Кіріспе

Американдық баптист пасторы (1865–1953)

Адам Клейтон Пауэлл (5 мамыр 1865 – 12 маусым 1953) – Нью-Йорк штатының Гарлем қаласындағы Абиссиния баптист шіркеуін 10 000 мүшесі бар елдегі ең ірі протестанттық қауым ретінде дамытқан американдық пастор. Ол афроамерикалық қоғам белсендісі, жазушы және конгрессмен Адам Клейтон Пауэлл кішінің әкесі болды. Оңтүстік-батыс Вирджинияда кедейлікте дүниеге келген Пауэлл өзін мектепте оқыту үшін және Уэйленд семинариясын бітіру үшін жұмыс істеді, онда ол 1892 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. Филадельфия және Коннектикут штатының Нью-Хейвен қалаларындағы шіркеулерде қызмет еткеннен кейін Пауэлл Абиссиния баптист шіркеуіне пастор болып шақырылды, ол 1908 жылдан 1936 жылға дейін қызмет етті. Афроамерикалықтардың Оңтүстік ауылдық аймақтарынан Ұлы көші-қон кезінде мыңдаған адамдар Нью-Йоркке көшіп келді, ал Гарлем қала афроамерикалық өмірдің орталығына айналды. Пауэлл қызмет еткен жылдары жер сатып алу, қаржы жинау және әлдеқайда үлкен шіркеу мен ғимараттар салуды басқарып жүрді. Ол Ұлттық қалалық лиганың негізін қалаушы, NAACP және бірнеше бауырластық ұйымдарда белсенді болды, сондай-ақ бірнеше тарихи афроамерикалық колледждер мен мектептердің қамқоршылар кеңесіне мүше болды.

Өмірбаян

Адам Клейтон Пауэлл Вирджиния штатының Франклин округіне қарасты Маггоди-Криктегі Мартинс-Миллдің жанында дүниеге келді. Бұл Пьемонт аймағында, Роанок өзенінің құлау сызығының үстінде орналасқан. Оның анасы Салли Даннинг (1842–1848–?), бостандыққа ие түсті терілі әйел, алғашқы ұлына ағасы Адам Даннингтің құрметіне осы есімді берді. Ол отбасының күнкөрісін қамтамасыз ететін шаруа болды. 1860 жылы Салли анасы Майлдред, әпкесі Мэри және үлкен отбасымен бірге, соның ішінде әжесі Ханнамен де тұрды; отбасының барлық мүшелері бостандыққа ие мулаттар еді. Пауэлл өзінің өмірбаянында анасы оған әкесінің кім екенін ешқашан айтпағанын жазды. Ол анасы Милдред Даннингті (кейіннен 1880 жылғы халық санағында Малинда Даннон деп тіркелген) «көптеп үнді тегінен» деп сипаттады. Милдред 1880 жылдан кейін де қызы мен отбасымен бірге өмір сүрді, сондықтан ол оны жақсы білген. Пауэллдің сыртқы келбетінде еуропалық американдық тегінің белгілері көрінетін: ашық тері, көк көздері бар еді. Адам дүниеге келгеннен екі жыл өткен соң, 1867 жылы анасы Салли Энтони Бушқа (шамамен 1845 жылы туған, 1937 жылы қайтыс болған), бостандыққа шығарылған мулатқа (бұрынғы құл) үйленді. 1870 жылғы халық санағында ол өзінің және Саллидің балалары сияқты Даннинг тегін қолданды. 1995 жылы сақтау жөніндегі кеңесші Дж. Дэниел Пеццони Пауэлл отбасын 10 шақырым қашықтықтағы Хейл Фордта жері бар ақ түсті плантатор Льюэллин Пауэллмен байланыстыратын жергілікті дәстүр бар екенін айтты, бірақ мұны растайтын құжаттамалық деректер жоқ. Адам Клейтон Пауэллдің 1993 жылғы өмірбаянын жазған Уилл Хейгуд Салли Даннингтің ұлы Адам туған кезде ақ фермер Льюэллин Пауэллдің құлы болғанын қате жазды. Ол Пауэллдің Адамның әкесі болғанын мәлімдеді. Пеццони Саллидің бостандыққа ие түсті терілі әйел екенін, оның анасы мен әжесі де сондай екенін, бұл 1860 жылғы халық санағындағы Даннинг отбасының үш буынының құжатталғандығымен дәлелденгенін атап өтті. Африка-американдық тарих энциклопедиясы (2006) Пауэллдің әкесі Льюэллин Пауэлл болғанын және оның неміс тегінен шыққанын мәлімдейді. (Ескерту: Льюэллин және Пауэлл есімдері негізінен Германияға емес, Уэльс пен Англияға байланысты.) 1880 жылға қарай Даннинг отбасы Батыс Вирджиния штатының Канава округіне, Кэбин-Крикке көшіп, жаңа есімдер алды. Энтони, оның әйелі және балалары Пауэлл тегін қабылдады. Биограф Чарльз В. Гамильтонның сөзіне сүйенсек, Энтони Буш «жаңа өмір үшін Пауэлл есімін таңдады». Қанауа аңғарындағы афроамерикандық қауымның саны өсіп, олар диірмендерде және көмір өндірісінде жұмыс іздеп келді. 1880 жылы Энтони Пауэлл бөгетте жұмыс істесе, 15 жастағы Адам Пауэлл шахтада су тасып, Малинда Даннон тоқымашы болып жұмыс істеді.

Білім

Пауэлл студенттік кезеңде жұмыс істеді және 1892 жылы Вашингтон қаласында орналасқан тарихи афроамерикандық колледж – Уэйленд семинариясын бітірді. (Бұл Вирджиния Юнион Университетінің ізашары болды). Ол Йель діни мектебінде (1895–1896) оқыды және Вирджиния Юнион Университетінде (1904) докторлық диссертациясын қорғады. Кейіннен ол Alpha Phi Alpha бауырластығының құрметті мүшесі аталды.

Неке және отбасы

1889 жылғы 30 маусымда Пауэлл Мати Шафферге (туған аты Мати Бастер) үйленді. Ол Сэмюэл Бастер мен оның әйелі Элизаның (туған аты Уилсон) қызы болды. Екеуі де аралас нәсілді шаруалар еді. (Элиза Бастерден ажырасқаннан кейін өзінің және қызының тегін Шафферге өзгертіп алды.) Пауэллдердің екі баласы болды: Бланш Ф. Пауэлл (1898 жылы туған; 1926 жылы қайтыс болған) және Адам Клейтон Пауэлл кіші (1908 жылы туған; 1972 жылы қайтыс болған). 1920 жылға дейін Бланш Вирджиниядан Нью-Йоркке көшіп келген Кларенс Д. Кингке үйленді, ал жас жұбайлық бір кезде қалада оның ата-анасымен бірге тұрды.

Мансап

Пауэлл 1892 жылы баптист пасторы болып тағайындалды; 1892 мен 1908 жылдар аралығында Филадельфия, Пенсильвания және Нью-Хейвен, Коннектикут қалаларындағы шіркеулерде қызмет етті. 1908 жылдан 1936 жылға дейін Пауэлл бір ғасырлық тарихы бар Абиссиния баптист шіркеуінің пасторы болды, оның қауымы солтүске қарай көшіп, Нью-Йорктің Гарлем ауданында орналасқан еді. Оның басшылығымен 1920 жылы қауым үлкен жер учаскесін сатып алып, 334 000 доллар құнымен ірі шіркеу мен қоғамдық орталық салды. ХХ ғасырдағы Ұлы көші-қон кезінде Нью-Йоркке афроамерикалықтардың саны артуымен Пауэлл Абиссиния шіркеуіне 10 000 мүше жинады, ол елдегі ең ірі протестанттық қауымдастыққа айналды. Пауэлл қоғамда кең танымал және ықпалды болды. Неміс теологы және пасторы Дитрих Бонхоффер екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Нью-Йорктегі Юнион теологиялық семинариясында оқып жүргенде, алты ай бойы Абиссиния баптист шіркеуіне қатысты. Ол қауымның уағыздауы, әлеуметтік жұмысы және афроамерикалық рухани музыкасымен әсерленді. Адам Клейтон Пауэлл аға Бонхофферге жауларды сүю, әділетсіздікке қарсы тұру, Мәсіхтің кедейлермен бірге болуы және "арзан инабат" доктринасы туралы үйреткені айтылады. Пауэлл түрлі білім беру мекемелері мен қоғамдық ұйымдарда белсенділік танытты; ол Ұлттық қалалық лиганың негізін қалаушылардың бірі болды, Виргиния одағы университетінің, Пенсильваниядағы Даунингтон өндірістік және ауыл шаруашылығы мектебінің (ол 1993 жылға дейін жұмыс істеді), Вашингтондағы әйелдер мен қыздарға арналған Ұлттық оқу мектебінің және Нью-Йорктегі White Rose Industrial Home-дың (барлығы тарихи афроамерикалық колледждер мен мектептер) қамқоршылар кеңесіне кірді. Ол YMCA, Республикалық партия және масондық, Odd Fellows және Пифий рыцарлары сияқты бауырластық ұйымдардың мүшесі болды. Пауэллдің ұлы Адам Клейтон Пауэлл кіші, 1937 жылы бірнеше жыл көмекші болып жұмыс істегеннен кейін, шіркеуде әкесінен кейін пасторлық қызметке келді.

Жерлеу

Пауэлл Флашинг зиратында, Флашинг, Куинс, Нью-Йорк қаласында, Нью-Йорк штатында жерленген.

Шығармалары

Пауэлл, А. Клейтон аға, Толқынға қарсы: Автобиография (Нью-Йорк: Ричард Б. Смит, 1938)