Кіріспе
Мисс Агата Транчбулл, сондай-ақ Мисс Транчбулл немесе жай ғана Транчбулл деп те аталады, Кранчхем Холл бастауыш мектебінің (немесе мектептің) ойдан шығарылған директоры және Роальд Дальдің 1988 жылғы "Матильда" романы мен оның бейімдемелерінің басты қарсыласы: 1996 жылғы "Матильда" фильмі (Пэм Феррис сомдады), 2011 жылғы "Матильда" мюзиклі (Берти Карвел сомдады) және 2022 жылғы "Матильда мюзиклі" фильмі (Эмма Томпсон сомдады). Ол "жақсы балалар мектебінің директорына қарағанда, еліктерді қуатын қанқұмар және ерекше адамға көбірек ұқсайды" делінеді. Мисс Транчбулл жаман үлгі ретінде бейнеленеді, өте қатыгез, зұлым құбыла, ол "оқушылар мен ұстаздардың көңілін қорқытып алатын", оның қатал және ерекше тәртібімен белгілі, тіпті ұсақ қателіктер (мысалы, қара шашты қос өру) үшін өмірге қауіпті жазалар беріледі.
Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны
Мисс Транчбулл Кранчем залының деспотикалық директоршасы, оның әзіл-оспақ пен қатаң тәртіптілігі ең кішігірім қылмыстарға қатысты. Кішігірім қателіктер, тіпті қасақана болмаса да, жиі қатаң жазаланады. Мисс Транчбулл балаларды жек көреді, ол бала болғанын мойындамайды, романның бір оқиғасынан басқа, ол ұзақ уақыт бала емес екенін және өте тез әйелге айналғандығын айтады. Көптеген бейімделулерде Мисс Транчбулл көбінесе психологиялық проекция және өзін-өзі маңыздылық сияқты нарциссистік қасиеттерді көрсетеді. Жәбіршілдігі мен садизміне қарамастан, Trunchbull өзін жомарттық пен ерлік тұлға деп санайды, ол жазалаған балаларды жамандықпен жаратылған және олар алатын жазаларға лайық деп санайды. Ол балаларды бандит, жылан, қылмыскер, мафия мүшесі деп атайды. Транчбуль әсіресе Матильданы зұлым, қауіпті адам деп санайды. Мюзиклде Мисс Транчбулл Матильданы "жамандықтың осі" деп санайды, ал 1996 жылғы фильмде Мисс Транчбулл Матильданы "карбункул, көпіршік, қатерлі ісік" деп атайды. 2022 жылы фильмге бейімделгенде, Мисс Транчбулл оған "жоқ" деп айтатын ешкімге шыдамайтыны анықталды. Агата Транчбулл - Дженнифер Хонидің әпкесі және ата-анасы қайтыс болғаннан кейін оның балалық шақтағы қамқоршысы болды. Ол Дженнифердің анасы (Агатаның әпкесі) қайтыс болғаннан кейін отбасылық үйге көшіп келді. Агата Дженифердің әкесі Магнусты өлтіріп, оны өз-өзіне қол жұмсау ретінде көрсетті. Агата содан кейін Honey мүлкінің заңды иесі және Дженифердің заңды қамқоршысы болды. Дженнифердің бала кезінде Агатаның қорлауына ұшырауы оның сөзге қонымды, ұялшақ болғанын көрсетеді. Дженнифер Агатаның құлы болып, үй шаруасын, үй шаруасын атқаратынын мойындайды. Женифер мектепті және мұғалімдер колледжін бітіргеннен кейін, Агата Женифердің ауыр еңбегімен тапқан жалақысын тартып алып, оның балалық шағында жеген тамағы мен киген киімдерін төлеуін талап етті. Бұл мисс Trunchbull өте ырымшыл және арбақтардан, қара мысықтардан және жалпы табиғаттан тыс нәрселерден қатты қорқатыны туралы. Осылайша, Матильда өзінің телекинетикалық қабілеттерін қолданып, Магнустың рухы ретінде Магнустың үйінен Мисс Транчбулды қуып шығарады және тақтаға хат жазу үшін сақинаны ұшырып, оған қызының үйін және ақшасын беру туралы ескертеді. Үрейленген Транчбулл қыз қашып кетеді, ал үйді Мешіт қыз алады, ол фильмдерде мектептің жаңа директорлығына айналады. Романда мектеп директорының орынбасары мистер Трилби (фильмдерде көрінбейді немесе аталмайды) мектептің басшылығын қолға алады. 1996 жылғы фильмде Мисс Транчбулл 1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында жас ересек ретінде қатысқан, бұрынғы шабуыл, балға және найзаға лақтыратын; музыкалық "The Hammer" әнінде ол 1969 жылы "Англияның балға лақтыру чемпионы" болды деп айтылады; бұл арада романда ол ұқсас ерліктерді жасады, бірақ нақты күндер мен оқиғалар аталмаған. Ол жиі балаларды аспанға немесе жоғарғы қабаттағы терезелерден лақтырып тастайды және жаза ретінде балаларды қорқыту үшін егінді қолданады, бұл көбінесе апаттармен немесе жарақаттармен аяқталады. Фильмде Мисс Транчбуль өзінің Олимпиадалық күшін көрсетеді, ол Аманда Трипп есімді қызды шашынан "шағалақпен" лақтырады, оған ешқашан шұлық кимеуді айтқаннан кейін, баланы бірнеше жүз метрге жіберді. Аманда керемет түрде гүлдеген жабайы гүлдер өрісіне жайлап түседі. Тағы бір мысал Брюс Богтроттер есімді баламен байланысты, ол Мисс Транчбуллдың шоколад тортын жеп болғаннан кейін, мектептегі жиналыс кезінде сахнада бүкіл студенттер алдында шоколад тортын жеуге мәжбүр болады. Мисс Транчбулл жазаны торт "балаларға өте жақсы" деп түсіндіреді, өйткені олар оны жеуге лайық емес. Романда Транчбулл заңды болған кезде оқушыларға дене жазасын қолданғанын айтады, алайда мемлекеттік мектептердегі соңғы тыйым салу оны қатыгез және әдеттегідей жазалаудан бас тартпайды. Романда да, Хортензияның айтуынша, Транчбулл ата-аналарға балаға қарағандай қарайды, сондықтан олар оған қарсы тұруға қорқады. Физикалық талапты өмір салтына байланысты, Мисс Транчбулл кітапта өте күшті және мықты әйел ретінде сипатталады, оның мойны бұқаныкіне ұқсас, аяқтары шункаға ұқсас және қолын сияқты қалың, сүйек. Адаптацияларда ол жиі кең иықпен және қызғылт, шатасқан терімен суреттелген.
Шабыт
Бала кезінде Роальд Даль және оның достары жергілікті тәтті дүкенінің иесі, "жаман және жек көрінетін" қарт әйел Пратчетт ханымға өлі тышқанды үлкен қант конфетері салынған ыдысқа салып әдейі іс жасады. Бұл оқиға кейіннен Дальге "Матильда" кітабында Матильданың досы Лавендер Мисс Трэнчбуллдың су құмырасына тритон салып қоятын эпизодты жазуға түрткі болды. Дальдың әйелі Фелисити "Бала туралы көбірек" кітабында қалдырған жазбаларына сәйкес, Даль оқыған Вестон-Супер-Мэрдегі Санкт-Петерс дайындық мектебінің медбикесі де шабыт көзі болуы мүмкін, себебі ол басқұмар адам болған және дене бітімі ұқсас деп сипатталған. Ол сонымен қатар 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының алтын медалін жеңіп алған Фаина Мельник есімді спортшыдан да әсер алды.
Портреттер
Мисс Транчбулл рөлін 1996 жылғы фильмде Пэм Феррис, ал мюзиклде Берти Карвел ойнады, кейін оның орнына бұрынғы «Two of a Kind» және «Shrek The Musical» жұлдызы Кристофер Сибер келді. 2022 жылы мюзиклдің киноға бейімделуінде Эмма Томпсон осы рөлді сомдады. Мириам Марголис 1996 жылғы фильмдегі рөлге қатысқанын, Ұлыбритания телеарнасы үшін түсірілген «Роалд Дальдың бүлікшіл ережелері» атты арнайы бағдарламасында Джо Брэндпен сұхбат кезінде растады. Бағдарламаны Ричард Э. Грант жүргізді және ол 2007 жылдың 22 қыркүйегінде көрсетілді. Бұл деректі фильм Дальдың 90 жылдық мерейтойын тойлады және балалар әдебиеті авторы ретінде халық мәдениетіне тигізген әсерін көрсетті.