Кіріспе
Бельгиялық ғалым, Janssen Pharmaceutica компаниясының негізін қалаушы, бельгиялық саясаткер Пол Адриаан Ян, Барон Янсен (12 қыркүйек 1926 – 11 қараша 2003) – бельгиялық дәрігер. Ол 20 000-нан астам қызметкері бар Janssen Pharmaceutica компаниясын құрды, қазір ол Johnson & Johnson компаниясының еншілес кәсіпорны болып табылады.
the Belgian politician
Paul Adriaan Jan, Baron Janssen (12 September 1926 – 11 November 2003) was a Belgian physician. He was the founder of Janssen Pharmaceutica, a pharmaceutical company with over 20,000 employees which is now a subsidiary of Johnson & Johnson.
Ерте өмір және білім
Пол Янсен – Констант Янсен мен Маргрит Флираккерстің ұлы. Ол Бельгияның Тёрнхоут қаласындағы иезуиттік Сент-Жозеф колледжінде орта мектепті бітірді, содан кейін әкесінің қадамын басып, дәрігер болуға шешім қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Янссен Намюр қаласындағы Университет Notre Dame de la Paix (FUNDP) факультеттерінде физика, биология және химия пәндерін оқыды. Одан кейін ол Лёвен және Гент католик университеттерінде медицинаны оқыды. 1951 жылы Янссен Гент университетінен үздік дипломмен (magna cum laude) медицина ғылымдарының магістрі дәрежесін алды. 1956 жылы сол университетте фармакология саласында докторантураны аяқтады және Кельн университетінің фармакология институтында тағылымдамадан өтті. 1957 жылдың 16 сәуірінде ол Дора Артсқа үйленді.
Мансап
Әскери қызмет кезінде және 1952 жылға дейін ол Кельн университетінің фармакология институтында жұмыс істеді. Бельгияға оралғаннан кейін, ол 1938 жылы медицина саласында Нобель сыйлығын жеңіп алған Корнель Хейманс басқаратын Гент университетінің фармакология және терапия институтында жартылай уақыт жұмыс істеді. 1953 жылы әкесінен алған елу мың бельгиялық франк несиесімен Янссен жеке зерттеу зертханасын құрды. Сол жылы ол амбуцетамидті ашты, бұл антиспазмодикалық препарат етеккір кезіндегі ауыруды жеңілдетуде ерекше тиімді болды. 1956 жылы Янссен R 79 типіндегі қосылыстар тақырыбындағы диссертациясымен фармакология ғылымының кандидаты ғылыми дәрежесін және «лекция оқуға рұқсат» (pro venia legendi) құқығын алды. Ол университетті тастап, кейіннен «Янссен Фармацевтика» компаниясын құрды. 1958 жылдың 11 ақпанында ол шизофренияны емдеуде маңызды жаңалық – галоперидолды жасады. Командасымен бірге ол фентанил тобындағы препараттарды, сондай-ақ дроперидол және этомидат сияқты бірнеше анестезиялық заттарды әзірледі. Ол жасаған диареяға қарсы препараттардың бірі – дифеноксилат (Ломотил) «Аполлон» бағдарламасында қолданылды. 1959 жылы Янссен меперидиннің СҚТ (SAR) зерттеулеріне негізделген күшті опиоид – фентанилді синтездеді. 1970 жылдары ол карфентанилді синтездеу арқылы фентанилдің тиімділігін арттырды. 1985 жылы «Янссен Фармацевтика» компаниясы Қытай Халық Республикасында (Сиань) зауыт салған алғашқы батыс фармацевтикалық компаниясы болды. 1995 жылы Пол Левимен бірге ол Молекулалық Дизайн орталығын құрды, онда ол және оның командасы СПИД-ті емдеуге арналған потенциалды молекулаларды іздеу үшін суперкомпьютерді пайдаланды. Барлығы Янссен және оның ғылым қызметкерлері сексеннен астам жаңа дәрі-дәрмектерді ашты, олардың төртеуі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) қажетті дәрілер тізіміне енді. 1991 жылы ол король Бадуиннің жарлығымен бельгиялық ақсүйектер қатарына барон шенін алды.
Өлім
Янсен 2003 жылы Римде, 1990 жылдан бері мүшесі болған Папалық Ғылым академиясының құрылғанына 400 жыл толуына арналған тойға қатысқанда қайтыс болды.
Халықтық сауалнамалар
2005 жылы ол «Үлкен бельгиялық» дауыс беруде әйгілі «Дэмиен әке»ден кейін екінші орын алды, бұл дауыс беруді Фламанд аймақтық телеарнасы ұйымдастырған. Сәрсенбі, 22 қазан 2008 жылы Пол Янссенге Eos журналының бастамасымен «Ең маңызды бельгиялық ғалым» атағы берілді.