Кіріспе

Оңтүстік Азияда мұсылман билігімен сипатталатын дәуір. Үндістан субконтинентіндегі мұсылман кезеңі 712 жылы, Мұхаммед ибн әл-Қасымның әскери қолбасшылығымен Синд пен Мултанды Омейяд халифатының жаулап алуынан кейін басталды деп саналады. Бұл кезең Үндістан субконтинентінде біртіндеп жаулау арқылы жүрді. Пәнджәптегі Ғазнауилердің шала-шарпы билігінен кейін Гуридтер келіп, Гордың Мұхаммед сұлтаны (1173–1206) Солтүстік Үндістанда мұсылман билігінің негізін қалаған деп есептеледі. 12 ғасырдың соңынан бастап мұсылман империялары субконтинентке үстемдік етті, ең ірілері – Делі сұлтандығы мен Моғол империясы. 14 ғасырдың ортасынан 18 ғасырдың соңына дейін Оңтүстік Азияның көп бөлігін Бахмани, Бенгал, Гуджарат, Малва, Майсур, Карнатик және Декан сұлтандықтары сияқты түрлі мұсылман мемлекеттері басқарды. Үндістандағы мұсылман династиялары шығу тегі жағынан әртүрлі болғанымен, оларды парсы мәдениеті мен ислам біріктірді. Ислам билігінің гүлденген кезеңі Моғол императоры Әуренгез (1658–1707) тұсында болды, оның кезінде Фатауа Аламгири жинағы құрастырылды, ол Моғол империясының құқықтық жүйесі ретінде қысқа мерзімге қызмет етті. Оңтүстік Үндістанда Ислам саясатын Типу Сұлтан, Майсурдың іс жүзіндегі билеушісі қайта енгізді. Шариғат Делі сұлтандығының құқықтық жүйесінің негізгі құралы болды, әсіресе Фируз-шах Туғлақ пен Алауддин Хилджинің кезінде, олар Үндістанға жасалған моңғол шапқыншылықтарын тойтарды. Алайда, Акбар сияқты билеушілер зайырлы құқықтық жүйені қабылдап, діни бейтараптықты сақтады. Үндістанда мұсылман билігі кезінде субконтиненттің мәдени, тілдік және діни құрамы күрт өзгерді. Парсы және араб тілдері жергілікті тілдерге енді, қазіргі пәнджәби, бенгал және гужарати тілдерінің қалыптасуына ықпал етті, сондай-ақ урду және деккани сияқты жаңа тілдер пайда болды, олар мұсылман династиялары кезінде ресми тілдер ретінде қолданылды. Осы кезеңде индустани музыкасы мен қаууали туды. Сикхизм және Дин-и Илахи сияқты діндер индуизм мен ислам діни дәстүрлерінің қосылуынан пайда болды. 18 ғасырда Моғол империясының әлсіреуінен кейін Үндістанда исламдық ықпал төмендеді, нәтижесінде бұрынғы Моғол аумақтары Маратха конфедерациясы сияқты қарсыластар тарапынан басып алынды. Дегенмен, ислам билігі аймақтық навабтар мен сұлтандардың билігінде сақталды. 18 және 19 ғасырларда Үндістанның үлкен бөлігі Шығыс Индия компаниясының отарлауына түсті, нәтижесінде 1857 жылы Британдық Радж құрылды. Аймақтық ислам билігі 20 ғасырдың ортасына дейін Хайдарабад, Джунагад және басқа да шағын княздықтар сияқты княздық мемлекеттерде сақталды. Бүгінде Бангладеш, Мальдив және Пәкістан Үндістан субконтинентіндегі мұсылман көпшілігі бар елдер, ал Үндістанда әлемдегі ең ірі мұсылман азшылық халқы – 180 миллионнан астам адам тұрады.

Ертедегі мұсылман иеліктері

Ислам дінін қабылдаған жергілікті патшалар 7 ғасырдың өзінде Батыс жағалау жазықтары сияқты аймақтарда болған. Мамлюк әулеті (Дели) келгенге дейін Үндістандағы ислам билігі Араб халифаты, Газнавилер және Гурилерді қамтыды.

Дели сұлтандығы

Дели сұлтандығы – 1206 және 1526 жылдар аралығында Үндістан құрлығында құрылған екі ірі ислам империясының біріншісі. Ол 1206 жылы Гурид империясының ыдырауынан кейін пайда болды. 12 ғасырдың соңғы тоқсанында Ғордың Мұхаммеді Индо-Ганг жазығына шабуыл жасап, Газни, Мултан, Лахор және Дели қалаларын бірінен соң бірі бағындырды. Оның генералдарының бірі – Құтбұддин Айбек Дели сұлтаны деп жарияланды. Бенгалия мен Бихарда генерал Мұхаммед бин Бахтияр Халджи билік орнатты. Шамсуддин Илтутмиш (1211–1236) Дели сұлтандығын берік негізге орнатып, келешек сұлтандарға барлық бағытта кеңеюге мүмкіндік берді. Келесі 100 жылдың ішінде Дели сұлтандығы шығысқа қарай Бенгалияға, оңтүстікке қарай Деканға дейін жетті. Сұлтандық бес әулеттің құрылып, құлауына куә болды: Мамлюк әулеті (1206–90), Халжи әулеті (1290–1320), Туғлақ әулеті (1320–1413), Сайид әулеті (1414–51) және Лоди әулеті (1451–1526). Делидегі билік көбінесе зорлықпен иеленді – отыз бес сұлтанның он тоғызы қаза тапты – және тайпалық адалдық үшін сыйлық беру арқылы заңдастырылды. Фракциялық бәсекелестік пен сарай интригалары көп, ал олардың салдары да қауіпті болды. Сұлтанның жеке басына және оның тағдырына байланысты оның билігіндегі аумақтар кеңейіп немесе тарылып отырды. Дели сұлтандығы 1335 жылы Мұхаммед бин Туғлақ тұсында өркендеді. Бірақ, содан кейін ол біртіндеп құлдырады, Бенгал сұлтандығы, Мадурай сұлтандығы, Хандеш сұлтандығы және Бахмани сұлтандығы тәуелсіздік алды. 1398 жылы Тимурдың шапқыны осы процесті жылдамдатты, Гуджарат сұлтандығы мен Жаунпур сұлтандығы бөлініп кетті. Бұл патшалықтардың кейбіреулері, мысалы, Жаунпур, Дели сұлтандығының бақылауына қайтадан келді, бірақ қалғандары 16 және 17 ғасырларда Моғол империясының басып алуына дейін орталық биліктен тәуелсіз болды. Құран мен шариғат (ислам заңы) тәуелсіз индус билеушілері үстінен исламдық басқаруды жүзеге асыру үшін негіз болды. Ангус Мэддисонның мәліметінше, 1000 және 1500 жылдар аралығында Үндістанның ЖІӨ-сі, оның ішінде сұлтандықтар маңызды бөлігін құрады, шамамен 80%-ға өсіп, 60,5 миллиард долларға жетті; бұл көрсеткіш алдыңғы 1000 жылмен салыстырғанда төмендеуді көрсетті. Бірақ Мэддисонның бағалауынша, Үндістан халқы да осы кезеңде 50%-ға өсті. Дели сұлтандығы кезеңімен бірге Үндістан субконтинентінде механикалық технологияны қолдану кеңейді. Бұрын Үндістанда дамыған ауыл шаруашылығы, азық-түлік дақылдары, тоқыма, медицина, минералдар мен металдар болғанымен, механикалық технология тұрғысынан ол Ислам әлемі мен Қытайдан кем түсетін. Сұлтан 'Алауддин жер салымын және қалалық салықтарды қайта қарастыруға, жүйелеуге және біріктіруге, сондай-ақ өз мемлекетінде жоғары орталықтандырылған басқару жүйесін құруға тырысты, бірақ оның күш-жігері сәтсіз аяқталды. Солтүстік Үндістандағы ауыл шаруашылығы жаңа каналдар мен суару әдістерінің, соның ішінде парсы дөңгелегі деп аталатын технологияның нәтижесінде жақсарды, бірақ ұзаққа созылған саяси тұрақсыздық пен салық жинаудың паразиттік әдістері шаруаларды қатыгездікке ұшыратты. Дегенмен, аристократияның жомарттықпен шығындалуының арқасында сауда мен нарықтық экономика Үндістанда да, шетелде де жаңа серпін алды. Металл өңдеу, тас қасу және тоқыма өндірісінің шеберлері жаңа қолдауға қуанышпен жауап берді. Осы кезеңде парсы тілі мен парсы мәдениетінің көптеген элементтері билік орталықтарында басымдыққа ие болды, өйткені Дели сұлтандығының билеушілері Ғазнавилер дәуірінен бері парсыланды.

Моғол империясы

Моғол империясы 1526 және 1857 жылдар аралығында Үндістан субконтинентінің көп бөлігіне үстемдік еткен екінші және соңғы ірі ислам империясы болды. Империяны түркі-монғол басшысы Бабур 1526 жылы Панипат шайқасының бірінші кезінде Дели сұлтандығының соңғы билеушісі Ибрахим Лодиді жеңген кезде құрды. Бабур, Хумаюн, Акбар, Джахангир, Шах-Джахан және Ауранзеб – Мұғол империясының алты ұлы императоры ретінде танымал. 1540-1556 жылдар аралығындағы Ауғанстан Сур әулетінің 16 жылдық қысқа үзілісінен басқа, моғолдар 1857 жылға дейін түрлі формада билік етуді жалғастырды. 1750 жылға дейін Үндістан әлемдік өндірістің 24,5%-ын құрады. Моғол экономикасы индустриялық революцияға дейінгі 18 ғасырдың Батыс Еуропасындағыдай протоиндустрияландыру түрі ретінде сипатталған. Ауранзебтің қайтысынан кейін империя құлдырап, 1757-1760 жылдарға қарай Ескі Дели және оның төңірегіндегі аймаққа дейін азайып қалды. 18 ғасырда моғолдардың құлдырауы Оуд және Бенгал навабтарына, сондай-ақ Хайдарабад низамына тәуелсіздік алуға мүмкіндік берді. Империя 1857 жылғы Үндістан көтерілісінен кейін британдық үкімет тарапынан ресми түрде таратылды.

Батыс және орталық Үндістан

Сұлтан Алауддин Халжи (1296–1316 жж.) Батыс Үндістанда кең аумақтарды жаулап алды. Ол Гуджарат мемлекеттеріне (1299 жылы шабуыл жасап, 1304 жылы қосып алды), Джайсалмерге (1299), Рантамборға (1301), Читторға (1303), Малваға (1305), Сиванаға (1308) және Джалорға (1311) жорықтар жасады. Бұл жеңістер бірнеше раджпут және басқа да индуисттік династиялардың құлауына әкелді, олардың ішінде Парамаралар, Вагелалар, Ранастамбхапура және Джалор шахаманалары, Гуилалардың Равал тармағы және, мүмкін, Йаджвапалалар болды. Осының нәтижесінде Орталық және Батыс Үндістан аймақтарында мұсылман үкімдігі орнады. Оның қайтысынан кейін мұнда тәуелсіз ислам мемлекеттері пайда болды.

Гуджарат сұлтандығы

Гуджарат сұлтандығын солтүстік Пәнджабтан шыққан таңк тайпасының түкпірлері болған Сұлтан Зафархан Музаффар құрды. Бұрын ол Делидің Туғлак сұлтандары тағайындаған Гуджарат әкімі болған. Бірақ, 1407 жылы Әмір Тимурдың Делиді қиратуынан кейін, ол тәуелсіздік жариялады. Келесі сұлтан, оның немересі Ахмад-шах I, 1411 жылы астананы Ахмадабадқа көшірді. Оның ізбасары Мұхаммед Шах II көптеген Раджпут басшыларын бағындырды. Сұлтандықтың гүлденуі Махмуд Бегада билігінде ең биік деңгейге жетті. Ол сондай-ақ көптеген Гуджарат Раджпут басшыларын бағындырып, Диу жағалауында теңіз күштерін құрды. 1509 жылы Португалия империясы Диу шайқасында (1509) Диуді сұлтандықтан тартып алды. Моғол императоры Хумаюн 1535 жылы Гуджаратқа шабуыл жасап, қысқа мерзімге басып алды, осы кезде Бомбей, Басейн және Дамаон португалдық колонияларға айналды. Содан кейін Бахадур Шах 1537 жылы келісім шарт жасасқанда португалдықтардың қолынан қаза тапты. Сұлтандықтың соңы 1573 жылы болды, осы жылы Акбар Гузрат сұлтандығын өзінің империясына қосып алды. Патшалық негізінен қазіргі Үндістанның Гуджарат штатында орналасқан.

Малва сұлтандығы

Малва сұлтандығы – 1392-1562 жылдар аралығында қазіргі Үндістанның Мадхья-Прадеш және оңтүстік-шығыс Раджастан штаттарын қамтитын Малва аймағындағы тағы бір мұсылман мемлекеті. Оны Дилавар хан құрды, ол Тимурдың шапқынынан және Дели сұлтандығының күйреуінен кейін 1401/2 жылы Малваны тәуелсіз мемлекетке айналдырды. 1561 жылы сұлтандық соңғы билеушісі Баз Бахадурдан Моғол империясы тарапынан жаулап алынды.

Басқа Батыс мемлекеттері

Синд Араб халифатының ыдырауынан кейін Хаббари, Сомра, Самма, Аргун және Тархан сияқты мұсылман династияларымен басқарылды. Моғол империясының әлсіреуінен кейін Калхора және Талпур Навабтары Синдті биледі. Меват патшалығы Раджастхандағы танымал мұсылман Раджпут патшалығы болды. Деогархтың Гондтары Махараштра штатының Нагпур қаласында орналасқан Гонд/тайпалық ислам патшалығы еді.

Бенгалия сұлтандығы

1339 жылы Бенгалия аймағы Дели сұлтандығынан тәуелсіздік алып, көптеген ислам қала-мемлекеттерінен құралды. Бенгал сұлтандығы 1352 жылы Сатгаон билеушісі Шамсуддин Ильяс шаһ, Лахнаутидің Алауддин Али шаһы мен Сонаргаонның Ихтияруддин Гази шаһын жеңген соң құрылды, бұл Бенгалияны біртұтас тәуелсіз сұлтандыққа біріктірді. Ең ірі кезеңінде Бенгал сұлтандығының билігі мен қарауындағы аймақтар батыста Жаунпурден, шығыста Трипура мен Араканнан, солтүстікте Камруп пен Каматадан, оңтүстікте Пуриге дейін созылды. Түркі-парсылар, бенгалдықтар, хабшилер және пуштундар билеген сүнни мұсылман монархиясы болғанымен, олар әкімшілікке көптеген мұсылман емес адамдарды тартты және діни көптүрлілікті қолдады. Ол ортағасырлық әлемдегі маңызды сауда елдерінің бірі ретінде танымал болды, әлемнің әртүрлі аймақтарынан иммигранттар мен саудагерлерді қызықтырды. Бенгалдық кемелер мен саудагерлер Малакка, Қытай, Африка, Еуропа және Мальдив аралдарында теңіз және құрлық жолдары арқылы сауда жасады. Заманауи еуропалық және қытай саяхатшылары Бенгалияны мол тауарларының арқасында "сауда жасауға ең бай ел" деп сипаттады. 1500 жылы Гаурдың патшалық астанасы 200 000 тұрғынымен әлемдегі ең көп халқы бар бесінші қала болды. Парсы тілі дипломатиялық және сауда тілі ретінде қолданылды. Араб тілі дін қызметкерлерінің қасиетті тілі болды, ал бенгал тілі сот тіліне айналды. Сұлтандардың қолдауы бенгал тілін халық тілінен жоғары деңгейге көтерді. Сұлтан Ғиятуддин Азам Шаһ Мекке мен Мәдинада медреселер салуға қаржы жұмсады. Бұл медреселер Гиясия Бањалия медреселері деп аталды. Араб ғалымы Тақи әл-Дин әл-Фаси Меккедегі медреседе оқытушы болды. Мәдинадағы медресе Пайғамбар мешітіне жақын Хусн әл-Атик деген жерде салынды. Тағы бірнеше Бенгал сұлтандары Хижазда медреселерге де демеушілік жасады. Каррани әулеті сұлтандықтың соңғы билеуші әулеті болды. Моғолдар тәуелсіз мемлекетті жоюға ниеттенді. Моғол билігі 1576 жылы Раджмахал шайқасымен ресми түрде басталды, онда соңғы сұлтан Дауд Хан Каррани император Акбардың әскерлерінен жеңіліске ұшырады және Бенгал Субасы құрылды. Шығыс дельталық Бхати аймағы 17 ғасырдың басында моғолдардың бақылауына енгенге дейін моғолдардың билігінен тыс қалды. Дельтаны Баро Бхуйян деп аталған сұлтандық аристократтардың конфедерациясы басқарды. Моғол үкіметі ақырында сұлтандықтың қалдықтарын басып, Бенгалияны толық моғол билігіне бағындырды.

Жонпур сұлтандығы

Жоңбыр сұлтандығы 1394 жылы Дели сұлтандығының Туғлақ әулетінің ыдырауы кезінде құл евнух және сұлтан Насируддин Мұхаммед Шах IV Туғлақтың бұрынғы уәзірі Хуажа и Жахан Малик Сарвармен құрылды. Оның орталығы Жаунпур қаласы болды, ал сұлтандық 1394 жылдан 1479 жылға дейін Авад және Ганг-Ямуна Доабының көп бөлігіне билігін жүргізді. Сұлтан Ибрагим Шахтың билігінде сұлтандық өзінің ең гүлденген кезеңіне жетті, ол сонымен қатар сұлтандық ішінде ислам білімінің дамуына зор үлес қосты. 1479 жылы сұлтан Хусейн Хан Дели сұлтандығының Лоди әулетінің сұлтаны Бахлул Лодидің әскерлерінен жеңіліске ұшырады, бұл тәуелсіз Жаунпурдың күйреуіне және оның Дели сұлтандығының құрамына қайта енуіне себеп болды.

Бенгалияның навабтары

Наваб – моғолдар түрлі провинциялардың әкімдеріне берген атақ. Империяның ыдырауы кезінде XVIII ғасырда көптеген навабтар іс жүзінде тәуелсіз болды. 18 ғасырдың басында Бенгалия және Муршидабад навабтары Бенгалия, Бихар және Ориссаның үш аймағының іс жүзінде тәуелсіз билеушілері болды. Бұл аймақтар қазіргі заманғы егеменді Бангладеш мемлекетінің және Батыс Бенгалия, Бихар және Орисса Үндістан штаттарының құрамына кіреді. Бенгалия навабтары өркендеген индустрияландыру кезеңін бақылады. Аймақ мамық, жібек мата, кеме жасау, оқ-дәрі, селитра және металл өнімдерін өндіруде маңызды орталық болды. Ақырында британ компаниясы навабтардың билігіне қарсы шықты. 1756 жылы Калькутта қоршауынан кейін, наваб әскерлері британдық негізгі базаны басып алғаннан соң, Шығыс Үндістан компаниясы Роберт Клайв басқаратын флотты жіберді. Ол 1757 жылы Пласси шайқасында соңғы тәуелсіз наваб Сирадж уд Дауладан жеңіліс таптырды. Мир Жафар құыршақ наваб ретінде тағайындалды. Оның ізбасары Мир Қасым британдықтарды ығыстыруға әрекет етті, бірақ сәтсіз болды. 1764 жылы Бухар шайқасында Бенгалия навабы Мир Қасым, Оуд навабы Шужа уд Даула және Моғол императоры Шах Алам II жеңіліске ұшырады, бұл Үндістанда британдықтардың кеңеюіне жол ашты.

Авадхтың науабы

Авадхтың науабы қазіргі Уттар-Прадештің көп бөлігін биледі. Авадх науабтары, көптеген басқа науабтармен бірге, зор Моғол империясының ақсүйектері саналды. Олар 1761 жылғы Панипат шайқасында Ахмад Шах Дурраниге қосылып, Шах Алам II (және 1788–1806 жылдар аралығында) императорлық таққа қайта отырғызды. Авадх науабы 1764 жылғы Бухар шайқасында Моғолдың мүддесін сақтап күресті. Оудх мемлекеті 1818 жылы «Ұлы Моғол» билігінен тәуелсіздігін жариялады. 1858 жылы Оудх 1857 жылғы Үндістан көтерілісінің соңғы шараларының бірі кезінде британдық билікке қарсы басқа үнді мемлекеттерімен бірге көтеріліске қатысты. Осы көтеріліс барысында Бомбей президенттігінің Британдық Үндістан армиясының бөлімдері бір жылдам науқанда біртілді үнді мемлекеттерін жеңіп алды. Көтерілісшілер 1859 жылғы көктемге дейін үздіксіз партизандық шайқастарды жүргізе берді. Бұл көтеріліс тарихта Оудх жорығы ретінде де белгілі.

Басқа Солтүстік штаттар

Солтүстік Үндістанда Мултан негізіндегі Лангах сұлтанаты және Кашмир сұлтанаты 14 ғасырда құрылды. Дели сұлтандығы сарайындағы ақсүйектер Үндістанның басқа аймақтарында, оның ішінде Хандеш сұлтандығын қоса, басқа да исламдық династияларды құрды. Рохилкханд патшалығы 18 ғасырда Солтүстік Үндістандағы маңызды күш болды.

Оңтүстік Үндістан

14 ғасырдың басына дейін Оңтүстік Үндістанды индуисттік династиялар биледі. Сұлтан Алауддин Халджинің (1296-1316 жж.) тұсында оның құл генералы Малик Кафур Виндхия тауларының оңтүстігіне бірнеше жорық ұйымдастырды, нәтижесінде Девагириден (1308), Варангалдан (1310) және Дварасамудрадан (1311) көптеген байлықтар алынды. Бұл жеңістер Ядава әулетінің патшасы Рамачандраны, Какатия әулетінің патшасы Пратапарудраны және Хойсала әулетінің патшасы Баллала III-ті Алауддинге бағынышты етуге мәжбүр етті. 1321 жылы Мұхаммед бин Тұғлақ әкесі тарапынан Декан үстіртіне Какатия әулетіне қарсы әскери науқан жүргізу үшін жіберілді. 1323 жылы болашақ сұлтан Какатияның Варангалдағы астанасын сәтті қоршауға алды. Пратапарудра патшасын жеңу арқылы Какатия әулеті құлатылды. Дели сұлтандығының 1335 жылдан кейін Оңтүстіктегі билігі әлсірегенімен, оның ізбасар мұсылман мемлекеттері келесі бірнеше ғасырлар бойы Декан үстіртінде билік ете берді.

Бахмани сұлтандығы

Мұхаммед бин Туглақтың Декан мен Оңтүстік Үндістанды сенімді түрде бағындыра алмауы Оңтүстік династияларының бәсекелестігіне әкелді: мұсылман Бахмани сұлтандығы (1347–1518) және индуист Виджаянагара империясы (1336–1646). Тұғлуқтардың бұрынғы провинциялық әкімі Зафар хан Дели сұлтандарына қарсы бүлік көтеріп, өзін сұлтан деп жариялады және 1347 жылы Ала-уд-Дин Бахман-шах атағын алды. Бұл Деккан аймағында құрылған алғашқы мұсылман империясы болды. Бахмани империясы өзінің қарсыласы Виджаянагарамен үздіксіз соғыстарымен белгілі болды, бұл соғыстар сұлтандықтан да ұзаққа созылды. Бахмани сұлтандары парсы тілі, мәдениеті және әдебиетін қолдады, сонымен қатар династияның кейбір мүшелері бұл тілді жақсы меңгеріп, оның әдебиетін сол тілде жазды. Бахмани сұлтандығы салық жинау және басқару ісінде Дели билеушілері қалыптасқан үлгілерді қабылдады, бірақ оның құлдырауының басты себебі Декандықтар (көшіп келген мұсылман иммигранттары мен жергілікті дінге өткендер) мен парадесилер (шетелдіктер немесе уақытша қызметтегі шенеуніктер) арасындағы бәсекелестік пен өшпендік болды. Бахмани сұлтандығы мәдени синтез процесін бастады, ол Хайдарабадта көрініс тапты, онда мәдени гүлдену Декан сәулет және сурет мектептерінде одан әрі дамыды. Кейінгі билеушілер Бахмани қабірлері деп белгілі бір кешенде жерленген. Қабірлердің бірінің сырты түрлі-түсті плиткалармен әсемделген. Қабірлердің ішінде араб, парсы және урду тілдерінде жазулар сақталған.

Декан сұлтандықтары

Бахмани сұлтандығы екі ғасырға жуық уақытқа созылды, 1527 жылы ол бес кіші мемлекетке – Декан сұлтандықтарына (Бижапур, Голконда, Ахметнагар, Берар және Бидар) бөлінді. Бес сұлтандықтың барлығын мұсылмандар басқарғанымен, олардың негізін қалаушылардың тегі әртүрлі, көбінесе мұсылман емес: Ахметнагар сұлтандығы индуист брахмандардан шыққан; Берар сұлтандығы каннада тілінде сөйлейтін индуисттен шыққан; Бидар сұлтандығын грузин құлы құрған; Бижапур сұлтандығын Махмуд Гаван сатып алған грузин құлы құрған, ал Голконда сұлтандығы түрікмен тегінен шыққан. Декан сұлтандықтарының билеушілері әдебиет, өнер, сәулет және музыка салаларында маңызды мәдени үлес қосты. Бахмани билеушілері тұсында дамуын бастаған дахани тілі, араб, парсы, маратхи, каннада және телугу тілдерінен үнемі сөздер қарыздап, осы кезеңде дербес тілге айналды. Кейіннен Дахани, Солтүстік Үндістан урдусынан ажырату үшін Дахани урду деп аталды. Ахметнагар, Бижапур және Голконда сарайларында гүлденген Декан миниатюралық суреті – Декан сұлтандықтарының тағы бір маңызды мәдени жетістігі. 1565 жылы бес Декан сұлтандығының билеушілері күштерін біріктіріп Виджаянагара империясына шабуыл жасағанда, империя Таликот шайқасында құлдырап кетті.

Хайдарабад низамы

Низам, Низам-ул-Мұлк атауының қысқартылған түрі, яғни Мемлекеттік әкімші, 1719 жылдан бастап Үндістанның Хайдарабад мемлекетінің туған жергілікті билеушілерінің атағы болды, және олар Асаф Жахи әулетіне жатты. Әулетті 1713 жылдан 1721 жылға дейін Моғол императорларының билігінде Деканның вице-патшасы болған Мир Қамар әд-Дин Сиддики құрды. Ол 1924 жылы "Асаф Жәһ" атағымен үзіліс-үзіліспен билік етті. 1707 жылы Әуренгзеб қайтыс болғаннан кейін Моғол империясы құлап, Хайдарабадтағы вице-патша, жас Асаф Жәһ өзін тәуелсіз деп жариялады. Бұл әулет 7 буын бойы билік етті, соңғы Низам – Мир Осман Әли Хан білім беру саласында, мемлекеттің ірі ғимараттарын салуда, Низамның Кепілдік берілген Мемлекеттік Теміржолын (NSGR) құруда, университеттерге, храмдарға қайырымдылық жасап, Винобха Бхаведің Бхудан қозғалысына жеке меншігінен жер сыйлады, зор үлес қосты.

Майсур патшалығы

Хайдар Әли мен Типу Сұлтан 18 ғасырдың соңында дамыған Майсур сұлтандығының нақты билеушілері болды. Олар Франциямен одақтасып, негізінен британдықтарға қарсы ағылшын-майсур соғыстарында күресті.

Карнатик сұлтандығы

Карнатик сұлтандығы – шамамен 1690 және 1855 жылдар аралығында Оңтүстік Үндістанда болған мемлекет. Олар жойылғанға дейін заң жүзінде Хайдарабад низамының билігінде болды. Карнатик науабы Карнатик соғыстарынан кейін 1801 жылы британдықтарға салық жинау құқығын берді, содан кейін мемлекет таратылды.

Басқа оңтүстік штаттар

Басқа оңтүстік мемлекеттерінің қатарында қазіргі Керала аймағындағы Араккал патшалығы да бар, ол Колатирис билеушілеріне бағынышты болған. Сонымен қатар, Мадурай және оның төңірегінде орналасқан, шамамен 40 жыл ғана өмір сүрген Мадурай сұлтандығы да болды.