Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дадли обсерваториясы – бастапқыда Олбаниде (Нью-Йорк) орналасқан, қазір Нью-Йорк штатының Лудсонвилл қаласындағы астрономиялық обсерватория. Ол қазір ғылыми обсерватория ретінде жұмыс істемейді, бірақ Америкадағы астрономиялық зерттеулердің ең көне академиялық емес мекемесі болып табылады. Обсерватория 1852 жылғы 11 ақпанда Нью-Йорк штатының Сенаты, ал 1852 жылғы 3 сәуірде Нью-Йорк штатының Ассамблеясы бекітті. Ол Албани қаласының бұрынғы сенаторы (1828–1833) және Албани регентінің мүшесі Чарльз Э. Дадлидің есімімен аталады. Дадли Нью-Йорк штатында өмір сүрді, 1841 жылы қайтыс болды, ал оның жесірі Бландина Бликер Дадли оның өлімінен кейін Дадли обсерваториясын құрды. Дадли, Union University құрамына кіретін институттар коалициясының бөлігі болып табылады. Басқа институттарға Albany College of Pharmacy, Albany Law School, Albany Medical College және Union College жатады. Дадли обсерваториясы құрылғаннан бері көптеген жерлерде жұмыс істеді. Бірінші құрылыс 1852 жылы Олбани қаласының солтүстік-шығысындағы, жергілікті тұрғындар "Ешкі төбесі" деп атаған жерде басталды. Ғимарат 1856 жылғы 28 тамызда, толық аяқталмай тұрып, Эдвард Эверетттің негізгі сөзімен ашылды. 1890 жылдары алғашқы ғимарат маңындағы теміржол қозғалысының өркендеуі астрономиялық құралдарды бұзатын дірілдерге себеп болды. Алғашқы ғимарат Олбани қаласына сатылды, ал Албани қайырымдылық үйінің жерінде жаңа мүлік сатып алынды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Дадли астрономиялық бақылаудан ғарыш жарысына қатысты зерттеулерге көшті. Осының салдарынан екінші обсерватория 1963 жылы Олбани медициналық орталығына сатылды және Олбани университетіне жақын 100 Фуллер жолындағы кеңсе ғимараты сатып алынды. Бұл кезең ғарыш жарысы аяқталғанға дейін, NASA қаржысының азаюына дейін жалғасты. 1976 жылы Фуллер жолындағы кеңсе университетке жалға берілді. Обсерватория содан кейін Шенектадидегі Шаффер Хайтс ғимаратына көшірілді. Соңғы жылдары обсерватория зерттеу мекемесінен білім беру қорына айналды. 2015 жылы ол Шенектадидегі инновация және ғылым мұражайына көшірілді, ал 2018 жылы инновация және ғылым мұражайының аумағында жаңа обсерватория салу жоспары жарияланды. Бұл Дадлидің шамамен 40 жылдан кейін алғаш рет толыққанды жұмыс істейтін обсерватория ретінде жұмыс істеуіне мүмкіндік берер еді. 2019 жылы Дадли обсерваториясы Нью-Йорк штатының Лудсонвилл қаласындағы Сиена колледжінің аумағына көшірілді. Сонымен қатар, мұрағаттық жинақ Нью-Йорк штатының мұрағатына тапсырылды, онда Обсерваторияның құжаттарын каталогтауға және сақтауға қажетті ресурстар бар еді. Брасхирдің сынушы телескопы мен экваторлық монтажы сияқты ғылыми жабдықтар жинағы Олбанидегі Нью-Йорк штаты мұражайына тапсырылды. Дадли обсерваториясы Галилей мен Коперниктің бірінші басылымдары сияқты сирек кітаптар жинағын сақтайды.
Dudley Observatory is an astronomical observatory originally located in Albany, New York, and now in Loudonville, New York. It is no longer operating as a scientific observatory, but remains the oldest non academic institution of astronomical research in America. The Observatory was chartered on February 11, 1852 by the New York State Senate, and by the New York State Assembly on April 3, 1852. It was named for Charles E. Dudley of Albany, a former United States Senator (1828–1833) and member of the Albany Regency. Dudley lived in New York State, died in 1841, and his widow Blandina Bleeker Dudley endowed the Dudley Observatory after his death. Dudley is part of the coalition of institutions comprising Union University. Other institutions include Albany College of Pharmacy, Albany Law School, Albany Medical College, and Union College. Dudley Observatory has operated at numerous sites since its founding. The first began construction in 1852, on a rise to the north east of downtown Albany that was locally known as "Goat Hill". The building was dedicated on August 28, 1856 prior to its completion, with Edward Everett delivering the keynote oration. By the 1890s, railroad traffic around the original building had grown to the point where the vibrations were disrupting the astronomical instruments. The original building was sold to the city of Albany, and new property was purchased on the grounds of the Albany Alms House. After World War II, Dudley began a transition from astronomical observation to research for the space race. Consequently, the second observatory was sold to Albany Medical Center in 1963 and an office building was purchased at 100 Fuller Road, near the University at Albany. This phase lasted until the end of the space race, when funding from NASA dried up. The Fuller Road office was rented to the University in 1976. The Observatory then moved to the Schaffer Heights building in Schenectady. More recently, the observatory has evolved from a research to an educational foundation. In 2015 in moved to the Museum of Innovation and Science in Schenectady and in 2018, plans for an observatory located on the ground of the Museum of Innovation and Science were announced. This would have marked the first time Dudley would serve as a working observatory in almost 40 years. In 2019, the Dudley Observatory moved to the grounds of Siena College in Loudonville, N. Y. At the same time, the archival collection was donated to the New York State Archives, which had the resources to catalog and preserve the Observatory's documents. A collection of scientific hardware, including a Brashear refracting telescope and equatorial mount, were donated to the New York State Museum in Albany. The Dudley Observatory maintains a collection of rare books including first editions by Galileo and Copernicus.