Кіріспе

Жаңа Зеландиялық кәсіпкер

Грейм Ричард Харт (1955 жылы туған) – Жаңа Зеландия миллиардері және елдің ең бай адамы. Ол медиадан қашып жүреді және көпшілік алдына сирек шығады. 2022 жылдың наурыз айына қарай, оның таза байлығы 9,7 миллиард АҚШ долларына бағаланды. Басқа да жеке капиталға инвестиция салатын инвесторлар сияқты, Харт нашар өнім көрсетіп, құны төмен компанияларды сатып алуға бейім, олардың тұрақты ақша ағыны бар және оларды жақсырақ ақша басқару, шығындарды қысқарту және басқа да компаниялармен қайта құрылымдау арқылы жақсартуға болады. 2006 жылы «Картер Холт Харви» компаниясын сатып алғаннан бері ол қағаз қаптама секторына бағытталған сатып алулар жасап келеді. Оның ең ірі сатып алуы 2008 жылы «Alcoa» компаниясының «Packaging & Consumer» тобын 2,7 миллиард АҚШ долларына сатып алу болды, кейін ол «Reynolds Packaging Group» деп аталды. Ол өзінің бизнесін тікелей басқармайды, көбінесе компанияларды қайта капиталдандырумен байланысты қаржыландыруға назар аударады. «Forbes» журналы 2022 жылдың наурыз айында Харттың әлемдегі 274-ші ең бай адам екенін мәлімдеді.

Алғашқы жылдар

Харт 16 жасында мектепті бітіргеннен кейін көлік тасымалдаушы және кузов жөндеуші болып жұмыс істеді. Ол Жаңа Зеландияның Окленд қаласының орталық аймағындағы Маунт-Роскилл грамматикалық мектебінде оқыды. 1987 жылы Харт Отаго университетінің MBA дәрежесін аяқтады. Оның MBA аясындағы зерттеу жұмысы, бірнеше компанияларды біріктіру арқылы үлкен Окленд аймағына қызмет көрсететін шағын "кештерге жалдамалы" Rank Group Limited компаниясын дамыту стратегиясын баяндады. 1990 жылы Харт Үкіметтік баспаны оның капиталдық құнынан арзанға сатып алып, үлкен жетістікке жетті. Сатып алу ақшалай табыстың 1,4 есесіне тең болды және Хартқа қолайлы төлем шарттары ұсынылды. Жаңа Зеландияның премьер-министрі Дэвид Ланге бастапқыда осы мәмілеге қол қоюдан бас тартты. Келесі жылы ол Whitcoulls Group компаниясын сатып алды, ол кітап дүкендерінің бөлшек сауда желісімен қатар кеңсе және кеңсе тауарларын қамтыды. Ол содан бері осы активтерін сатты.

Рангы тобы

Rank Group Ltd – Харттың жеке инвестициялық компаниясы. Ол Reynolds Consumer Products, Burns Philp және Carter Holt Harvey компанияларының 100% иесі болып табылады. 2004 жылы Burns Philp активтерін сатқаннан және Goodman Fielder акцияларын биржаға шығарғаннан кейін Rank шамамен 3 миллиард NZ$ ақшалай қаражатқа ие болды. 2006 жылдың желтоқсан айында ол International Paper компаниясының сусын қаптамасы бизнесі Evergreen Packaging-ті 725 миллион NZ$ құнына сатып алуға келісті. 2007 жылдың мамыр айында ол швейцариялық SIG компаниясын 3,2 миллиард NZ$ құнына сатып алды. SIG Combibloc бөлімшесі – шведтік Tetra Laval компаниясынан кейін әлемдегі екінші ірі азық-түлік және сусын қаптамасын шығаратын компания. 2007 жылдың тамызында Харт АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатындағы Blue Ridge Paper Products компаниясын 450 миллион АҚШ долларына сатып алып, оны Арканзас штатындағы Evergreen Packaging компаниясымен біріктіруді жоспарлап отыр. Бұл сатып алулар Rank Group компаниясын қағаз өнімдері саласындағы әлемдегі екінші ірі компанияға айналдырды. 2015 жылдың наурыз айында Reynolds Group Holdings компаниясы SIG-ті Onex Corporation компаниясына сатуды аяқтады. Харттың жеке ұшағы Gulfstream G650 ER, тіркеу нөмірі N946JB.

Бернс Филп

Burns Philp and Company Limited – Австралия және Жаңа Зеландияның ASX және NZX биржаларында тізімделген азық-түлік өндіруші компания. Харт 2004 жылдың қыркүйегінен бастап төраға, ал 1997 жылдың қыркүйегінен бастап директорлар кеңесінің мүшесі болды. 2003 жылы Burns Philp IPO арқылы қайта тізімделуге дейін 2,4 миллиард австралиялық долларға Goodman Fielder азық-түлік тобын жаулап алды. Ашытқы және дәмдеуіштер бизнесін Ұлыбританияның Associated British Foods компаниясына, Uncle Toby's компаниясын Nestle компаниясына 1,1 миллиард NZ долларына, ал Bluebird Foods компаниясын PepsiCo компаниясына 245 миллион NZ долларына сату нәтижесінде компания көбінесе қолма-қол ақшасы бар бос қабыққа айналды. 2006 жылдың желтоқсанында Харт өзіне тиесілі емес Burns Philp-тің 42 пайызын 1,6 миллиард австралиялық долларға сатып алды. Сәтті жаулап алудан кейін Burns Philp ASX және NZX биржаларынан шығарылды. Бұл мәміле оған 2,9 миллиард долларлық Burns Philp ақшасын толық бақылауға беруге мүмкіндік берді, оны Carter Holt Harvey империясын одан әрі дамыту үшін пайдалануға болатын. 2007 жылдың қазанында Харт Goodman Fielder-дегі 20% үлесін 675,8 миллион NZ долларына сатты. 2009 жылдың қарашасында және 2010 жылдың мамырында Харт қосымша қарыздық қаржыландыру арқылы өзінің меншігіндегі қаптама топтарын Reynolds Group Holdings Limited компаниясына біріктірді. RGHL төрт операциялық сегменттен тұрады: SIG (бас кеңсесі Цюрихте орналасқан сусындарды қаптау өндірушісі), Closure Systems International (бас кеңсесі Индианаполисте орналасқан пластикалық бөтелке қақпақтарын өндірушісі), Evergreen Packaging (бас кеңсесі Мемфисте орналасқан сусындарды қаптау өндірушісі) және Reynolds Consumer Products (алюминий фольгасы және басқа да қаптама материалдарын өндірушісі), ол Иллинойс штатының Лейк-Форест қаласында орналасқан. Операциялар бүкіл әлемге тараған болса да, RGHL корпоративтік кеңсесі Иллинойс штатының Лейк-Форест қаласындағы Reynolds Consumer Products кеңсесімен бір ғимаратта орналасқан. 2011 жылдың 17 маусымында Reynolds Group Holdings Пенсильвания штатының Йорк қаласында орналасқан Graham Packaging Company, Inc компаниясының барлық акцияларын сатып алу ниетін жариялады. Сатып алу 2011 жылдың 8 қыркүйегінде акцияға 25,50 доллар төленген (нақты ақшамен), жалпы құны, таза қарызды ескере отырып, шамамен 4,5 миллиард АҚШ долларына аяқталды. Бұл сатып алу АҚШ-та Rank-тің беделін арттырды. 2011 жылдың басында ол Honeywell International (FRAM тобы) автомобиль тұтынушылар бизнесін 950 миллион АҚШ долларына сатып алуға келісті. 2015 жылдың наурыз айында Reynolds Group Holdings SIG компаниясын Onex Corporation компаниясына сатуды аяқтады.

Жеке өмір

Грейм Харт Жаңа Зеландияда бірнеше резиденцияда тұрады, оның ішінде Окленд, Куинстаун және Вайхеке аралында. Харт сонымен қатар Фиджидегі аралға, сондай-ақ АҚШ-тағы Колорадо штатының Аспен қаласында екі мүлікке ие. Харт ақша табудың өзі үшін қызығушылық тудырмайтынын айтады. Ол жеке байлығын өзінің қызметінің "қосымша өнімі" деп сипаттайды. Харт жалпы бұқаралық ақпарат құралдарында жайлы болуды қалайды, бірақ 2006 жылдың қаңтарында Оклендтің Виадукт портында 58 метрлік (190') сәнді моторлық яхтасы "Улисс" іске қосылғандығымен ерекше көзге түсті. Яхтаның құны шамамен 100 миллион долларды құрады және Жаңа Орлеан кеме құрылыс кемежайында өрт болғаннан кейін қайта жаңарту үшін бес жыл уақыт кетті. 2012 жылы "Улисс" 49 миллион долларға сатылды. Харт Норвегиядағы Ульштейн қауымдастығында 107 метрлік (351') жаңа яхтаның құрылысын жүргізіп жатыр. Бұл яхта теңіз жағалауындағы қиын жағдайларда жүзуге өте ыңғайлы болады, ал Kleven Verft кеме құрылыс кемежайы осы салада маманданған. Яхтада сонымен қатар тікұшақ алаңы, ангар және 60 адамға дейін орналасуға арналған жатақханалар да болады. Харттың соңғы 107 метрлік (351') "экспедициялық яхтасы", бұрын "Улисс" деп аталған, аяқталып, 3 қыркүйекте 2014 жылы Ослодан солтүстікке қарай, Клевен Верф кеме құрылыс кемежайында, Ульштейнвик қаласында іске қосылды. 2017 жылы ол бұрынғы 107 метрлік (351') яхтасы сатылып кеткеннен кейін "Улисс" деп аталған жаңа 116 метрлік (380') зерттеуші яхтасын сатып алғаны хабарланды. 2018 жылдың желтоқсан айында Харт отбасы Отаго университетіне 10 миллион доллар көмек көрсетті, бұл Оңтүстік Оклендтегі 28,2 миллион долларлық стоматологиялық оқу орталығын ашуға бағытталған. 2022 жылдың ақпан айында Харт 2022 жылғы Хунга Тонга–Хунга Хаапай жанасуы мен цунамиден кейін Тонга халқына сегіз трактор, 30 балық аулау қайығы және таңғы ас өнімдеріне толы контейнер сыйлады.

Саясат

Харт 2022 жылғы жергілікті билік сайлауында Уэйн Браунның мэрлік науқанына 58 000 доллардан астам қаржы бөлді. Ол сондай-ақ Жаңа Зеландияның бірінші және ACT партияларына да қаржылай көмек көрсетті. 2023 жылғы Жаңа Зеландиядағы жалпы сайлау кезінде 18 қыркүйекте Жаңа Зеландия радиосы Харттың оңшыл және оң қанатты партияларға, соның ішінде Ұлттық, ACT және NZ First партияларына барлығы 700 000 NZ$ қаржы бергенін хабарлады. Осы соманың ішінде Ұлттық партиясы Харт пен оның Rank Group Limited компаниясынан 400 000 NZ$, ACT 200 000 NZ$ және NZ First 100 000 NZ$ алған.