Кіріспе
Алистер Битонның романы. «Президентке арналған планета» (2004) – Алистер Битонның романы. Жақын болашақта өтетін бұл туынды, Америка Құрама Штаттарының президенті ғаламдық климаттың өзгеруі жерді, американдықтар үшін де, өмір сүруге көбірек жарамсыз ететінін түсінген жағдайда қандай қадамдар жасауы мүмкін екендігін сатиралық тұрғыдан қарастырады. Көмекшілерінің "ешқашан ойламаған нәрсе туралы ойлауға" көндіргеннен кейін, романның басты кейіпкері – президент Флетчер Дж. Флетчер, қоршаған ортаны жоюды тоқтату және өзін жерді құтқарушы ретінде тарихқа енгізу үшін қатаң шаралар қолдануға келіседі. «Президентке арналған планета» – өткір саяси сатира, және бұл (әдейі) Джордж Буш пен оның әкімшілігінің жасырын бейнесі болып табылады.
A Planet for the President (2004) is a novel by Alistair Beaton. Set in the not too distant future, it satirically ponders the question of what action the President of the United States might take if he finally realized that global climate change is converting the earth into an increasingly uninhabitable planet, also for Americans. Eventually persuaded by his aides to "think the unthinkable", the President in the novel, Fletcher J. Fletcher, greenlights drastic measures to stop environmental destruction and to secure for himself a place in history as the saviour of the earth. A biting political satire, A Planet for the President is a (deliberately) thinly disguised take on George W. Bush and his administration.
Қоршаған ортаның жағдайы
Бұрын-соңды болмаған ауқымдағы табиғи апаттарға қарамастан, АҚШ халқының үнемі артып келе жатқан бөлігі президенттерінен басшылық күтеді. Бірақ Флетчер экологиялық мәселелерге немқұрайлылық танытып, ғалымдар мен экологиялық ұйымдардың ескертулерін "эко-фантастердің" айқай-шуы деп жиі жоққа шығарды. Мысалы, Калифорниядағы орман өрттері Малибудегі жеке кешке жиналған 38 голливудтық жұлдыздың өмірін қиғанмен қатар, Секуоя ұлттық паркіндегі 2200 жылдық генерал Шерман ағашын құлатып, Американың күші мен тұрақтылығының символын жойды. Осыған қарамастан, Флетчер өзінің іс жүзінде барған сайын нашарлап бара жатқан қоршаған орта саясатын өрттің өртке оқшаулау арқылы басталғанымен түсіндіріп, құрғақшылықты назарға алмады. Ал бұл құрғақшылықтың себебі, кем дегенде жартылай, адамның әрекеттерінен туындаған еді, соның нәтижесінде өрт осы деңгейде жылдам тарады. Роман 2007 жылғы қазан және 2018 жылғы жазғы қорқынышты орман өрттерінен бұрын жазылған. Қоршаған ортаның жойылғандығының қорқынышты салдары бүкіл әлемдегі адамдар үшін күнделікті жағдайға айналды. Мысалы, Американың ең жақын одақтасы Ұлыбритания су тасқынынан "Шығыс Англияның көп бөлігін" жоғалтты, ал премьер-министр Джеймс Холстед достық ниеттің белгісі ретінде Флетчерге "соңғы минтай балығын" жіберді, ол кем дегенде он жыл бойы Солтүстік теңізден ұсталмаған еді. Ол осы балықтың "ешқашан Солтүстік теңізде болмаған соңғы минтай" болуы мүмкін екенін қосты. Непалда тәжірибесіз инженерлер мұздық көлді кептіруге тырысқанда, оны қоршаған морен жарылып, аңғар суға батып, 62 000 непалдық қаза тапты. Ал АҚШ-та "Венди" деген 5-санаттағы дауыл Нью-Орлеан қаласын суға батырып, қиратты, нәтижесінде 23 142 адам қаза болды. Тағы бір символдық жағдай – аққабақ бүркіт, Американың символы, құрып кетудің алдында тұр. Осы қиын кезеңде көптеген штат басшылары қолдау үшін Американ президентіне жүгінеді, бұл факт Флетчерді мемлекеттік және жалпы әлемдік жағдай туралы ойлануға итермелейді:
Шешім: МРР және "Құтқару" операциясы
Флетчер әкімшілігінің мүшелері жаһандық экологиялық дағдарысқа қатысты бірдеңе жасау қажеттігін көріп білуде. Алайда, үкіметтік зерттеулер институтының құпия есебіне ықпал етіп, олар қателікті шешімдерге келеді. Қарапайым өмір салтын қолдаудың және зиянды эмиссияны күрт азайтудың орнына, олар халықты жаппай қысқарту – MPR идеясына бойұсынады. Жер бетіндегі адам санының азаюы ластанудың азаюына әкеледі, және бұл ұзақ мерзімде адамзатты құтқарудың жалғыз жолы болады деп санайды. Жоспар – бірнеше сағаттың ішінде әлемдегі алты миллиард адамды, яғни АҚШ халқынан басқа барлық адамды өлтіретін пандемияны тудыру. Бұл үшін жаңадан жасалған, өлімге әкелетін вирус қажет. Вирус вакцина салмағандарды дереу өлтіреді. Жаңа үкіметтік науқан АҚШ азаматтарына Американың жаулары биологиялық қарумен шабуылдауды жоспарлап отыр деп сендіріп, оларды вакцина салдыруға итермелеуді көздейді. (Жоғарғы сотқа жасалған химиялық шабуыл – бастапқыда қарсылық білдірген халықты вакцина салдыруға мәжбүрлеу үшін жасалған тактика.) «Құтқару операциясы» аяқталғаннан кейін американдықтар әлемді отарлауға кіріседі. Америка басшылары бұл жоспарды Құдайдың да мақұлдағанына сенімді. Дайындықтар дереу басталады. Президент Флетчер АҚШ жаңа экологиялық саясаттың бастауы ретінде жаһандық экологиялық зерттеуді жүргізіп жатқанын жариялайды. Зерттеу деректері өңделіп, жарияланғаннан кейін саясат іске асырылады. Күн белгіленеді, әлемнің басшылары АҚШ-тың бастамасын қолдайды, Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында тұрғысынан шапалақтар жаңғырысады, Солтүстік Кореядан басқа барлық елдер АҚШ әскери ұшақтарына аумағынан өтуге рұқсат береді, осылайша зерттеу жүргізіледі деп күтіледі. Бірақ құпия түрде, бұл ұшақтарда қазір жаңа, өте жұқпалы вирусты бүкіл әлемге жылдам және тиімді таратуға мүмкіндік беретін шашырату құралдары орнатылған. Сонымен қатар, жаңа вакцинаны жаппай өндіру басталады, одан кейін АҚШ азаматтарының барлығына арналған жаңа вакцинация бағдарламасы іске қосылады. Флетчер вакцина салдыру алдында өзінің жұмыртқаға аллергиясы бар екенін және медициналық себептермен вакцинаны қабылдай алмайтынын біледі. Германия технологиясы мәселені шеше алады, өйткені Кельн қаласында жұмыртқасыз вакцина өндіретін компания бар. Сондықтан, уақыт өте келе, АҚШ президенті де вакцина салдырады. «Құтқару операциясы» толыққан соң, Ақ үйге вирусқа қарсы вакцина салдырған жүздеген американдық азаматтардың қайтыс болғаны туралы хабар келеді. Ғалымдар вакцинаның асығыс жаппай өндірілгендігіне байланысты, өндіріс регламенттерінің сақталмағанын (бизнеске кедергі келтіргені үшін әкімшілік тарапынан қысқартылған регламенттер) кеш түсінеді, нәтижесінде вакцина тиімсіз болып шығады. («Еркін нарық Американы жасады, ал еркін нарық Американы жойды».) Соңында Флетчер Ж. Флетчер жалғыз тірі қалған адам болады, өйткені оның вакцинасы АҚШ-тан тыс жерде өндірілген жалғыз вакцина еді. Ол Ақ үйде бірнеше жыл өмір сүріп, қайтыс болғанға дейін сонда тұрады.
gets his shot. Immediately after Operation Deliverance has finally been launched, reports of U. S. citizens dying by the hundreds—although they have been inoculated against the virus—reach the White House. Only too late do scientists find out that, due to the vaccine having been hastily mass produced, certain production regulations were neglected (regulations that were cut by the administration for being a nuisance to business), which resulted in the vaccine being inefficient. ("The free market made America and the free market destroyed America.") In the end, Fletcher J. Fletcher is the only human survivor, as his vaccine was the only one produced outside the United States. He continues living in the White House for several years until his death.