Кіріспе

Үнді саяхатшысы (1883–1959)

Мирза Мұхаммед Исмаил Амин ул Мулк (24 қазан 1883 – 5 қаңтар 1959) – үнді мемлекет қайраткері және полиция қызметкері, Майсур, Джайпур және Хайдарабад диуаны болған. Сэр С. П. Рамасвами Айер оны «Үндістандағы ең тапқыр адамдардың бірі» деп есептеген. Оның көп жылдық досы сер Ц. В. Раман: «Оның жеңіл қолжетімділігі мен жеке сүйкімділігі, терең білімі және адамдық және мәдени құндылықтарды ұғыну қабілеті оны ұлы және өте табысты әкімші еткен» деп айтқан.

Премьерлік

Исмаил IV Кришнараджа Вадьярдың жеке хатшысы болды; патша оның әкімшілік шеберлігіне және оны іске асыру қабілетіне зор сенім арқады. Осы уақытта махараджа өзінің премьер-министрі Сэр М. Вишвесвараяға Исмаилға кеңес беруді ұсынды.

Майсур диуаны

1926 жылы сэр М. Вишвесвараяның ұсынысымен Махаража Кришнараджа Вадьяр оны Майсур диуаны қызметіне тағайындады.

Джайпурдың премьер-министрі

1941 жылы ол Жайпур патшалығының премьер-министрі болып тағайындалды. Жайпур сауда палатасы Исмаилдің премьер-министрлік қызметін «Жайпурдың өнеркәсіптік дәуірінің бастауы» деп тіркеді. 1942 жылы Жайпурға келгеннен кейін ол конституциялық реформалар жөніндегі комиссия құрды. Бұл күш-жігері Махараджа Савай Ман Сингх II-нің беделін және оның Дурбарын Үндістан Ұлттық Конгресінің арасында едәуір арттырды. Оның құрметіне Жайпурдың басты көшесі Мирза Исмаил атымен аталады.

Жеке өмір

Исмаил Зейбүнде Бегум Ширазиге үйленді. Ол Баиз е Шакира деп аталатын он томдық діни ноухас (немесе әнұран) жариялаған ақын болды. Олардың үш баласы болды: ұлдары Хұмаюн Мирза, және қыздары Шах Тадж Бегум Халели мен Гаухар Тадж Бегум Намази. Исмаил отбасының көптеген мүшелерін елге қызмет етуге шабыттандырды. Оның ұлы Хұмаюн Мирза Банганпаллидің диуаны болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін ол қысқа мерзімге дипломат қызметін атқарды, содан кейін Делиге қайтарылды. Ол Сыртқы істер министрлігінің құрылымы мен әкімшілік жүйесін жоспарлауда маңызды кеңесші болды, осылайша "Падма Шри" орденімен марапатталды. Исмаилдің Шах Тадж Бегумнан туған немересі, Акбар Мирза Халели, Индия Сыртқы істер қызметіне қабылданды және зейнетке шыққаннан кейін көп жыл бойы Таяу Шығыс мәселелері бойынша Үндістан үкіметінің аға дипломаты және кеңесшісі болды. Исмаилдің туған інілері Үндістанды бөлінген кезде тастап, отбасын бөліп, Пәкістанға қызмет етуге кетті. Аға Шахи Сыртқы істер министрі болды, ал Аға Хилали – жоғары дәрежелі дипломат. Исмаилдің Гаухар Тадж Намазиден туған немересі, Шакере, 1991 жылы өлтірілді. Қылмыскер өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Оның шөбересі Фуад Мирза – Үндістанның Олимпиадалық жорық атлеті.

Өлім

Исмаил 1959 жылдың 5 қаңтарында Бангалор қаласындағы үйінде дүние салды. С. В. Раман Исмаилға арнаған сөздерінде: "Көп жыл бойы, жақсы күндерде де, қиын жағдайларда да, ол маған ең адал досым болды, әрқашан қолдау көрсетуге және кеңес беруге дайын тұрды. Ол өзін білгендердің жүрегінде мәңгілік естелік қалдырды".