Кіріспе

Америкалық ақын Эдвард Рид Уиттемор, Jr. (11 қыркүйек 1919 - 6 сәуір 2012) – американдық ақын, өмірбаян жазушы, сыншы, әдеби журналист және жоғары оқу орнының профессоры. Ол 1964 және 1984 жылдары Конгресс кітапханасының поэзия жөніндегі он алтыншы және кейіннен жиырма сегізінші консультанты болып тағайындалды.

Өмірбаян

Нью-Хейвен қаласында туған Уиттмор Филлипс академиясына оқуға түсіп, 1941 жылы Йель университетінен бакалавр дәрежесін алды. Йель университетінде екінші курста ол және бөлмедесі Джеймс Энглтон Furioso деп аталатын әдеби журнал құрды, ол сол замандағы ең танымал "кіші журналдардың" біріне айналып, Езра Паунд және Уильям Карлос Уильямс сияқты көптеген белгілі ақындардың туындыларын жариялады. Виктор Наваскидің айтуынша, "Бұл кіші журналдардың ең жоғары деңгейі болды". Журнал 1953 жылға дейін үзіліспен жарық көрді. Армиядағы қызметтен кейін ол 1946 жылы өзінің алғашқы өлеңдер жинағын жариялады. 1947 жылдан 1966 жылға дейін Карлтон колледжінде ағылшын тілінен профессор болып жұмыс істеді. Карлтонда ол журналын "Карлтон Мисцеллани" деген атпен қайта жаңартып, Чарльз Райт сияқты көптеген жаңа ақындарды жариялады. 1984 жылға дейін Мэриленд университетінің Парк кампусында сабақ берді. Уиттмор Мэриленд штатының ақыны лауреаты атанды және Конгресс кітапханасының поэзия жөніндегі кеңесшісі қызметін екі рет атқарды. Оның өлеңдері өткір әзіл мен иронияға толы. Ақын Х. Кеннеди "оның өмірлік жолы – жалпыға бірдей жайбарақаттық пен ескіліктің қарсылығы болды" деп атап өтті. Оның "Ананың кеудесі мен әкенің үйі" атты кітабы Ұлттық кітап сыйлығына ие болуға үміткер болды. Ол Америка әдебиетіне сіңірген өмірі үшін Ұлттық өнер жөніндегі кеңес сыйлығымен және Америка өнер және әдебиет академиясының Мерейі медалімен марапатталды. Ақын Джеймс Дики "Поэзия" журналында Рид туралы былай деп жазды: "Айқын және әдемі дарыға ие ақын ретінде ол көптеген адамдардың сүйіктісі. Әрине, ол менің де сүйіктілерімнің бірі. Бірақ сүйіктілердің де қауіптілері, маңызсыздары және жағымды аурулар сияқтылары бар. Уитмор туралы не айтуға болады? Ол – мәдениетті, көп оқыған адам. Ол барлық жерде болған, бірақ ескі теннис аяқкиімдері мен хаки шалбарымен, қолы қалтасында жүреді".

2007 жылдың қараша айында Dryad Press оның "Against The Grain: The Literary Life of a Poet" атты естеліктерін, Гаррисон Кейлордың кіріспе сөзімен жариялады. Кейлор жастығында одан сабақ алып, оны "киножұлдыз сияқты әдемі ақын және мұғалім" деп атады, сондай-ақ "жазушы үшін ең маңызды өлімсіздік – жылдар өткен соң да адамдар есінде сақталатын нәрселерді жазу" деді. "Р.В.-ні тұрақты түрде оқырмандарға ұнайтын және өзекті ететін нәрсе – оның өткір ақылы мен әзілі, ол американ әдебиетінің бақтарын жасылдандырып тұратын жер асты бұлағы. Өзін-өзі кемсітуге бейім Уитмор өзінің мемуарында 21 жасындағы өзін былай сипаттайды: "Ол жақыннан көрмейтін, бірақ көзілдірік тақпайтын. Орташа деңгейдегі ақыл-ойы болды және зиялылық қарапайымдылығын кенеттен мақтандықтаумен үйлестіре алды. Ол өзін нағыз бунтар деп санағанмен, сыпайы болудан өзін тыя алмады". Ол Хелен Лундинге үйленген және төрт баласы болды: Кейт, Нед, Джек және Дейзи.