Кіріспе

Кларенс Фрэнсис Хиски (1912–1998), туған жері Кларенс Щеховский, Манхэттен жобасында жұмыс істеген ғалым және Кеңес Одағының тыңшысы ретінде анықталды. Висконсин университетінде аспирантурада оқығанда АҚШ Коммунистік партиясының (CPUSA) мүшесі болды. Теннесси университетінде, Колумбия университетінде және Бруклин политехникалық институтында химия профессоры қызметін атқарды. Бір кезде Хиски Теннесси аймағының басқармасында және Манхэттен жобасының бөлігі болған Чикаго университетінің металлургиялық зертханасында жұмыс істеді. Ол Николас Сэндтің әкесі болды. Хиски Манхэттен жобасында жұмыс істеген кезінде Кеңес Одағына құпия ядролық ақпарат берген кеңес агенті ретінде танылды. Ол тұтқындалған жоқ және айыптама да қойылған жоқ. Ол Кеңес Одағына қашып кетті.

Металлургиялық зертхана

1943 жылдың қыркүйегінде Хиски Чикаго металлургиялық зертханасына қосылды. 1944 жылдың мамыр айында Нью-Йорк КГБ-ның Мәскеудегі "Венона" жобасына жіберген хабары ұсталды және шифрланды. Хабарда КСРО құпия аппаратының мүшесі, Кеңес Одағының барлау қызметіне жұмыс істейтін Бернард Шустердің КГБ нұсқауымен Чикагоға келгені туралы ақпарат болды. Хабар Шустердің Роза Олсенді қоса алғанда, байланысқа түскен адамдардың сипаттамасын және Олсеннің ұйымның тапсырмасы бойынша Хискимен кездескенін көрсетті. Шілде айында Джозеф Кац Хиски ісіне бекітілді. 1944 жылдың 28 сәуірінде Армияның қарсы барлау бөлімі (G 2) Кларенс Хиски мен Кеңес әскери барлау қызметінің (GRU) офицері Артур Адамстың кездесуін бақылады. Хиски Манхэттен жобасынан армияға алынып, соғыс аяқталғанға дейін Канадаға жіберілді. Жолда армияның қарсы барлау офицерлері Хискидің багажын жасырын тексеріп, Чикаго металлургиялық зертханасынан алынған жеті беттік құпия жазбаларды тапты. Кейіннен жүргізілген тексеруде жазбалар Хискиде болмады.

Тергеулер

1948 жылы Америка Құрама Штаттарының Американдық қызметіне қарсы комитеті (HUAC) Хискидің КПУСА-ның белсенді мүшесі екенін және басқа ғалымдарды кеңестік барлау қызметіне құпия атомдық деректерді беруге тартуға тырысқанын анықтады. Конгресс тергеушілері мына қорытындыға келді: Хиски Адамсқа атомдық зерттеулерге қатысты құпия ақпаратпен бірнеше уақыттан бері қамтамасыз етіп келгені анық болды. Адамсты көргеннен кейін Хиски Огайо штатының Кливленд қаласына ұшып, Джон Хичкок Чапинмен байланысқа түсті. Чапин Кларенс Хискидің ықпалымен Адамспен байланыстарды өз мойнына алуға келісті. Чапин тергеушілерге Хискидің Адамстың шын мәнінде кеңестік агент екенін айтқанын мойындады. Эдвард Мэннинг – Хискидің жұмысқа алуға тырысқан тағы бір Чикаго Мет Лаб қызметкері. HUAC және Сенаттың ішкі қауіпсіздік жөніндегі кіші комитеті алдында Хиски коммунистік байланыстары мен тыңшылық туралы сұрақтарға бірнеше рет жауап беруден бас тартты, ал 1950 жылы Конгрестің беделін түсіргені үшін жауапкершілікке тартылды. Хиски Бруклин политехникалық институтының факультетіндегі аналитикалық химияның доценті лауазымынан кетіп, Халықаралық биотехникалық корпорацияға қосылды, кейіннен Endo Laboratories-тің аналитикалық зерттеулер директоры болды.