Халықаралық электротехникалық комиссия және стандарттар жүйесі
International Electrotechnical Commission
Халықаралық Электртехникалық Комиссия (IEC) стандарттары: электр энергиясы, электроника, медициналық технология және т.б. салаларды қамтиды. Тарихы, мақсаты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық стандарттау ұйымы
International standards organization
Барлық электротехнологиялар IEC стандарттарымен қамтылған, оның ішінде энергия өндіру және тарату, электроника, магниттік және электромагниттік құбылыстар, электроакустика, мультимедиа, телекоммуникация және медициналық технологиялар, сондай-ақ терминология және символдар, электромагниттік үйлесімділік, өлшеу және тиімділік, сенімділік, жобалау және әзірлеу, қауіпсіздік және қоршаған орта сияқты байланысты жалпы салалар да кіреді.
All electrotechnologies are covered by IEC Standards, including energy production and distribution, electronics, magnetics and electromagnetics, electroacoustics, multimedia, telecommunication and medical technology, as well as associated general disciplines such as terminology and symbols, electromagnetic compatibility, measurement and performance, dependability, design and development, safety and the environment.
Тарих
Бірінші Халықаралық электр конгресі 1881 жылы Парижде өткен Халықаралық электр көрмесінде өтті. Сол кезде Халықаралық электрлік және магниттік бірліктер жүйесі келісілді. Халықаралық электротехникалық комиссия өзінің тұңғыш отырысын 1906 жылғы 26 маусымда өткізді. Бұл, британдық электр инженерлері институты, американдық электр инженерлері институты және басқа да ұйымдар арасындағы талқылаулардың нәтижесінде болды, ал бұл талқылаулар 1900 жылы Парижде өткен Халықаралық электр конгресінде басталған еді. Бұл процесте британдық инженер Р.Е.Б. Кромптон маңызды рөл атқарды. 1906 жылы Лорд Келвин Халықаралық электротехникалық комиссияның алғашқы президенті болып сайланды. IEC өлшем бірліктері стандарттарын, әсіресе гаусс, герц және веберді әзірлеуде және таратуда маңызды роль атқарды. Сонымен қатар, ол алғаш рет Джорджи жүйесін, кейіннен SI немесе Халықаралық бірліктер жүйесі (Système International d'unités) ретінде дамытты. 1938 жылы электрлік, электрондық және осымен байланысты технологиялар саласындағы терминологияны біріктіру мақсатында көптілді халықаралық сөздік жарияланды. Бұл жұмыс әлі де жалғасуда, ал Халықаралық электротехникалық сөздік қазірде Electropedia ретінде онлайн қолжетімді. CISPR (Comité International Spécial des Perturbations Radioélectriques) – ағылшын тілінде Радиокедергілер жөніндегі халықаралық арнайы комитет – IEC құрған ұйымдардың бірі. Қазіргі таңда 89 ел IEC мүшесі болып табылады, ал тағы 85 ел Аффилиирленген елдер бағдарламасына қатысады. Бұл бағдарлама IEC-ке мүшелік емес, бірақ индустрияландырушы елдерге IEC жұмысына қатысуға көмектесу үшін жасалған. Бастапқыда Лондонда орналасқан IEC 1948 жылы Швейцарияның Женева қаласына көшіп, қазіргі штаб-пәтерін құрды. Оның Африка (Найроби, Кения), Азия (Сингапур), Океания (Сидней, Австралия), Латын Америкасы (Сан-Паулу, Бразилия) және Солтүстік Америкада (Ворчестер, Массачусетс, АҚШ) өңірлік орталықтары бар. Бұл жұмысты өнеркәсіп, үкімет, академиялық орталықтар, сынақ зертханалары және осы салаға қызығушылық танытқан 10 000-ға жуық электр және электроника мамандары жүзеге асырады. IEC стандарттары көбінесе оның мүше елдері тарапынан ұлттық стандарттар ретінде қабылданады.
The first International Electrical Congress took place in 1881 at the International Exposition of Electricity, held in Paris. At that time the International System of Electrical and Magnetic Units was agreed to. The International Electrotechnical Commission held its inaugural meeting on 26 June 1906, following discussions among the British Institution of Electrical Engineers, the American Institute of Electrical Engineers, and others, which began at the 1900 Paris International Electrical Congress,, with British engineer R. E. B. Crompton playing a key role. In 1906, Lord Kelvin was elected as the first President of the International Electrotechnical Commission. The IEC was instrumental in developing and distributing standards for units of measurement, particularly the gauss, hertz, and weber. It was also first to promote the Giorgi System of standards, later developed into the SI, or Système International d'unités (in English, the International System of Units). In 1938, it published a multilingual international vocabulary to unify terminology relating to electrical, electronic and related technologies. This effort continues, and the International Electrotechnical Vocabulary is published online as the Electropedia. The CISPR (Comité International Spécial des Perturbations Radioélectriques) – in English, the International Special Committee on Radio Interference – is one of the groups founded by the IEC. Currently, 89 countries are IEC members while another 85 participate in the Affiliate Country Programme, which is not a form of membership but is designed to help industrializing countries get involved with the IEC. Originally located in London, United Kingdom, the IEC moved to its current headquarters in Geneva, Switzerland in 1948. It has regional centres in Africa (Nairobi, Kenya), Asia (Singapore), Oceania (Sydney, Australia), Latin America (São Paulo, Brazil) and North America (Worcester, Massachusetts, United States). The work is done by some 10,000 electrical and electronics experts from industry, government, academia, test labs and others with an interest in the subject. IEC Standards are often adopted as national standards by its members.
IEC стандарттары
IEC Халықаралық стандарттау ұйымымен (ISO) және Халықаралық телекоммуникация одағымен (ITU) тығыз ынтымақтастық жасайды. Сонымен қатар, ол бірнеше ірі стандарттарды әзірлеу ұйымдарымен, соның ішінде 2002 жылы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойған IEEE-мен жұмыс істейді, ол 2008 жылы бірлескен әзірлеу жұмыстарын қамту үшін өзгертілді. ISO-мен бірлесіп әзірленбеген IEC стандарттарының нөмірлері 60000–79999 аралығында болады және олардың атаулары IEC 60417: Жабдықтарда қолдануға арналған графикалық символдар сияқты болады. CENELEC-пен Дрезден келісіміне сәйкес 1997 жылы 60000 санын қосу арқылы ескі IEC стандарттарының нөмірлері өзгертілді, мысалы, IEC 27 – IEC 60027 болды. 60000 сериясының стандарттары EN префиксімен де кездеседі, бұл IEC стандартын CENELEC еуропалық стандарт ретінде қабылдағанын көрсетеді; мысалы, IEC 60034 – EN 60034 ретінде де қолжетімді. ISO-мен бірлесіп әзірленген стандарттар, мысалы ISO/IEC 26300 (Офистік қолданбалар үшін ашық құжат форматы (OpenDocument) v1.0), ISO/IEC 27001 (Ақпараттық технологиялар, қауіпсіздік техникасы, ақпараттық қауіпсіздікті басқару жүйелері, талаптар) және ISO/IEC 17000 сериясы екі ұйымның аббревиатурасын қамтиды. ISO/IEC префиксін қолдану ISO/IEC Біріккен техникалық комитетінің 1-і – Ақпараттық технологиясы, сондай-ақ ISO CASCO (Сәйкестікті бағалау комитеті) және IEC CAB (Сәйкестікті бағалау кеңесі) әзірлеген сәйкестікті бағалау стандарттарын қамтиды. IEC және ISO арасында ынтымақтастықпен әзірленген басқа стандарттарға 80000 сериясындағы нөмірлер беріледі, мысалы IEC 82045–1. IEC стандарттарын басқа сертификаттау органдары да қабылдап жатыр, мысалы BSI (Ұлыбритания), CSA (Канада), UL & ANSI/INCITS (АҚШ), SABS (Оңтүстік Африка), Standards Australia, SPC/GB (Қытай) және DIN (Германия). Басқа сертификаттау органдары қабылдаған IEC стандарттарында бастапқы IEC стандартынан кейбір айырмашылықтар болуы мүмкін.
The IEC cooperates closely with the International Organization for Standardization (ISO) and the International Telecommunication Union (ITU). In addition, it works with several major standards development organizations, including the IEEE with which it signed a cooperation agreement in 2002, which was amended in 2008 to include joint development work. IEC Standards that are not jointly developed with ISO have numbers in the range 60000–79999 and their titles take a form such as IEC 60417: Graphical symbols for use on equipment. Following the Dresden Agreement with CENELEC the numbers of older IEC standards were converted in 1997 by adding 60000, for example IEC 27 became IEC 60027. Standards of the 60000 series are also found preceded by EN to indicate that the IEC standard is also adopted by CENELEC as a European standard; for example IEC 60034 is also available as EN 60034. Standards developed jointly with ISO, such as ISO/IEC 26300 (Open Document Format for Office Applications (OpenDocument) v1.0), ISO/IEC 27001 (Information technology, Security techniques, Information security management systems, Requirements), and ISO/IEC 17000 series, carry the acronym of both organizations. The use of the ISO/IEC prefix covers publications from ISO/IEC Joint Technical Committee 1 – Information Technology, as well as conformity assessment standards developed by ISO CASCO (Committee on conformity assessment) and IEC CAB (Conformity Assessment Board). Other standards developed in cooperation between IEC and ISO are assigned numbers in the 80000 series, such as IEC 82045–1. IEC Standards are also being adopted by other certifying bodies such as BSI (United Kingdom), CSA (Canada), UL & ANSI/INCITS (United States), SABS (South Africa), Standards Australia, SPC/GB (China) and DIN (Germany). IEC standards adopted by other certifying bodies may have some noted differences from the original IEC standard.
Мүшелік және қатысу
IEC ұлттық комитеттер деп аталатын мүшелерден құралған, және әрбір ұлттық комитет (NC) IEC-те өз елінің электротехникалық мүдделерін көрсетеді. Бұған өндірушілер, қызмет провайдерлері, дистрибьюторлар мен сатушылар, тұтынушылар және пайдаланушылар, мемлекеттік органдардың барлық деңгейлері, кәсіби қоғамдар мен сауда бірлестіктері, сондай-ақ ұлттық стандарттау органдарының стандарттарды әзірлеушілері кіреді. Ұлттық комитеттер әртүрлі жолдармен құрылады. Кейбір ұлттық комитеттер тек мемлекеттік сектордан, ал кейбіреулері мемлекеттік және жеке сектордың үйлесімінен, ал тағы бір бөлігі тек жеке сектордан тұрады. IEC стандарттарын дайындауға қатысатындардың шамамен 90% өнеркәсіпте жұмыс істейді. МЭК мүше елдері:
The IEC is made up of members, called national committees, and each NC represents its nation's electrotechnical interests in the IEC. This includes manufacturers, providers, distributors and vendors, consumers and users, all levels of governmental agencies, professional societies and trade associations as well as standards developers from national standards bodies. National committees are constituted in different ways. Some NCs are public sector only, some are a combination of public and private sector, and some are private sector only. About 90% of those who prepare IEC standards work in industry. IEC Member countries include: