Чемпион және әкімші: Бамп Эллиоттың өмірі мен мансабы

Кіріспе

Америкалық спортшы, жаттықтырушы және әкімші (1925–2019)

Чалмерс Уильям "Бамп" Эллиотт (30 қаңтар 1925 – 7 желтоқсан 2019) – американдық футболшы, жаттықтырушы және жоғары оқу орнының жеңіл атлетикасы әкімшісі. Ол Пурдью университетінде (1943–1944 жж.) және Мичиган университетінде (1946–1947 жж.) жартылай қорғаушы ретінде ойнады. Эллиотт Иллинойс штатының Блумингтон қаласында өскен, орта мектептің соңғы курсында АҚШ Теңіз корпусына қабылданып, Пурдью университетіндегі V 12 Әскери-теңіз колледжінің оқу бағдарламасына жіберілді. Пурдьюда футбол, бейсбол және баскетболдан университеттік дипломдар алды, содан кейін 1944 жылдың соңында Қытайдағы Теңіз корпусымен қызмет ету үшін әскерге шақырылды. Әскери қызметтен босатылғаннан кейін 1946 жылы Мичиган университетіне түсіп, ағасы Пит Эллиотт ойнаған футбол командасына қосылды. 1947 жылы ол "Жасыл сиырлар" (Mad Magicians) деп аталған, жеңіліске ұшырамаған және тең түспеген Мичиган футбол командасының құрамында өнер көрсетті, Үлкен Тоғыз Конференциясында ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды, конференцияның ең құнды ойыншысы ретінде Чикаго Трибьюн күміс футбол кубогын жеңіп алды және Америка футбол жаттықтырушылары қауымдастығының таңдауы бойынша "Барлық Америка" құрамына енді. 1948 жылы Мичиган университетін бітіргеннен кейін Эллиотт он жыл Орегон штатында, Айова штатында және Мичиганда футбол жаттықтырушысының көмекшісі болып жұмыс істеді. 1959 жылы Мичиганның бас футбол жаттықтырушысы болып тағайындалды және 1968 жылға дейін осы лауазымда қалды, 1964 жылы команданы Үлкен Он Конференциясының чемпионы етіп, Роуз Боулда жеңіске жеткізді. 1970 жылдан 1991 жылға дейін 21 жыл бойы Айова университетінің спорт директоры қызметін атқарды. Спорт директоры ретінде Дэн Гейбл, Хейден Фрай, Лют Олсон, С. Вивиан Стрингер және доктор Том Дэвис сияқты жаттықтырушыларды жұмысқа алды, ал Айова Хоукиз командасы 41 Үлкен Он Конференциясының чемпионатында және 11 NCAA титулын жеңіп алды. 1989 жылы Эллиотт Колледж футболының Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір

Чалмерс Уильям Эллиотт Детройт қаласында дүниеге келді, бірақ Блумингтон қаласында өсті. Оның әкесі, Дж. Норман Эллиотт, құлақ, мұрын және тамақ ауруларын емдеген дәрігер, сонымен қатар 1930 жылдан 1934 жылға дейін Иллинойс Веслиан университетінде футбол командасын жаттықтырды. Эллиоттың шын аты Чалмерс, бірақ ол алты айлық кезінен бастап «Бамп» деген лақап атымен танымал болды, бірақ ешкім оның осы лақапқа қалай ие болғанын есіне түсірмейді, тіпті анасы да есінде жоқ. Эллиотт пен оның кіші інісі Пит Эллиотт екеуі де Блумингтон орта мектебінің футбол командасында бірге ойнады, онда Бэмп 1942 жылы штаттағы ең үздік жартылай қорғаушы атанды, ал Пит 1943 жылы фулбэк ретінде танылды. Ол алғашқы ойынында Миннесотаға қарсы тачдаун соқты, ал маусымның соңғы ойынында Индианаға қарсы Пердьюдің он ярдтық сызығында маңызды перехват жасады. 1944 жылғы мамырдағы газет мақаласында «өткен жылы мектептегі сенсация» болған 19 жасар Эллиотт футбол маусымының соңғы үш ойынында ойнағаны және Индианаға қарсы маусымның соңғы ойынындағы өнері «Кепе жасаушылар маусымының жарқын сәттерінің бірі» болғаны жазылған. Бейсболда Эллиотт шортстоп және орталық алаңда ойнады, ол «күшті қолы бар сенімді ойыншы» болды. Эллиотт 1944 жылғы футбол маусымының алғашқы алты ойынында Пердью үшін ойнады, содан кейін Теңіз жаяу әскеріне жіберілді. Сентябрь айының соңында Маркетке қарсы өткен ойында ол 7:7 есебімен теңдікті 24 және 71 ярдтық екі тачдаунмен бұзды. Ол сондай-ақ 1944 жылы Иллинойстың Бадди Янг ойыншысын арт жағынан ұстап алған жалғыз қорғаныс шебері болды. Эллиотт 1944 жылдың қазан айында әскери қызметке шақыру туралы бұйрық алды және Пердью формасындағы соңғы ойынын Мичиган Вулверинес командасына қарсы 1944 жылдың 28 қазанында өткізді. 1944 жылдың қараша айында Эллиотт Паррис аралына жіберілді. Кейін Қытайға жіберіліп, соғыстан теңіз жаяу әскерінің лейтенанты шенімен оралды.

Мичиган университеті

Эллиотт пен оның кіші інісі Пит 1946 және 1947 жылдары Мичиган штатында қайтадан бір командада ойнады. Әскери қызметтен босатылғаннан кейін, Бэмп Питке Мичиган штатында қосылды, онда Пит квотербек, ал Бэмп жеңіліссіз 1947 жылғы команданың оң жартылай шабуылшысы болды. Ағалардың екеуі де ерекше алтын қызыл шаштарымен көзге түсті, олар өте жақын болғандықтан 1947 жылы бір тілшіге қыз Питтің сынағынан өту үшін "Бампердің бекіту табеліне" ие болуы керек екенін айтты. Эллиотт «Екінші дүниежүзілік соғыстағы Теңіз корпусының қызметінен Қытайдан Мичиганның Ферри Филд стадионына және даңққа бірден келді». Теңізшілерден босатылғаннан кейін бір аптадан да аз уақыт өткен соң, ол Мичиганның жаттықтырушыларына "көруге қуантарлық нәрсе" сыйлады. 1946 жылдың қазан айының ортасында «Норт-Уэстернмен» 14:14 есебімен тең түскен ойында Эллиотт Мичиганның барлық 14 ұпайын соқты. Ол бірінші таймның соңында Боб Чаппуистен 37 ярдтық пас алды. Төртінші таймда Мичиганның фулбек Боб Виз Мичиганның 1 ярдтық сызығында пас ұстап алып, оны Мичиганның 40 ярдтық сызығында Эллиоттке латераль паспен берді. Содан кейін Эллиотт екінші тачдаун үшін 60 ярдқа сүйріп, қанатын бойлай жүгірді. 2 қарашада Мичиганның Миннесотаға қарсы 21:0 есебімен жеңісінде ол тағы екі гол соқты. Сондай-ақ, ол Мичиганның Висконсинге 28:6 есебімен жеңіске жетуіне көмектесті, нәтижесінде Боб Манн енд зонында допты ұстады.

1947 жылы Үлкен Тоғыздың ең үздік ойыншысы

1947 жылы Эллиотт «Mad Magicians» деп аталған «Wolverines» командасы сапында ойнады. Команда жеңіліссіз және тең түспей, 1948 жылғы Роуз-боулда USC Trojans командасын 49:0 есебімен ұтты. Бұл команда Мичиганның барлық уақыттағы ең ұлы командасы деп есептеледі. Боб Чаппуиспен бірге Эллиотт Мичиганның жеңіліссіз маусымындағы маңызды ойыншылардың бірі болды. Ол Big Nine конференциясында ең көп ұпай жинады, Америка футбол жаттықтырушылар қауымдастығы (AFCA) таңдаған құрама командаға ілікті және Chicago Tribune Silver Football жүлдесін жеңіп, Big Nine-дың ең бағалы ойыншысы атанды. 1947 жылы Эллиотт Мичиган командасынан Джек Вайзенбургермен бірге қорғаныс және шабуылда ойнаған екі ойыншының бірі болды. Шындығында, Эллиотт төрт түрлі қауіп тудырды: ол жүгіріп, допты қабылдап, қайтаратын және қорғанысқа көмектесті. 1947 жылы ол барлығы 12 гол соқты – сегіз жүгіріп, екі қабылдап, біреуін допты қайтара отырып, тағы біреуін қарсыластың пасын ұстап қайтара отырып. Эллиотттің маусымдағы табысы қыркүйек айының ортасында команданың «Көк» және «Ақ» командалары арасындағы көрсету ойынынан басталды, онда ол 50 және 60 ярдтық жүгірістермен қоса, төрт гол соқты. Ол Мичиган штаты (55:0), Стэнфорд (49:13) және Питт (69:0) командаларын жеңген ойындарда да гол соқты. Питтке қарсы ойында ол қорғаныста көзге түсті, қарсыластың пасын ұстап алып, 37 ярдқа жүгірді. Big Nine турниріндегі алғашқы ойында «Норт-Уэстерн» командасына қарсы Эллиотт ойын басталғалы екі минут өткен соң тоғыз ярдтық жүгіріспен гол соқты, нәтижесінде «Wolverines» 49:21 есебімен жеңіске жетті. Мичиганның 1947 жылғы маусымдағы ең қиын ойыны – «Миннесота» командасына қарсы өткен 13:6 есебімен жеңіс болды. Бұл ойында Эллиотт Боб Чаппуистен алған 40 ярдтық пасты Миннесотаның 15 ярдтық сызығында саусақтарымен ұстап алып, бірінші таймның соңына бір минут 15 секунд қалғанда гол соқты. Бір тілші былай деді: «Осы эпизодта Эллиоттың ерекше жылдамдығы ойынның бағытын өзгертті. Ол Миннесотаның қорғау шебін толығымен озып кетті». 1947 жылғы маусымдағы ең үлкен сынақ – «Иллинойс» командасына қарсы 14:7 есебімен жеңіс болды. Associated Press (AP) Эллиотты «Иллинойс» командасына қарсы ойындағы Мичиганның «негізгі тірегі» деп сипаттады, ал United Press былай деп мәлімдеді: «Бамп Эллиотт сенбі күні «Иллинойс» командасын 14:7 есебімен жеңіп, көзге түсті». Бірінші таймда ол 75 ярдқа допты қайтара отырып, гол соқты, ал Боб Манн «қатты соққымен жол ашты», ал «Блумингтонның жылдам шабуылы» жағалау бойымен шапшаң жүгірді. Эллиотт маусымды «Индиана» және «Огайо» командаларына қарсы өткен ойындарда екі голдан соғып аяқтады. Маусым соңында Эллиотт пен Чаппуис екеуі де AP дауыс беруі бойынша All Big Nine футбол командасына 18 мүмкін ұпайдың 16-сын алды. Эллиотт 1947 жылы «Америкалық» маусымында ғана салмақ қосты. Кейінірек салмағына қарамастан қалай бәсекеге түсетінін сұрағанда, Эллиотт: «Мен сол салмақта өте сәтті болдым», - деді.

In 1947, Elliott played for the Wolverines team known as the "Mad Magicians" that went undefeated and untied, beating the USC Trojans, 49–0, in the 1948 Rose Bowl. The team is considered to be the greatest Michigan team of all time. Along with Bob Chappuis, Elliott was one of the key players in Michigan's undefeated season. He led the Big Nine Conference in scoring, made the All American team picked by the American Football Coaches Association (AFCA), and was voted Most Valuable Player in the Big Nine, winning the Chicago Tribune Silver Football trophy. Elliott was one of two Michigan players in 1947, along with fullback Jack Weisenburger, who played both offense and defense. Indeed, Elliott was actually a four way threat as he contributed in rushing, receiving, punt returns, and defense. He scored a total of 12 touchdowns in 1947—eight rushing, two receiving, one on a punt return, and another on an interception return. Elliott had a breakthrough season that began with the team's "Blue" versus "White" exhibition game in mid September in which he scored four touchdowns, including 50 and 60 yard runs. He scored touchdowns in each of the team's early season wins over Michigan State (55–0), Stanford (49–13), and Pitt (69–0). His touchdown against Pitt came on defense, as he intercepted a pass and ran it back 37 yards. In the Big Nine opener against Northwestern, Elliott scored on a nine yard run less than two minutes after the game started, as the Wolverines won, 49–21. In Michigan's closest contest of the 1947 season, a 13–6 win over Minnesota, Elliott caught a 40 yard pass from Bob Chappuis on his fingertips at the Minnesota 15 yard line and went on to score with a minute and 15 seconds to go in the first half. Said one reporter: "It was the exceptional speed of Elliott on this play that turned the tide. He completely outmaneuvered the Minnesota secondary." The biggest challenge of the 1947 season came in a 14–7 win over Illinois. The Associated Press (AP) described Elliott as Michigan's "Big Cog" in the Illinois game, and the United Press proclaimed: "Bump Elliott Steals Show in 14 to 7 Defeat of Illinois Saturday." In the first quarter, he ran back a punt 75 yards for a touchdown, as Bob Mann "bulldozed the path with a vicious block", and "the Bloomington blaster scampered down the sidelines." Elliott finished the season scoring two touchdowns each in games against Indiana and Ohio State. At the end of the season, Elliott and Chappuis both received 16 of 18 possible points in voting by the AP for the All Big Nine football team. Elliott weighed only during his All American season in 1947. Asked later about how he managed to compete at his weight, Elliott noted, "I was awful lucky to get by at that weight."

1948 жылғы Роуз Боул USC-ге қарсы

Үлкен тоғыз конференциясының чемпиондары ретінде 1947 жылғы «Вулверинс» командасы 1948 жылғы «Роуз Боул» ойынына, USC «Троянс» командасына қарсы ойнауға шақырылды. Мичиган 49:0 есебімен ойынды басып алып, жеңіске жетті, себебі «шапшаң Чаппуи мен жылдам Эллиотт трояндықтарды жаңылыстырып, оларды қалт жіберді». Эллиотт Чаппуиден 11 ярдтық тачдаунға пас алды. 1948 жылдың тамызында Эллиотт Колледж жұлдыздарының капитаны болып таңдалды. Алайда, жаттығуда жарақат алғандықтан Эллиотт «Чикаго Кардиналс» командасымен болған ойында қатыса алмады, сол ойында «Кардиналс» командасы жұлдыздарды 28:0 есебімен жеңді.

1948 жылғы өтініш қабылданбады

Эллиот 1948 жылы қосымша бір жылдық қатысу құқығына өтініш берді. Әскери қызметінің арқасында ол бірінші курста үш ойынға, ал екінші курста алты ойынға қатысты. Үлкен Тоғыз Конференциясы ережелері бойынша, 1943 және 1944 жылдары соғыс салдарынан Пердью университетінде болуына байланысты ол бесінші маусымда ойнауға құқылы болды. Бірақ оның өтініші Үлкен Тоғыз Конференциясы тарапынан қабылданбады. Бұл шешімді Мичиганның Үлкен Тоғыз Конференциясы ғылыми комитетінің өкілі "ауыр әділетсіздік" деп сынады. Дегенмен, Эллиот Мичиган командасының карьералық рекордын орнатты, ол Дон Олдхэм 174 ярдты 181 ярдқа дейін арттырғанға дейін бес жыл бойы бұзылмай тұрды. Оның 174 ярдқа соққан ұшы әлі де университет тарихында бесінші орында саналады.

Жаттықтырушылық мансап

Эллиот ағайындары 1949 және 1950 жылдары Орегон штаты университетінде жеке жолға шыққанға дейін бірге көмекші жаттықтырушылар болып қызмет етті. Эллиоттар 1960-шы жылдардың басында бір-біріне қарсы жаттықтырды, Бэмп Мичиган университетінің бас футбол жаттықтырушысы болса, Пит Иллинойс университетінде сол қызметті атқарды. 1963 жылдың қараша айында Пит Эллиоттың Иллинойс командасы елде екінші орынды иеленді және Роуз Боулға қатысуға басты үміткер болып саналды, олар Бэмп Эллиоттың Мичиган командасымен кездесті. Мичиган командасы 1963 жылы ағайындар кездескенде 2–3–1 есебімен ойнады, бірақ Мичиган 14–8 есебімен жеңіске жетті, бұл Бэмптің «Wolverines» командасы ағасы Питтің «Illini» командасынан төртінші ойында төртінші рет басым түскенін көрсетеді. Эллиот әкесінің қадамын басып, медицинаға түсуді де ойлаған, бірақ оның орнына жаттықтырушылықты таңдады. Ол 1948 жылдың күзінде Мичиган штатында қорғаушыларға көмекші жаттықтырушы ретінде жаттықтырушылық мансабын бастады. Ойыннан кейін Эллиот отставкаға кетті, ал спорт директоры Дон Канхам оның орнына бас жаттықтырушы ретінде Бо Шембехлерді тағайындады. Шембехлер келесі маусымда команданы ынталандыру үшін 1968 жылғы Огайо штатымен болған жеңілісті еске алды. Дон Канхам жұмысқа алынғанда Эллиоттың спорт директоры болып тағайындалатыны және Канхам мен Эллиот арасында «жаман қарым-қатынас» болғаны туралы хабарлар тарады. Канхамның айтуынша, ол 1968 жылдың желтоқсанында Эллиотпен кездесіп, оған спорт директорының орынбасары лауазымын ұсынған. Канхам Эллиотқа қаласа жаттықтырушы болып қала беруге болатынын айтты, бірақ спорт директорының орынбасары лауазымы тағы бірнеше жылдан кейін босамайтынын уәделей алмады. Канхам былай деді: «Бэмп маған күлімсіреп: «Осы туралы ойланудың қажеті жоқ» деді. Ол сыртқа шығуға дайын еді. Мен оны мәжбүрлемедім, шын айтсам, мұны шын жүректен айтамын. Бірақ ол үшін бұл жұмыс көңілді болмай қалды». Оның Айовадағы мансабы Айованың спорттық жетістіктерінің жалпы жақсаруымен ерекшеленді. Эллиотт бірқатар белгілі жаттықтырушыларды шақырды, соның ішінде Лют Олсон, Дэн Гейбл, Хейден Фрай және доктор Том Дэвис кірді. Эллиотт спорт директоры болып қызмет еткен 21 жыл ішінде Айова «Hawkeyes» футболдан (1981, 1985, 1990), күрес (1974–1990), ерлер баскетболдан (1970, 1979), бейсболдан (1972, 1974, 1990), ерлер гимнастикасынан (1972, 1974, 1986) және ерлер жүзуінен (1981, 1982) 41 Үлкен Он чемпионатында жеңіске жетті. Эллиотт «жаттықтырушылардың спорт директоры» ретінде танымал болды. «Біздің басты талабымыз – қызметкерлеріміздің бір-бірімізге және университетке жүз пайыз адал болуы керек еді».

The Elliott brothers served as assistant coaches together at Oregon State University in 1949 and 1950, before going their separate ways. The Elliotts' coached against each other in the early 1960s while Bump was the head football coach at Michigan and Pete held the same position at the University of Illinois. In November 1963, Pete Elliott's Illinois team was ranked No. 2 in the country and the favorite for the Rose Bowl when it faced off against Bump Elliott's Michigan team. Michigan had a record of 2–3–1 when the brothers met in 1963, but Michigan came out on top, 14–8, marking the fourth time in four games that Bump's Wolverines came out on top of brother Pete's Illini. Elliott also considered going into medicine as his father had done, but he chose instead to go into coaching. He started his coaching career at Michigan in the fall of 1948 as assistant backfield coach. Shortly after the game, Elliott resigned, and athletic director Don Canham hired Bo Schembechler to replace him as head coach. Schembechler would use the memory of the 1968 Ohio State loss to motivate his team the following season. There were also reports when Don Canham was hired that Elliott had expected to be named athletic director and that there was "bad blood" between Canham and Elliott. According to Canham, he met with Elliott in December 1968 and offered him the job of associate athletic director. Canham told Elliott he could stay on as coach if he wanted, but Canham could not promise him that the job of associate athletic director would still be open in another couple of years. Canham said: "Bump smiled at me and said, 'I don't have to think about it.' He was ready to get out. I did not force him, and I mean that in all honesty. But the job had ceased to be fun for him." His career at Iowa was marked by a general resurgence in the competitiveness of Iowa athletics. Elliott hired a number of notable coaches, including Lute Olson, Dan Gable, Hayden Fry, and Dr. Tom Davis. During Elliott's 21 years as athletic director, the Iowa Hawkeyes won 41 Big Ten championships in football (1981, 1985, 1990), wrestling (1974–1990), men's basketball (1970, 1979), baseball (1972, 1974, 1990), men's gymnastics (1972, 1974, 1986), men's swimming (1981, 1982). Elliott was known as "a coach's AD. ""The one thing we emphasized from the start was that our staff had to make sure we were 100 percent loyal to each other and the university,"

Эллиотт 1979 жылы Айованың футбол жаттықтырушысы ретінде Хейден Фрайды шақырды. Фрай кейіннен Эллиоттың Айовада жаттықтырушы болуды таңдауының басты себебі болғанын айтты. Оның өмірбаяндық еңбегінде Фрай былай деп жазды: «Менің ойымша, Айованың бір артықшылығы бар еді: Бэмп Эллиот оның спорт директоры болды. Бэмп әділ, адал және жақсы көретін әкімші ретінде танымал болды». Эллиот Фрайға ол Бэмптің соңғы футбол жаттықтырушысы болатынын айтты. Фрай бұған таңғалып, Эллиоттан не айтқысы келгенін сұрады. Эллиот: «Жай ғана, менің ойымша, олар маған басқа жаттықтырушыны шақыруға мүмкіндік бермейді, егер сіз оны жасамасаңыз, мен де жасай алмаймын» деді. Ол Роуз Боул командаларында бес түрлі қызметте болған жалғыз адам: ойыншы, көмекші жаттықтырушы, бас жаттықтырушы, спорт директорының орынбасары және спорт директоры. Эллиотт өмірінің соңғы жылдары Айова қаласындағы Оукнолл зейнеткерлер үйінде тұрды. Ол 2019 жылдың 7 желтоқсанында 94 жасында қайтыс болды.