Кіріспе

Ракеталық торлар мен пушкалық торлар – көптеген тірі жануарларды, әдетте құстарды ұстауға қолданылатын жануарлар тұзақтарының түрлері. Бірақ олар еленнің түрлі түрі сияқты ірі жануарларды да ұстау үшін пайдаланылады. Ракеталық торлар, пушкалық торлар және басқа да тор атқыш құрылғылары ұқсас принциптерге негізделген және 1950 жылдан бері қолданылып келеді (Dill and Thornsberry 1950, Hawkins et al. 1968, Grubb 1988 және 1991). Ракеталық және пушкалық торлар консервациялық бағдарламаларда қолданылады, онда талдау, ветеринариялық көмек көрсету немесе қоныстандыру үшін көптеген тірі жануарларды ұстау қажет.

Ракеталық торлар

Ракеталық тор – бір шеті қысқа арқандармен немесе серіппелі арқандармен жерге бекітілген, аккордеон сияқты жиырылған тікбұрышты тор. Торды тікелей жерге тізбектей немесе жиыстырып, арнайы жасалған қорапқа салуға болады (Grubb 1988). Ракеталық торларға арналған арнайы торларды бірнеше жабайы табиғат жабдықтарын және тор өндіруші компаниялардан сатып алуға болады. Ракеталар қалың металл құбырлардан жасалған, бір жағынан бұрандаланып, дәнекерленген қақпағы бар, ал екінші жағында кеңейіп тұратын газдардың шығу тесігі бар алынып тасталатын қақпағы бар. Ракеталық зарядтар қара ұнтақтан және M6 гаубицасының қозғалтқышын тұтандыруға арналған электрлік тұтандырғыштан тұрады. Барлық үш компонент үлкен пластикалық қапқа салынып, қаптан сыртқа шығатын ток өткізгіш сымдармен жабдықталған. Қазіргі уақытта ракеталық торларға арналған ракеталардың негізгі өндірушісі – Иллинойс штатының Карбондейл қаласындағы Winn Star компаниясы. Ракеталық тордан басқа, ракеталық торларды және олардың зарядтарын қауіпсіз атқылау және сақтау үшін қосымша арнайы жабдықтар қажет. Бұл жабдықты қауіпсіз пайдалану үшін жарылыс гальванометрі, конденсаторлық разрядтағыш машина және электрлік жарылыс желісі ұсынылады. Сонымен қатар, зарядтарды қауіпсіз тасымалдау үшін IME 22 контейнері, ал ұзақ мерзімді сақтау үшін жарылғыш заттар қоймасы қажет. Жүктің тасымалдануы мен сақталуы АҚШ Көлік департаменті, Алкоголь, темекі, атыс қарулары және жарылғыш заттар департаменті және басқа мемлекеттік және жергілікті органдармен реттеледі (ATF: Жарылғыш заттар туралы заңдар мен ережелер, ATF P 5400.7 және 29 CFR, 1910.109 бөлімі, сондай-ақ IME қауіпсіздік кітапханасының 1, 3, 12, 22 және 14 нөмірлі жарияланымдары). АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі мен мемлекеттік жабайы табиғат агенттіктері құстар мен басқа да жабайы жануарларды ұстау үшін оларды пайдалануды реттейді.

Қарулы тоқ аулары

Қарулы тораптар зымыран торына ұқсас, бірақ қарулы тораптың снаряды металлдан жасалған ауыр цилиндр болып табылады, ол металл табаққа бекітілген ұшыру құбығынан атылады. Қарулы тораптар үшін отын – электр тұтандырғышы бар түтінсіз ұнтақ. Қарулы тораптардың басты артықшылығы жарылғыш заттардың болмауы, сондықтан оларды сақтау және тасымалдау оңай. Дегенмен, қарулы торап снарядарын әр қолданыстан кейін тазалау қажет. Толық көлемді қарулы торап мақсаттағы құстардың үстінен торды тарту үшін төрт немесе одан да көп қаруды пайдалануы мүмкін. Кішірек тораптар да қолданылуы мүмкін.

Ауамен жұмыс істейтін оқ

Martin Engineering Net Blaster – жарылғыш заттарды қолданбай, арқан арқылы ракеталық торға бекітілген салмақты итеруге арналған құрылғы. Желілік бластер USDA APHIS Wildlife Services және Martin Engineering зерттеушілері тарапынан ракеталық тордың баламасы ретінде әзірленді, жарылғыш зарядтарды қолдану ыңғайсыз жағдайларда, мысалы, мұнай төгілген кезде майлы құстарды ұстау үшін. Желілік бластер портативті компрессормен зарядталады және ракеталық торлар сияқты қораптарға орналастырылады. Пневматикалық зеңбірек ракеталық торлардан әлдеқайда тыныш, бірақ одан әлдеқайда қымбат және аз қуатты.

Қолдану

Ракеталық тор немесе оған ұқсас құрал мақсатты жануарларды бірнеше күн немесе апта бойы алдын ала жеммен көндіргеннен кейін, мақсатты жерге орналастырылады немесе мақсатты жануарларды ұстауға ықтимал аймаққа қойылады, осылайша жануарлар оның болуына үйренеді. Биолог ракеталық торды пайдалануға дайын болғанда, торды аккордеон сияқты жиып бір сызыққа бүктеп немесе ракеталық тордың қорабына салады. Тордың артқы жиегі арқанмен жерге бекітіледі, ал алдыңғы жиегі ұзын арқандар арқылы бірнеше зымыранға (әдетте 3 немесе 4) жалғанады. Зымырандар қорапқа қойылады, жерге қадалады немесе биік жануарларды ұстағанда қосымша биіктік беру үшін тіреуге орнатылады. Оқ-дәрілер зымырандарға салынады және сымдар тоқ өткізгіш жарғыш сымға жалғанады. Барлық оқ-дәрілер қосылғаннан кейін, сым тексеріледі және аймақ қауіпсіз болған соң, конденсаторлық жарғыш машинаға қосылады. Жануарлар орналасқаннан кейін оператор жарғыш машинаны іске қосады, электр заряды зымырандарды тұтандырады, соның нәтижесінде тор жануарлардың үстіне лақтырылады. Биологтар мен олардың командасы кейін жануарларды зерттеу үшін алып кетеді.

Балық аулау

Қанатпен аулау көп мөлшерде құстарды немесе жағалау құстарын аулап, оларды сақиналап, босату мақсатымен жүргізілсе, аулаудың өзін ғана емес, құстарды кейіннен қауіпсіз босату үшін оларды күтіп-ұстау мен өңдеуді үйлестіру және басқару үшін тәжірибелі команда қажет. Аулау әдетте қоректік заттарға толы жағажайларда немесе жағалаудағы лайлы жерлерге жақын жерлерде жүргізіледі, бірақ кейде тұзды көлдер немесе сарқырамалы суларды тазарту лагуналары сияқты басқа да орындар қолданылады. Жоспарлау. Аулаудың алдындағы күндері белгілі және күтілетін жоғары су деңгейіндегі тұрақтар барлаудан өтеді, аулау үшін ең қолайлы орынды анықтау үшін, бірақ түпкілікті шешім ау салудың алдында ғана қабылдануы мүмкін. Күтілетін ең жоғары су деңгейі және желдің бағыты тордың орналасуына әсер етуі мүмкін. Тор орнату. Тор әдетте құстар тарап, тамақтанатын төмен су кезінде орнатылады. Тордың торы бұтақтар, жапырақтар және қабықтар сияқты, атылғанда оның таралуына кедергі келтіретін кез келген кедергілерден бос болуы керек. Бунақталған тор артқы жиегіне бекітілген тісті арқандармен бір қатарға жатады. Аулау айманының шегін көрсететін белгілер орнатылады. Ауыр темір снарядтар тордың алдыңғы жиегін тартатын снарядтық арқандарға бекітіледі және тордың артындағы жартылай көмілген зеңбіректерге салынады. Бұрын оқпен толтырылған зеңбіректер электр тізбегі арқылы жасырын жердегі ату пультіне қосылады, ол аулау аймағына жақсы көрініспен алыс болуы мүмкін. Тор орнатылғаннан кейін, оны көбінесе құммен, балдырлармен немесе басқа жеңіл қоқыстармен жасырады. Аулауға дайындық. Егер құстар ұшып немесе жүріп тордың аулау аймағына оңай кірмей жатса, адамдарды немесе көлік құралдарын орынға орналастыру және жылжыту арқылы құстарды қауіпсіз аулауға болатын жерге жылжытуға шақыру қажет болуы мүмкін. Команда мүшелері өз күш-жігерін радиобайланыс арқылы үйлестіреді. Ату. Тор, құстардың тиісті саны аулануға болатыны және ату кезінде ешқайсысы да қауіпке ұшырамайтыны бағаланғанда атылады. Ауланған құстардың саны команданың оларды жылдам өңдеуге қабілеттілігін аспауы керек. Шығару. Құстар тордан мүмкіндігінше жылдам шығарылып, уақытша матадан жасалған ұстау камераларына салынады, оларды қорғалған жерде өңдеуге жіберу үшін. Ауа райына байланысты ұстау камераларын көлеңкелеу үшін көлеңкелі мата қолданылуы мүмкін. Мақсат – құстарға стресс деңгейін азайту. Өңдеу. Бұл құстардың аяқтарына жеке нөмірленген сақиналарды, кейде жергілікті түстермен, пластикалық аяқ таңбаларын немесе көші-қон жолдарын қадағалау үшін жарық деңгейінің геолокаторларын қосуды қамтиды. Қанаттың ұзындығы, бас және тұмсықтың ұзындығы, салмағы, сондай-ақ қауырсын алмасу дәрежесі немесе көбею белгілері өлшенеді. Бұрын ауланған құстардың қайта аулаулары олардың сақина нөмірлерін тіркейді және осыған ұқсас өңделеді. Жасы туралы мәліметтер маусымдық көбеюдің табыстылығын бағалау үшін жазылады. Кейде эпидемиологиялық зерттеулер үшін қаннан немесе клоакадан немесе трахеядан сынамалар алынады, мысалы құс тұмауының таралуын бақылау бойынша мемлекеттік бағдарламалар. Барлық деректер далалық деректер парақтарына жазылады және кейіннен компьютерлік деректер базасына енгізіледі. Аулау жағдайлары туралы мәліметтер де тіркеледі. Өңдеуден кейін барлық құстар босатылады.

Өзгерістер

Жылдар бойы биологтар осы негізгі құрылымды әртүрлі жануарларды ұстау үшін өзгертіп келді (Schemnitz және басқалар, 2012). Ашық судағы құстарды ұстауға арналған көшпелі платформалар құрылды. Қораптар жабайы түркияны ұстауға бейімделді. Судағы құстарды ұстау үшін көшпелі платформалардан ракеталық торлар атылды.