Кіріспе

Marisa cornuarietis, жалпы атауы колумбиялық мүйізді алма шаяны, – қақпағы бар ірі тұщы су шаяны, Ampullariidae тұқымдасына жататын сулы гастропод моллюскі. Бұл шаяндар аквариумдарда танымал, сондай-ақ оларды табиғатта биологиялық күресу агенті ретінде де қолданады.

Жергілікті таралу

Ол Оңтүстік Американың солтүстігінде кеңінен таралған, бірақ оның түпкілікті орны белгісіз. Еуропадағы ең зиянды шетелдік түрлердің қатарында 74-ші орында тұр деп саналады.

Сипаттама

Мариса шаяндары қабықтарының планспиральді орамдалуына байланысты үлкен қояншаяққа сырттай ұқсаса да, олар Planorbidae тұқымдасына жататын нағыз қояншаяқ шаяндарымен ешқандай жақын туыс емес. Бұл түрді тану оңай: қабықшасы жазық орамды (планиспиральді). Marisa cornuarietis – алма шаяндары тұқымдасы деп те аталатын Ampullariidae тұқымдасына жататын шамамен 120 түрдің бірі (кейде Pilidae деп те атайды). Бұл алма шаяндары жануарлар дүкендерінде "үлкен қояншаяқ" және "колумбиялық қояншаяқ" деген жаңылыстырған аттармен жиі сатылады. Көбінесе "колумбиялық" деп қате қолданылады, себебі бұл жануар Кристофер Колумбтың құрметіне аталған деген жаңылыс пікір қалыптасады, бірақ шындығында олай емес. Бұл түр Колумбияға тән. Marisa cornuarietis көбінесе жануарлар дүкендерінен әдейі сатып алынады, ал нағыз қояншаяқ шаяндары (Planorbidae тұқымдасы) аквариумдағы зиянкестер саналады және көбінесе су өсімдіктерінің жапырақтарына жабысып, кездейсоқ түрде әкелінеді. Бұл алма шаяндары нағыз қояншаяқ шаяндарынан әлдеқайда ірі болып өседі және көп мөлшерде өсімдіктерді жейді. Осы себепті оларды тірі өсімдіктер отырғызылған аквариумға ұстауға болмайды.

Биологиялық бақылау агенті ретінде

Marisa cornuarietis биологиялық бақылау ретінде қолданылады, ол шистосомоз ауруының аралық қожайындары болып табылатын Biomphalaria бұлдыршақтарының санын азайтуға көмектеседі. Schistosoma haematobium дертінің личинкалары (cercariae) Biomphalaria ішіне еніп, дамып, miracidium-ға айналады, ол адам терісі арқылы денеге өтуі мүмкін. Marisa cornuarietis Biomphalaria векторларымен тамақ үшін бәсекелеседі. Олар сонымен қатар Biomphalaria жұмыртқаларын жейді, осылайша шистосомоздың таралу мүмкіндігін тиімді түрде азайтады. Howells және авторлар тобы 2006 жылы Солтүстік Америкадағы осы түрдің қоршаған ортаға тигізетін ықтимал әсерін қарастырды. Бұл бұлдыршақтар инвазивті су өсімдігі – гидрилла тұқымдасын бақылауға тырысу үшін кейбір аймақтарда босатылған. және CC BY 2.0 мәтіні сілтемеден алынған.