Кіріспе

Феминистік суретші Джуди Чикагоның инсталляциялық шығармасы – «The Dinner Party» американдық феминист суретші Джуди Чикагоның инсталляциялық шығармасы. Үшбұрышты үстелдің үстінде 39 мифтік және тарихи әйгілі әйелдерге арналған 39 әсем безенділген орындық жиынтық орнатылған. Сакажавеа, Сожурнер Трют, Элеонора Аквитанская, Византия императоршасы Теодора, Вирджиния Вульф, Сьюзан Б. Энтони және Джорджия О’Киф – символдық қонақтардың арасында. Әрбір орындық жиынтығына қолмен боялған қытай табағы, керамикалық ас-аяқ пен тостаған және алтынмен тігілген жиекті салфетка кіреді. Сожурнер Трют пен Этель Смитқа сәйкес келетін табақтарды қоспағанда, әр табақта жарқын түсті, әсемдеп жасалған вульва бейнесі салынған. Үстел әр түрлі тігіс стилі мен техникасында тігілген күрделі өрнектермен безенділген төсеніштердің үстінде тұр. Үстелдің астында «Мұражай едені» орналасқан, ол 2000-нан астам ақ жылтыр үшбұрышты плиткадан тұрады, әр плитканың үстіне тарихқа із қалдырған 998 әйел мен бір ер адамның есімі алтынмен жазылған. (Кресилас есімді ер адам қателікпен енгізілген, өйткені ол Кресилла деген әйел деп ойланған.) «The Dinner Party» 1974 жылдан 1979 жылға дейін бірлесіп жасалып, 1979 жылы алғаш рет көрмеге қойылды. Өнер әлемінің қарсылығына қарамастан, ол үш құрлықтағы алты елдегі 16 орында 15 миллион көрерменге көрсетілді. 1988 жылдан 1996 жылға дейін үнемі саяхаттаудан зардап шегуіне байланысты сақтауға алынып, көрмеден уақытша алынды. 2007 жылы ол Нью-Йорктегі Бруклин мұражайындағы Феминисттік өнердің Элизабет А. Саклер орталығында тұрақты көрмеге қойылды.

Жұмысы туралы

"The Dinner Party" атты туынды суретші Джуди Чикаго көптеген еріктілердің көмегімен, "әйелдерді тарихи жазбалардан жою салдарынан туындайтын үнемі қайталанушы жағдайға нүкте қою" мақсатымен жасады. Үстел үшбұрышты пішіндес және әр қабырғасы 14,63 метрге жетеді. Үстелдің әр жағында 13 орындықтан бар, жалпы саны 39. I қанатта тарихтан бұрынғы дәуірден Рим империясына дейінгі әйелдер, II қанатта христиан дінінің пайда болуынан Реформацияға дейінгі әйелдер, ал III қанатта американ революциясынан феминизмге дейінгі әйелдер құрметтелген. Үшбұрышты фарфорлық плиткалардан жасалған ақ еден, "Мұра едені" деп аталады, оған тағы 998 белгілі әйелдің есімдері (және бір ер адам, ежелгі грек мүсіншісі Кресилас, ол Кресилла деген әйел деп жаңылысқандықтан қосылған) жазылған, олардың әрқайсысы үстелдің бір орындығымен байланысты. 2018 жылы Чикаго "The Dinner Party" дизайны негізінде функционалды тақталардың лимиттік сериясын жасады. Қайта өндірілген дизайн: Елизавета I, Бастапқы Құдай, Амазонка және Сапфо.

Құрылыс бөлшектері

"Динерлік той" алты жыл және 250 000 долларға аяқталды, ерікті еңбекті есептемегенде. Бұл Чикагоның "көбелек вагинасы" бейнесі мен қытай суретшілігіне деген қызығушылығын жоғары өнерде пайдалану үшін "Тірідей желінген жиырма бес әйел" атты қарапайым жоба ретінде басталды. Бұл жұмыста әрбір әйел туралы және жұмыстың жасалу процесі туралы ақпарат беру үшін баннерлер, уақыт жолақтары және үш кітаптан тұратын көрме каталогы сияқты қосымша жазбаша материалдар қолданылады.

Жауап

1981 жылғы сұхбатта Чикаго жұмысына қарсылық ретінде жасалған қорқытулар мен жеккөрушілікпен жазалаулар оның өмірінде өзін-өзі өлтіру қаупіне ұшыраған жалғыз кезеңді әкелгенін айтты, ол өзін "жарақаттанған жануар сияқты" сезінгенін жеткізді. Ол жұртшылық назарынан қашу үшін шағын ауылдық қауымға көшіп кеткенін, ал достары мен таныстары оған поштаны ашу сияқты әкімшілік жұмыстарды атқарғанын, өзі болса 1980 жылы жобаны құжаттаған "Мұрамызды кестелейміз" кітабына толыққанды берілгенін айтты. Дегенмен, жұмыстың өзіне де күшті сын айтылды. Мысалы, Хилтон Крамер: "The Dinner Party" өзінің тақырыбын көркем шығармаға қарағанда, жарнамалық кампанияға көбірек ұқсайтын жарықтандыру мен әдепсіздікпен қайталайды". Ол бұл туындыны тек китч емес, сонымен қатар "қасақана, салтанатты және бірбеткей", "өте нашар өнер, сәтсіз өнер, өзінің тәуелсіз көркемдік өмірін дамыта алмайтын, идеологияның құдайшылдығына батып кеткен өнер" деп сипаттады. Мулларки жұмысты сынға алуда Эмили Дикинсон, Вирджиния Вульф және Джорджия О’Кифф сияқты бірнеше тақталарға назар аударды, осы әйелдерді Чикагоның жұмысы бейнелеген әйелдерге құрметсіздік танытқандығының мысалы ретінде келтірді. Ол Дикинсонның "көп қабатты қызғылт жасыл кружеволы жамбасы" Дикинсонның ерекше жеке өміріне қайшы келетінін айтты. "The Dinner Party" жобасының бірлескен жұмыс екендігіне жауап ретінде Амелия Джонс "Чикаго ешқашан жобаның "бірлескен" немесе иерархиялық емес сипаты туралы артық талаптар жасаған жоқ. Ол бұл жобаның жалпы түсінік бойынша "бірлескен" жоба ретінде ойластырылмағанын немесе ұсынылмағанын мәлімдеді. "The Dinner Party" жобасы, ол әрқашан, ынтымақтастық емес, кооперативтік болды, яғни оның сәтті аяқталуын қамтамасыз ету үшін нақты иерархия, бірақ бірлескен күш-жігер қажет болды" деді. New York Times газетінің өнер сыншысы Роберта Смит барлық бөлшектердің бірдей емес екенін айтты. Оның пікірінше, "жүгірушілер тақталардан гөрі көбірек және әртүрлі". Сонымен қатар, жүгірушілер жұмыс барысында күшейе түседі, ал тақталар әлсірейді, бірқалыпты және артық болады, яғни шығарманың ортаңғы үштен екісі табыстырақ". Смит жүгірушілердің арт жағын көру қиын екенін және олардың "шығарманың ең жақсы және ең батыл бөліктері болуы мүмкін" деп атап өтті. Сондай-ақ, Смит "оның тарихи маңызы мен әлеуметтік маңызы эстетикалық құндылығынан артық болуы мүмкін" деп мәлімдеді. Жанет Коплос орындықтардағы тақталардың кенеп ретінде, ал тостағандардың тік сызық ретінде қарастырылуын дұрыс деп санайды. Алайда, ол "стандартталған табақ-шаныш ертеде тарихи тұрғысынан дұрыс емес және мәдени тұрғысынан бұрмаланған" деп санайды. Оның пікірінше, жағдайды тек тақталар мен жүгірушілермен күшейтуге болады.