Сэмюэль Филден: Анархист және Хаймаркет оқиғасының куәсі
Samuel Fielden
Сэмюэл Филден (1847-1922) – ағылшын-американдық анархист, Хаймаркет оқиғасының қатысушысы. Әлеуметтік белсенді, социалист, еңбек қозғалысының қайраткері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық анархист (1847–1922)
American anarchist (1847–1922)
Сэмюэл "Сэм" Фильден (25 ақпан 1847 – 7 ақпан 1922) – Англияда туған американдық методист пасторы, социалист, анархист және еңбек қозғалысының белсендісі. Ол 1886 жылғы Хеймаркет бомбалауына қатысқан деген айыппен сотталған сегіз адамның бірі болды.
Samuel "Sam" Fielden (February 25, 1847 – February 7, 1922) was an English born American Methodist pastor, socialist, anarchist and labor activist who was one of eight convicted in the 1886 Haymarket bombing.
Ерте өмір
Самуэль Фильден Англияның Йоркширдің Батыс Ридингіндегі Тодморден қаласында Абрахам мен Элис (құрметті есімі Джексон) Фильдендердің отбасында дүниеге келді. Фильден анасын жақсы білмеді, себебі ол 10 жасында қайтыс болды. Оның әкесі мақта фабрикасының кедей шебері болған, сонымен қатар белсенді еңбек және әлеуметтік қозғалысқа қатысушы еді. Ол Англиядағы 10 сағаттық жұмыс күні қозғалысында және чартист қозғалысында белсенділік танытты. Сэмюэл Фильден сегіз жасында мақта фабрикаларында жұмыс істеуге кірісті және нашар жұмыс жағдайларына қатты ренжіді. Кәмелетке жеткен соң ол АҚШ-қа эмиграциялады. 1869 жылы Чикагоға көшіп келді, онда түрлі жұмыстар істеді, кейде жұмыс іздеу үшін оңтүстікке дейін сапарлады. Соңында ол Чикагода тұрақты қоныстанды және тәуелсіз жүк тасушы болып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар теологияны оқыды және методист епископ шіркеуінің миссионері болды. Шіркеу оны ресми түрде тағайындамаса да, Чикагоның орталық айманындағы жұмысшылардың бірнеше қауымдарында пасторлық қызмет атқарды.
Samuel Fielden was born in Todmorden, in the West Riding of Yorkshire, England, to Abraham and Alice (née Jackson) Fielden. Fielden barely knew his mother, who died when he was 10 years old. His father was an impoverished foreman at a cotton mill and was, himself, an active labor and social activist. He was active in the 10 hour day movement in England and was also a chartist. Samuel Fielden went to work at the age of eight in the cotton mills and was impressed with the poor working conditions. He emigrated to the United States after he had come of age. In 1869, he moved to Chicago where he worked various jobs, sometimes even traveling to the south to pursue work opportunities. Finally, he settled permanently in Chicago and became a self employed teamster. He also studied Theology and became a lay preacher of the Methodist Episcopal Church. Although the church never ordained him, he served as a lay pastor in several congregations of workers in downtown Chicago.
Ағаш базар
1886 жылғы 4 мамырда Фиелден неміс Вальдхайм зиратына тас жеткізіп жүргенде, сол түнде Хеймаркетте жоспарланған демонстрация туралы естімеді. Ол бірнеше жұмысшымен сөйлесуге уәде берген еді, бірақ үйге келген соң Америкалық топтың шұғыл отырысы туралы білді, ол «Arbeiter Zeitung» неміс тіліндегі жұмысшылар құқықтары туралы газетте өтті. Америкалық топтың қазынашысы ретінде осы отырысқа қатысуды міндет деп санап, ол басқа жұмысын тоқтатты. Ол отырысқа келгеннен кейін ғана Хеймаркет демонстрациясы туралы білді. Біраз уақыттан соң Хеймаркеттен қосымша спикерлерді сұрады, Фиелден Альберт Парсонспен бірге барып сөйлеуге келісті. Олар Аугуст Спайс сөз сөйлеп бітіріп жатқанда келді. Парсон содан кейін ұзақ сөйледі, бірақ ауа райы нашарлап, көпшілік сейіліп бара жатқандықтан, Фиелден өз сөзін айқуға тартынды, бірақ соңында көндірілді. Ол социализм мен жұмысшы табының одағы және сол кездегі заңның жұмысшы адамға қарсы екендігі туралы шамамен 10 (20 минут делінген) минут сөйледі. Сөйлесінің соңында полиция делегациясы келді, полиция капитаны Джон Бонфилд басшылық етіп, жиынды таратуға бұйрық берді. Фиелден сөйлеген орыннан қысқаша қарсылық білдірді. Сол сәтте біреу бомба лақтырып, көпшіліктің арасында жарылды. Фиелден қашқанда оқтан жараланып, тізесінен жеңіл жарақат алды (ол Хеймаркет ісі бойынша жарақат алған жалғыз айыпталушы болды). Жарасқан соң үйіне қайтты. Ол келесі күні тұтқындалып, бомбалауға қатысқандық үшін айыпталып, сотқа тартылды.
On May 4, 1886, Fielden was working delivering stone to German Waldheim Cemetery and had not heard of the planned demonstration at Haymarket for that night. He had promised to speak to some workers, but upon returning home, he learned of an urgent meeting of the American Group at the office of the Arbeiter Zeitung, a German language workers rights newspaper. Feeling it was his duty to attend this meeting as treasurer of the American Group, he abandoned his other engagement. It was only after he arrived at the meeting that he learned of the Haymarket demonstration. A short time later, there was a request from the Haymarket for additional speakers and Fielden, along with Albert Parsons, agreed to go and speak. They arrived just as August Spies was finishing a speech of his own. Parson then made a lengthy speech, but as the weather was growing threatening and the crowd growing thin, Fielden was reluctant to make a speech of his own, but was finally persuaded. He spoke for approximately 10 (reported as 20) minutes on the alliance of socialism and the working class and how the law then current was the enemy of the working man. Toward the end of his speech he was interrupted by a delegation of police who arrived headed by police captain John Bonfield who ordered the meeting to disperse. Fielden briefly protested before he stepped down from the wagon on which he had been speaking. At that moment, someone threw a bomb which exploded in the midst of the crowd. Fielden was shot and slightly wounded in the knee as he fled in the resulting chaos (he was the only Haymarket defendant to be wounded). After he had the wound dressed he returned home. He was arrested the following day and charged with conspiracy in the bombing.
Сот және соңынан
Сотта Фильденге толқу мен зорлық-зомбылықты қоздырды деген айып тағылды. Пинкертон детективінің мәліметінше, Фильден бұрын динамит қолдануға және полиция қызметкерлерін атуға шақырып келген. Басқа куәгерлер оның халықты қоздырып, полиция келген кезде вагонда: «Міне, қанды иттің тобы келді; жігіттер өздеріңіздің міндеттеріңізді орындаңыздар, мен де өзімдікіні орындаймын» деп айқайлағанын мәлімдеді. Бірнеше полицей Фильденнің мылтық алып, оларға қарап оқ атқандарын хабарлады. Фильден мұның бәрін жоққа шығарды, ал басқа бірнеше куәгерлер Фильденнің осы сөздерін естімегенін немесе оның қару қолданғанын көрмегенін айтты. Фильден тағы алты айыпталушымен бірге өлім жазасына кесілді, бірақ Иллинойс штатының губернаторы Ричард Джеймс Оглсбиге кешірім сұрап хат жазғаннан кейін, оның жазасы 1887 жылғы 10 қарашада өмір бойына түрмеге ауыстырылды. Ол алты жыл түрмеде отырды, содан кейін 1893 жылғы 26 маусымда губернатор Джон Питер Альтгельд оны және бірге сотталған Майкл Шваб пен Оскар Ниббеге кешірім берді. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Колорадо штатының Ла Вета алқабындағы Индиан-Крикке жақын шаруашылық сатып алып, онда әйелі мен балаларымен бірге тұрды.
At the trial, Fielden was accused of inciting the crowd to riot and violence. A Pinkerton detective reported that Fielden had, in the past, advocated the use of dynamite and the shooting of police officers. Other witnesses declared that he had incited the crowd, proclaiming from the wagon as the police arrived, "Here comes the blood hounds now; men do your duty and I will do mine". Several police officers reported seeing Fielden produce a gun and fire into their ranks. Fielden denied all of this and several other witnesses denied hearing Fielden make these remarks or seeing him fire any weapon. Fielden was sentenced to death along with six other defendants, but after writing to Illinois governor Richard James Oglesby asking for clemency, his sentence was commuted to life imprisonment on November 10, 1887. He spent six years in prison until he was finally pardoned, along with co defendants Michael Schwab and Oscar Neebe, by governor John Peter Altgeld on June 26, 1893. After being released, he purchased a ranch along Indian Creek in the La Veta valley of Colorado, where he made his home with his wife and children.