Кіріспе

Американдық клиникалық психолог (1947–2017 жж.)

Джозеф Николоси (24 қаңтар 1947 ж. – 8 наурыз 2017 ж.) – американдық клиникалық психолог, ол "қалпына келтіру терапиясын" қолдаған және тәжірибе еткен. Бұл гомосексуализмді жеңуге немесе азайтуға, оны гетеросексуалдық сезімдермен алмастыруға көмектесетінін алға тартқан, жалған ғылыми конверсиялық терапияның бір түрі. Николоси Гомосексуализмді зерттеу және терапиялау жөніндегі Ұлттық қауымдастықтың (NARTH) негізін қалаушысы және президенті болды.

Өмірбаян

Николоси Нью-Школдағы әлеуметтік зерттеулер жөніндегі магистр және Калифорниялық кәсіби психология мектебінен докторлық диплом алған. Ол гомосексуализмді зерттеу және терапиялау жөніндегі ұлттық қауымдастықтың (NARTH) негіс қалаушы мүшесі және біраз уақыт оның президенті болды. NARTH – конверсиялық терапияны қолдаушы кәсіби қауымдастық. Ол NARTH-тың кеңесшісі және лауазымды тұлғасы болды. NARTH біраз уақыт Энсинода Николосидің жеке "Томас Аквинский психологиялық клиникасында" орналасқан. Оңтүстік кедейлік құқығы орталығы (Southern Poverty Law Center) «NARTH әдістерін діни сенімге емес, ғылыми фактілерге негізделген деп көрсетеді» деді. Николоси – Рим католигі. 2016 жылғы академиялық шолуда жинақталған ғылыми зерттеулер Николосидің жыныстық бағдардың қалыптасуында ата-аналардың рөлі бар деген гипотезасын қолдамады, ал әлеуметтік теориялар, әсіресе ерлер үшін, нашар дәлелденген. Николоси өзінің пікірін қорғау үшін BBC-ге сұхбат беріп: «бізде көптеген дәлелдер бар» деді. Конференцияда Николоси аудитория алдында бір адамға «терапия» жасады, бұл көріністі Патрик Струдвик «қанды спортты көріп тұрғандай» деп сипаттады. 2012 жылы Калифорнияда кәмелетке толмағандарға конверсиялық терапия ұсынуға тыйым салатын заң қабылданды, бұл Николосидің кейбір пациенттеріне де қатысты. Николоси конституциялық негізде заңға шағымдану ісінде талапкер ретінде тіркелді, бірақ 18 жасқа дейінгі пациенттерді қабылдауға Николоси клиникасына тыйым салатын заң күшіне енді. Жоғарғы сот кейіннен осы іске нақты сілтеме жасады. 2013 жылы Николоси Стивен Фрайдың «Стивен Фрай: Сыртта» атты теледокументальдық фильмінде пайда болды, онда гомосексуализмге қатысты түрлі көзқарастар зерттелді. Николоси Фрайға «қазіргі уақытта клиенттеріміздің алпыс пайызы жасөспірімдер. Ата-аналар ұлдарының гей порнографиясын қарағанын білген соң, үрейленеді де телефон шалады, әрине, оны терапияға жіберу керек» деді. Сегменттен кейін Фрай «сәттілік туралы көп айтқанмен, Николоси өзінің бұрынғы гейлерінің біреуін бізбен сөйлесу үшін таба алмайды» деді. Содан кейін Фрай Николосидің бұрынғы клиенты, жыныстық бағдарын өзгертуге сәтті болмаған Дэниел Гонзалеспен сөйлеседі. Гонзалес терапияны айыптайды. 2013 жылдан бастап Испанияда Николосидің «Мен гей болуды тоқтатуым керек» (I Want to Stop Being Gay), «Гомосексуализмнің алдын алу қалай?» (How to Prevent Homosexuality) және «Балалық шақтағы гендерлік шатасу» (Gender Confusion in Childhood) атты үш кітабының сатылуына қарсы наразылықтар көтерілді. Испанияның ірі «El Corte Inglés» сауда желісі «Біріккен солшылдар» коалициясынан өнімдерін бойкоттау туралы қауіп алды, бірақ 2014 жылы оларды сатуды жалғастырды. Николоси 2017 жылдың наурыз айында 70 жасында грипптің асқынуынан қайтыс болды. 2019 жылдың 2 шілдесінде жетекші онлайн кітап сатушы «Amazon» Николосидің бірнеше кітабын, соның ішінде 2002 жылғы «Ата-аналарға гомосексуализмнің алдын алу жөніндегі нұсқаулықты» өз каталогынан алып тастады, бұл «Change.org» петициясынан кейін жасалды. Николосидің NARTH қазір «Дәрігерлік таңдау және ғылыми тұтастық альянсы» (The Alliance for Therapeutic Choice and Scientific Integrity) ретінде, оның ұлы Джозеф Николоси-младший басшылығымен жұмыс істейді. Николоси-младший өзінің тәсілі үшін «қайта интеграциялық терапия» терминін енгізді, ол конверсиялық терапиядан ерекшеленеді.

Тиімділігі

2017 жылы психология профессоры Уоррен Трокмортон Николосиге бұрын психология профессоры, ең белгілі жыныстық бағдарлама зерттеулерімен танымал Дж. Майкл Бейли оның терапиясының тиімділігін бағалау мүмкіндігін ұсынғанын айтты. Бейли Николосиге пациенттерін Норт-Уэстерн университетіндегі зертханасына ерлер мен әйелдерге эротикалық ынталарға автоматты түрде жауап беруін тексеру үшін әкелуі мүмкін екенін хабарлады. Трокмортон «Николоси бұл ұсынысты қабылдаған жоқ» деп жазды және Бейли ұсыныстың әлі де күшінде екенін растады. Бейли Трокмортонға «емдеуге дейінгі (немесе тіпті емдеу барысында) жасалған ми сканерілерін емнен кейінгі сканерілермен салыстыру бақылау тобының болмауының орнын толтыруға көмектесер еді» деді. 2016 жылғы маңызды академиялық шолуда Бейли сондай-ақ Николосидің жетістік туралы мәлімдемелерін сынады, Курт Фрёйндтің ерлердің жыныстық бағдарын өзгерту туралы мәлімдемелеріне пенистің суреттерге реакциядағы қан ағынын өлшейтін фаллометриялық бағалаулар қолдау көрсетпегенін атап өтті. Сонымен қатар, Бейли Конрад пен Винце физиологиялық ояну өлшемдері жыныстық бағдарды өзгерту терапиясына қатысқан ерлердің оң пікірлерін растамайтынын анықтады. Олар әлі де еркектерге тартылған және олардан қызығушылық танытқан. Барлық түрдегі конверсиялық терапия сияқты, жаңару терапиясы да ғылыми емес, қате болжамдарға негізделген, дәстүрлі медициналық және психологиялық тәжірибелерге қарсы және пациенттерге зиян келтіруі мүмкін. Кейбір штаттар конверсиялық терапияға қарсы заңдар қабылдады.

Жарияланымдар

Николоси, Джозеф (1991). Ерлер гомосексуализміне арналған репаративтік терапия: жаңа клиникалық тәсіл. Джейсон Аронсон, Inc. Николоси, Джозеф (1993). Гомосексуализмді емдеу: Репаративтік терапияның жағдайлары. Джейсон Аронсон, Inc.
Николоси, Джозеф және Николоси, Линда Эймс (2002). Ата-аналарға арналған гомосексуализмнің алдын алу бойынша нұсқаулық. InterVarsity Press. Николоси, Джозеф (2009). Ұят және байланыс жоғалту: Репаративтік терапияның практикалық жұмысы. InterVarsity Press.
Николоси, Джозеф (2017). Ата-аналарға арналған гомосексуализмнің алдын алу бойынша нұсқаулық, қайта қаралып жаңартылған басылым. Liberal Mind Publishers.