Британдық миллиардер аға-інілер: Барклайлардың тарихы

Кіріспе

Британдық бизнесмендер; егіз ағайындылар

Сэр Дэвид Роуат Барклей (27 қазан 1934 – 10 қаңтар 2021) және сэр Фредерик Хью Барклей (27 қазан 1934 жылы туған), көбінесе "Барклей ағайындылары" немесе "Барклей егіздері" деп аталады, британдық миллиардерлер еді. Олар бір жұп егіз болды және 2021 жылы Дэвид қайтыс болғанға дейін, негізінен бұқаралық ақпарат құралдары, бөлшек сауда және жылжымайтын мүлік салаларында ортақ бизнес мүдделеріне ие болды. The Sunday Times Rich List 2020 олардың байлығын 7 миллиард фунт стерлинг деп бағалады. Олар жариялылықтан қашып, көбінесе усақ-түйекке көңіл бөлмейтін, жалғыздыққа бейім адамдар ретінде танымал болды. Дэвидтің ұлы Айдан олардың Ұлыбританиядағы бизнесін басқарады. Олардың бизнесі шетелде тіркелген компаниялар мен трасттар арқылы басқарылатын активтерді жасыру арқылы салықтан қашуда айыпталып келді. Олардың Press Holdings компаниясы Apollo және The Spectator журналдарына ие, ал толық құрамындағы еншілес компаниясы (Press Acquisitions Limited) арқылы The Daily Telegraph және The Sunday Telegraph газеттерінің бас компаниясы – Telegraph Group Limited-ке де ие. 1993 жылы ағайындылар Сарк аралының жағалауында орналасқан, Канал аралдарының ең кішкентай аралдарының бірі – Брекхоу аралын жалға алды.

Өмірбаян

Баркли ағайындылары Лондонның Хаммерсмит қаласында шотландтық ата-ана Беатрис Сесилия (қызметтік аты Тейлор; 1989 жылы қайтыс болды) және оның күйеуі Фредерик Хью Барклидің (сауда саяхатшысы) отбасында он минут айырмамен дүниеге келді. Олардың тағы сегіз баласы болған. Фредерик ағасы он екі жасқа келгенде қайтыс болды, ал ағайындылар төрт жылдан кейін, 1950 жылы мектепті бітіріп, General Electric Company компаниясының есеп бөлімінде жұмыс істеді, содан кейін бояушылар мен әрлеушілер болып жұмыс істеді. Олар "Picturegoer" сияқты танымал журналдардың мұқабасында пайда болды. Ол теледидарда және Сүт Кеңесінің жарнамаларында "drinka pinta milka day" қызы ретінде көрсетілді. 1950 жылдардың соңына қарай ағайындылар Кенсингтонның шетінде Candy Corner атты темекі және кондитерлік дүкенін басқарды. Алайда, 1960 жылдың қараша айында Фредерик пен Дуглас соттан банкрот деп жарияланды, өйткені олардың үй иесі жалға алу шартын бұзғандықтан дүкенді алып қойды, нәтижесінде бизнес жабылды. 2004 жылы олар The Sunday Times Rich List тізімінде 750 миллион фунт стерлингпен 42-ші орында болды, ал 2006 жылы 1,8 миллиард фунт стерлингпен 24-ші орында танылды. 2012 жылы олар 2,25 миллиард фунт стерлингпен Медиа байлар тізімінде көш бастады. Дэвид 2021 жылдың 10 қаңтарында аурудан кейін қайтыс болды. 2021 жылдың мамыр айында сот Фредерикке оның әйелі Хирокоға ажырасқан кезде бастаған сот ісі бойынша 100 миллион фунт стерлинг төлеуге міндеттеді; судья Фредерикті сот бұйрығына қайшы келетін яхтаны сатқаны үшін сынады. Сот оның «осы бұйрықтарды мүлдем елемегенін, яхтаны сатқан және кірісін жеке пайдалануға жұмсағанын» айтты. «Бұл әрекетті өкінішті деп санаймын» делінген мәлімдемеде. "[Ол] сот бұйрықтарына бағынбаудың салдарынан хабардар болуы керек қоғамдық тұлға және оның іс-әрекеттері назардан тыс қалмауы керек". 2022 жылдың 28 шілдесінде жоғары сот судьясы Фредериктің 34 жыл бірге тұрған бұрынғы әйелі оған 100 миллион фунт стерлинг ажырасқан төлемді төлемегені үшін сотқа сыйламайынша, оның кінәлі екенін дәлелдемегенін мәлімдеді. Алайда, судья оның бұрынғы әйеліне 245 000 фунт стерлинг заңгерлік қызмет ақысы және ай сайынғы жәрдемақы төлемегені үшін сотқа сыйламайынша, ол түрмеге қамалуы мүмкін екенін ескертті.

The Barclay brothers were born within ten minutes of each other in Hammersmith, London, to Scottish parents Beatrice Cecilia (née Taylor; died 1989) and her husband, Frederick Hugh Barclay, a travelling salesman. The couple had eight other children. Frederick Sr. died when the brothers were twelve years old, and they left school four years later in 1950 to work in the accounts department at the General Electric Company before setting up as painters and decorators. appearing on the front of popular magazines such as Picturegoer. She appeared on television and in the Dairy Council advertisements as the "drinka pinta milka day" girl. By the end of the 1950s, the brothers were running Candy Corner, tobacconists and confectioners, on the edge of Kensington. However, in November 1960 the business folded when Frederick and Douglas were made bankrupt at the High Court after their landlord seized the shop because they were in breach of the terms of the lease. In 2004 they were listed in 42nd place with an estimate of £750 million on The Sunday Times Rich List, and in 2006 they were ranked 24th with a value of £1,800m. In 2012, they topped the Media Rich List with an estimate of £2.25 billion. David died on 10 January 2021, after a short illness. In May 2021, the court ordered Frederick to pay his wife, Hiroko, £100m on a divorce she had initiated; the judge criticised Frederick for selling a yacht contrary to court orders. The court said he had "completely ignored those orders, sold the yacht, and applied the equity for his own use. I regarded that behaviour as reprehensible" "[He] is a public figure who should have been aware of the potential consequences of disobedience of court orders and his behaviour in the proceedings should not be allowed to pass completely under the radar”. On 28 July 2022, a high court judge ruled that Frederick's ex wife of 34 years had failed to prove he was in contempt of court for not paying her a £100m divorce settlement. However, he was told he faced a potential jail sentence after a judge found him in contempt of court for failing to pay his ex wife £245,000 in legal fees and monthly maintenance costs.

Эллерман желілері

1983 жылы ағайындылар Ellerman пиво өндіру және тасымалдау тобын 45 миллион фунт стерлингке сатып алды. Кейіннен олар сыра жасау бөлімін (240 миллион фунт стерлингке) сатты, ал 1985 жылдың соңында кеме тасымалы бизнесін (басқарушыларына) өткізді. Ellerman мәмілесі Barclays-ке компанияларды сатып алып, оларды бөліп, жылжымайтын мүлік арқылы пайда табу стратегиясын қалыптастыруға көмектесті. Бір қызметтегі адамға жүгініп, артықшылық алу тәсілі кейінгі мәмілелер үшін үлгі болды: Barclays Монте-Карлодағы құпия кездесуде Ellerman атқарушы емес төрағасы Дэвид Скоттқа жүгінді. Скотт өз естеліктерінде Дэвид Барклей фирманы сатып алуға эксклюзивті құқық сұрағанын және оны екі директордан басқа ешкімге жасырып ұстауды талап еткенін, ал Скотт атқарушы емес төраға қызметін сақтап қалатынына уәде бергенін айтты. Дегенмен, сату құжатына қол қойғаннан кейін Скоттқа (Barclays-тің адвокаты) дереу отставкаға кетуін талап ететін хат табысталды, себебі ол ұсыныс туралы сыр берген.

Very тобы мен Литтлвудс

2002 жылы ағайындылар Ливерпульдегі Littlewoods сауда компаниясын оның негізін қалаушылары – Мурс отбасынан 750 миллион фунт стерлингке сатып алды. Бұл мәмілені HBOS қаржыландырды және ағайындылардың LW Investments компаниясындағы 5% үлесіне ие болды. Ағайындылар компанияны бұрын сатып алған The Very Group компаниясымен біріктіріп, Littlewoods Shop Direct Home Shopping Limited компаниясын құрды, ол Ұлыбританияның үйде сауда жасау нарығының басым бөлігін басқарады. Олар сонымен қатар Littlewoods универмагтарының желісін жабылып, сатты, ең ірі 120 мүліктік пакетті Associated British Foods компаниясы негізінен өзінің еншілес компаниясы Primark-қа жалға алу үшін сатып алды, ал қалған дүкендер Marks & Spencer, New Look және British Home Stores компанияларына жалға берілді. Littlewoods Ltd компаниясын сатып алғаннан кейін екі жыл өткен соң, HM Revenue and Customs компанияға ЕО заңнамасын бұза отырып, жиналған ҚҚС-ты қайтарып берді. 2004 жылдың қазан айынан бастап компанияға 200 миллион фунт стерлингтен астам артық төленген ҚҚС және 268 миллион фунт стерлингтен астам қарапайым пайыз төленді. Алайда, Littlewoods компанияға күрделі пайыз мөлшерлемесі тиесілі деп мәлімдеді және кейіннен HMRC-ге 1 миллиард фунт стерлинг талап етті. 2024 жылы Very Group аудиторлары Deloitte, «топтың ішіндегі компаниялар арасындағы белгілі бір қаржыландыру шарттарына қатысты тиісті және маңызды ақпаратқа қол жеткізуде қиындықтар туындағанын» айтқаннан кейін отставкаға кетті. Very Group-тың меншігі көптеген компанияларға бөлінген, олардың кейбіреулері аудиттен өтпеген, ал соңғы иесі офшорлық компания болып табылады.

Йодель

Жеткізу компаниясы Yodel бұрын нашар қызмет көрсетуі үшін сынға ұшыраған, бірақ соңғы жылдары жақсарды. Yodel (Home Delivery Network Ltd. арқылы жұмыс істейді) 2011 жылы 130 миллион фунт стерлингтік зиянға ұшырады.

handbag.com сайты

2006 жылдың қазан айында Barclays handbag.com доменін 22 миллион фунт стерлингке сатты. Бұл пайданың көп бөлігін құрады: олар бұл веб-сайтты 1999 жылы Hollinger International және Boots Group бірлескен кәсіпорны ретінде құрылғаннан кейін сатып алған. Handbag тобы – әйелдерге арналған төрт веб-сайттан тұратын жиынтық: жоғары сәнді getlippy.com, «Мода және үй өміріне» бағытталған allaboutyou.com, «Жүктілікке арналған мамандандырылған» gomamatoday.com және handbag.com.

Woolworths және Ladybird брендтері

2009 жылдың 2 ақпанында ағайындылардың Shop Direct Group компаниясы банкротқа ұшыраған Woolworths Group компаниясының әкімшілері Deloitte компаниясынан Woolworths және Ladybird балалар киімдерінің брендтерінің құқығын белгісіз сомаға сатып алғаны жарияланды. 2021 жылдың шілдесінде британдық және ирландтық Woolworths брендтері Woolworth Deutschland компаниясына сатылды, ал The Very Group Ladybird брендін өз өзінде қалдырды.

Газеттер

Бауырластардың көптеген баспа салалары Джерсидегі Press Holdings компаниясы арқылы меншікке ие.

Еуропалық

1992 жылы Баркли ағайындылары Роберт Максвеллдің бұрынғы меншігіне кірген The European газетін сатып алып, газет басылымдары саласына қадам басты. Апталық газет жоғары сапалы бизнес-таблоидқа айналды, бірақ 1998 жылы жабылып қалды.

Шотландиялық

1995 жылы олар The Scotsman газетін сатып алды, ал 1996 жылы бұрынғы Sunday Times редакторы Эндрю Нилді баспа саласындағы мүдделерін басқару үшін тағайындады. 2005 жылдың 19 желтоқсанында Barclays компаниясы The Scotsman Publications Ltd-ні, ол өз кезегінде Press Holdings Group құрамына кіретін, Johnston Press компаниясына 160 миллион фунт стерлингке сатты. Барклилер бұл басылымдарға он жыл бойы ие болды және түскен қаражатты өзге салаларына жұмсау ниетін білдірді. The Scotsman газетіне иелік еткен кезеңде газеттің тоғыз жыл ішінде жеті редакторы болды (The Scotsman: Editors қараңыз).

Жексенбілік бизнес

1998 жылы олар редактор Джефф Рэндаллмен бірге "Sunday Business" газетін сатып алып, жаңадан іске қосты. 2006 жылы ол "The Business" атты апталық журналға айналып, 2008 жылы "The Spectator" журналымен біріктірілді.

Телеграф медиа тобы

2004 жылдың шілдесінде Барклилер The Telegraph Group (қазіргі Telegraph Media Group) газет тобын – The Daily Telegraph, The Sunday Telegraph және The Spectator басылымдарын сатып алды. Бұл, қарқынды бәсекелестік пен сот дауларынан кейін болды. The Telegraph Group бұрын Канаданың Онтарио штатының Торонто қаласындағы Hollinger Inc. компаниясына тиесілі болған, ал оны канадалық туған британдық бизнесмен Конрад Блэк басқарған. 2004 жылдың ақпан айындағы сот шешімінде американдық судья Лео Стрейн Баркли ағайындыларын «толыққанды ашық емес» деп айыптады, сондай-ақ олар «Лорд Блэк Hollinger Inc. International кеңесін жаңылыстырған кезде үнсіз қалғанын» айтты. Бұл ағайындылардың наразылығын тудырды, ал Дэвид сынды әрекеттерді «өте әділетсіз» деп бағалады. Ағайындылардың газет иелері ретіндегі кезеңі, олардың мүліктік мүдделерінен де қиын болды. The Telegraph Group-та 2006 жылы Мердок МакЛеннан 100-ден астам журналисті жұмыстан босатты, бұл Ұлттық журналистер одағының (NUJ) ереуілге шығу мүмкіндігін қарастыруына әкелді. The Sunday Telegraph редакторы Доминик Лоусон 2005 жылдың маусымында қызметтен босатылып, оның орнына Сара Сэндс тағайындалды, бірақ ол тоғыз ай ғана жұмыс істеді. The Times газетінен келген Patience Wheatcroft 2006 жылдың наурыз айында редактор болып тағайындалды, ал бір жылдан кейін оның орнын Иэн Макгрегор басты. 2015 жылдың ақпан айында бас саяси тілші Питер Оборн газеттің редакциялық саясатына наразылық білдіріп, қызметтен кетті. Джейсон Сейкен 2013 жылдың қазанында Telegraph Media Group-тың бас редакторы және бас контент директоры болып тағайындалды, бірақ 2015 жылдың сәуірінде 18 айдан кейін кететінін хабарлады. 2019 жылдың қазанында ағайындылардың Телеграф тобын сатуға тырысып жатқаны, олардың бизнес мүдделері қиын жағдайда екені туралы хабарлар тарады. 2023 жылдың 7 маусымында, шамамен 1 миллиард фунт стерлинг сомасындағы төленбеген қарыздар бойынша қатаң даудан кейін, Daily және Sunday Telegraph газеттері, соның ішінде, AlixPartners компаниясы сатуға шығарды. Бұл компания Bank of Scotland банкі тарапынан ресми қабылдаушы ретінде тағайындалды, ол Баркли отбасының ұлттық газеттер мен The Spectator журналын бақылайтын холдингтік компаниядағы үлесін иеленуге міндетті болды.

In July 2004, the Barclays bought The Telegraph Group (now Telegraph Media Group), which includes The Daily Telegraph, The Sunday Telegraph, and The Spectator after months of intense bidding and lawsuits. The Telegraph Group was owned by Hollinger Inc. of Toronto, Ontario, Canada, the newspaper group controlled by the Canadian born British businessman Conrad Black. As part of a February 2004 judgment, an American judge, Leo Strine, accused the Barclay brothers of being "less than fully candid", adding they had "remained silent while Lord Black misled the Hollinger Inc. International board", remarks that incurred the brothers' wrath, with David branding the criticisms "grossly unfair". The brothers' period as newspaper proprietors was more tumultuous than with their property interests. At the Telegraph Group, Murdoch MacLennan made over 100 journalists redundant in 2006, prompting the National Union of Journalists (NUJ) to consider strike action. The Sunday Telegraph editor Dominic Lawson was sacked and replaced by Sarah Sands in June 2005, but Sands lasted just nine months. Patience Wheatcroft from The Times was appointed editor in March 2006. She was replaced by Ian McGregor one year later. In February 2015, Peter Oborne, the Chief Political Correspondent resigned from the newspaper in protest at its editorial direction. Jason Seiken was made editor in chief and chief content officer of Telegraph Media Group in October 2013, but announced his departure after 18 months in April 2015. In October 2019, it was announced that the brothers were seeking to sell the Telegraph Group amid speculation that their business interests were in some difficulty. On 7 June 2023, after a bitter row over nearly £1bn of unpaid debts, the Daily and Sunday Telegraph, amongst others, were put up for sale by AlixPartners, who had been appointed by Bank of Scotland as official receiver to seize the shares owned by the Barclay family in the holding company that ultimately controlled the national newspapers and The Spectator magazine.

Алдамшылық және салық төлеуден жалтару

2024 жылы "Экономист" журналы Барклей ағайындарының 1970 жылдардағы мәміледе банкроттықтан құтылуына көмектескен алдамшылық және салықтан қашуға немесе жалтарып төлеуге қатысқандығын дәлелді түрде хабарлады. "Экономист" сондай-ақ Фредерик Барклейдің банкроттық сотынан мүлікті жасырғанын анықтады, бұл қылмыс болып табылады.

Салықтық қуғын-сүргін туралы айыптау

The Guardian газеті ағайындылардың салық төлеуден жалтарғанын хабарлады, және олар Монакода (аваню де Гран-Бретан, Монте-Карло мекенжайы көрсетілген) уақыттың біраз бөлігін өткенмен, бизнесін Ұлыбританиядағы кеңседен басқарады. Оны салық төлеуден жалтарған деп сұрағанда, Фредерик денсаулығына байланысты шетелде тұратынын мәлімдеді. 1995 жылы ағайындылар сатып алып, жаңартып келген Ritz қонақ үйінің корпоративтік салық жүйесі 2012 жылғы желтоқсанда BBC-дің Panorama ақпараттық-саяси бағдарламасының тергеуіне түсті, ол бағдарлама қонақ үйінің заңды жеңілдіктерді пайдаланып, 17 жыл бойы Ұлыбританияда корпоративтік салық төлемегенін анықтады.

Сарк пен Брекхоу арасындағы даулар

1993 жылы Баркли ағайындылары Канал аралдарының бірі – Сарк аралының кішкентай бауырласы Брекхоу аралының жерін сатып алды. Брекхоудағы олардың готикалық стильдегі сарайы Квинлан Терридің жобасы бойынша салынған, оның құрамында 100 фут (30 метр) биіктіктегі граниттен жасалған қабырғалар, қоршаулар, екі жүзу бассейні және тікұшақ алаңы бар. Брекхоу жерін сатып алғаннан бері Барклилер Сарк үкіметімен бірнеше заңдық дауға түсті, оның ішінде Барклилердің автокөліктерге тыйым салынған Сарк заңын бұзуы сияқты мәселелер де болды. Олар сонымен қатар Брекхоуды Сарктан саяси тәуелсіз ету ниеттерін білдірді, бұл үшін Уильям Топлис және басқалардың зерттеулеріне сүйенді, олар Брекхоу Сарк феодының бір бөлігі емес деп мәлімдеген. 1990 жылдардың ортасында ағайындылар Франциядағы Страсбургтегі Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа шағымданып, Сарк мұрагерлік заңына қарсы шықты, ол олардың аралын Дәуіттің үлкен ұлына қалдыруды талап етті. Ағайындылар мүлкін төрт баласына теңдей бөліп қалдыруды қалады. Сарк заң шығарушы органы мұрагерлік заңға өзгеріс енгізуге шешім қабылдады, бұл тұрғындарға мүлкін кез келген баласына қалдыруға мүмкіндік берді. 2002 жылы ағайындылар мүлік салығының тым жоғары екенін мәлімдеді, әсіресе олар Брекхоудың жолдарын және портын күтіп ұстағандықтан. Жаңа сот процесінен қорқып, Сарк шенеуніктері Барклилердің салық мөлшерлемесін төмендетті. 2008 жылғы сайлаудан кейін ағайындылар Сарк үкіметінде сайланбаған екі тұлғаның – сеньор мен сенешальдың (жергілікті судья) болуын ақтауға болмайды деп мәлімдеді. Олар бұл екі лауазым азаматтардың заң шығарушыларды сайлау құқығын қорғайтын адам құқықтары туралы заңдарды бұзады деп, Ұлыбританияның Жоғарғы сотына шағымданды. Олардың шағымы қабылданбады, бірақ Барклилер күресін жалғастыратындарын айтып, Страсбургтегі Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа шағымдануға ниеттенді. 2012 жылдың 28 наурызында BBC Radio 4 өзінің Today бағдарламасының бір бөлігін Баркли ағайындыларының Сарктағы рөлін талдауға арнады. Бағдарламада арал тұрғындары Баркли өкілдерінің қатыгездігі мен қорқытуына қарсы наразылық білдіргені, ал олардың жергілікті газетінде жарияланған материалдан кейін аралдағы жалғыз дәрігер кетуге мәжбүр болғаны туралы хабарланды. Дәрігер науқасты ұстап алып, Гернсидегі ауруханаға жеткізу үшін Барклилердің тікұшағын емес, қайықтан пайдаланды, бірақ Барклилердің газетінде бұл жағдай немқұрайлылық ретінде көрсетілді. Науқастың отбасы мен жергілікті Британ медициналық қауымдастығының (BMA) қолдауына қарамастан, дәрігер оқиғадан кейін Сарктан кетіп, аралды дәрігерсіз қалдырды.

In 1993, the Barclay brothers bought the tenement of the island of Brecqhou, a small sister island of Sark, one of the Channel Islands. Their mock Gothic castle on Brecqhou, designed by Quinlan Terry, features 100 feet (30 m) granite walls, battlements, two swimming pools and a helicopter pad. Since their purchase of the tenement of Brecqhou, the Barclays have been in several legal disputes with the government of Sark over such issues as the Barclays' violation of Sark's law banning motor cars. They have also expressed a desire to make Brecqhou politically independent from Sark – building on the research of William Toplis, the painter, and others, who argued that Brecqhou was not a part of the fief of Sark. In the mid 1990s, the brothers petitioned the European Court of Human Rights in Strasbourg, France, challenging Sark's inheritance law, which mandated their island be left to David's oldest son. The brothers wanted to will their estate equally to their four children. Sark's legislature decided to amend the inheritance law, allowing residents to leave property to any one of their children. In 2002, the brothers claimed their property tax was too high, particularly since they maintained Brecqhou's paths and dock. Fearing more litigation, Sark officials cut the Barclays' tax rate. After the 2008 election, the brothers claimed that the presence of two unelected figures on Sark's government – the seigneur and the seneschal, the local judge – was unjustifiable. They took their fight to the Supreme Court of the United Kingdom, arguing that the two roles break human rights laws that protect the rights of citizens to elect lawmakers. Their challenge was dismissed, but the Barclays said they would continue to fight, taking their case to the European Court of Human Rights in Strasbourg. On 28 March 2012, BBC Radio 4 dedicated part of its Today programme to analysis of the Barclay brothers' role in Sark. It reported that the islanders were protesting against bullying and intimidation by representatives of the Barclays after a story in their local paper had prompted the only doctor to leave the island. The doctor had used a boat rather than the Barclays' helicopter to transport a patient who was having a seizure to hospital on Guernsey, which was reported in the Barclays' paper as negligent. Despite support from the patient's family and the local BMA, the doctor left Sark after the story, leaving the island without a doctor.

Ritz қонақ үйінің тыңдау жүйесі

2020 жылдың 25 ақпанында Лондонның Жоғарғы сотында Фредерик пен оның қызы Аманда Дэвидтің ұлдары Алистер, Эйдан және Говард Ритц қонақ үйінің консерваториясын тыңдағаннан кейін бірнеше ай бойы жасырын жазылғаны айтылды. Алистер Баркли күдікті тыңдау құрылғысын қолданып жүргені көрінді. 2020 жылдың ақпан айына дейін Айдан Баркли, оның ұлы Эндрю және екі бауыры жеке ақпаратты дұрыс пайдаланбау, сенімді сақтамау және деректерді қорғау заңдарын бұзу фактісі бойынша сотқа тартылды. Фредерик 2020 жылдың 18 мамырында БАҚ-қа ұсынған CCTV кадрларында Алистер Барклидің "Сэр Фредерик іскерлік кездесулер өткізіп, сигарета тартқанды ұнататын" Риц қонақ үйінің консерваториясында күдікті тыңдау құрылғысын ұстағаны көрсетілген. Сот құжаттарында екінші тыңдау құрылғысын Quest Global Limited жеке тергеу фирмасы бергені мәлімделген.