Кіріспе

Ирландиялық кәсіпкер және қаржыгер Дермот Десмонд (14 тамыз 1950 жылы туған) – ирландиялық кәсіпкер және қаржыгер. Оның күйі 2,04 миллиард евроға бағаланады және Sunday Independent журналы оны Ирландиядағы ең бай адамдардың тоғызыншысы деп санайды.

Ерте өмір және білім

Десмонд 1950 жылы Корк округіндегі Макрум қаласында дүниеге келді және Дублиннің Марино ауданында өсті. Ол Маринодағы Scoil Mhuire мектебінде және Нью-Росстағы Good Counsel колледжінде оқыды. 1968 жылы мектепті бітіріп, Дублиндегі Citibank-та жұмыс істеді.

Іскерлік мансап

1968 жылы Десмондтың кәсіптік мансабы Дублиндегі Citibank банкінде басталды, одан кейін Ауғанстанның Кабул қаласында Price Waterhouse компаниясында жұмыс істеді. 1995 жылы ол International Investment & Underwriting (IIU) жеке капитал қорын және оның негізгі инвестициялық құралын құрды. Ол Ирландияның Халықаралық қаржылық қызметтер орталығында (IFSC) орналасқан, IFSC House мекенжайында, және Ирландияның Қаржылық қызметтерді реттеуші органымен реттеледі. IIU арқылы бақыланатын компаниялардың ішінде Daon, Inc. (биометриялық технологияны дамытатын компания) бар. IIU Asset Strategies Limited – компанияның хедж-қор бөлімшесі, ол айырбасталатын облигациялар мен акциялық қорларды ұсынады. 1996 жылы Десмонд Фрэн Руни басқаратын консорциумға Балтимор Технологиясын 300,000 фунт стерлингке сатып алуға қолдау көрсетті. Компания тез арада Еуроодақтан электрондық коммерция лицензиясын алды және келесі жылдары қарқынды өсімді бастан өткерді. Бір қысқа уақытқа FTSE 100 индексіне енді және нарықтық капитализациясы 4.5 миллиард фунт стерлингті құрады. Алайда, компания дотком жарылысының құрбаны болды және дерлік құлдырады. 1997 жылы бизнес әріптестері Джон Магньер және Дж. П. Макманустың қатысуымен Десмонд Барбадостағы бес жұлдызды Sandy Lane қонақүйін сатып алды. Қонақүй 450 миллион АҚШ долларына қайта жаңартылып, 2001 жылы қайта ашылды. 1995 жылы Десмонд Лондон Сити әуежайын Mowlem компаниясынан 23.5 миллион фунт стерлингке сатып алды. Бұл инвестиция үлкен тәуекелге толы болды, өйткені Лондонның доктары аймағы төмендеп, көршілес Canary Wharf жобасы банкротқа жақын болды. Содан бері әуежай Ұлыбританиядағы ең табысты әуежайлардың біріне айналды. Десмонд 2006 жылдың қазан айында Лондон Сити әуежайын AIG, GE Capital және Credit Suisse компанияларынан тұратын консорциумға 750 миллион фунт стерлингке сатты. BETDAQ – Global Betting Exchange компаниясының саудалық атауы, ол Ирландияда орналасқан ставкалар биржасының операторы. Бұл елдегі екінші ірі ставкалар биржасы. Компания 2000 жылы Десмонд тарапынан құрылып, 2001 жылдың қыркүйегінде саудаға шықты. Штаб-пәтері Дублиндегі Халықаралық қаржылық қызметтер орталығында орналасқан. Десмонд 2013 жылы BETDAQ-ты Ladbrokes компаниясына 30 миллион еуроға сатты және келісім нәтижесінде букмекердің акционері атанды. 2021 жылдың қарашасында Десмонд BETDAQ-ты Entain тобынан (Ladbrokes Coral иесі) "жарияланбаған сомаға" қайта сатып алды. Десмонд бірнеше жыл бойы ирландтық Greencore азық-түлік компаниясының ірі акционері болды. Ол 2006 жылы өз үлесін сатты. 2005 жылы Десмонд Дублинде орналасқан жеке мүшелер клубы Sporting Emporium ашты. Дезмонд бұл жобаға 5.5 миллион еуро инвестициялаған. Ашылғанына жеті ай өткен соң, клуб жабылуға мәжбүр болды. 2005 жылы Десмонд Латвиялық Rietumu Banka банкінің 33.1%-ын 66 миллион еуроға сатып алды. Ол банк басшылығының және капиталдық құрылымының әсерлілігіне қатты әсерленгендіктен, оған инвестиция жасады. Rietumu банкіне жасалған инвестиция бастапқыда табысты болды, Десмондтың үлесі бір кезде 200 миллион еуроға бағаланды. Алайда, кейінгі экономикалық төмендеу Десмондтың банктегі үлесінің құнын айтарлықтай төмендетті. 2008 жылдың тамызында Десмондқа ирландтық Aer Lingus әуе компаниясының төрағасы лауазымы ұсынылды. Десмонд бұрынғы міндеттемелеріне байланысты ұсыныстан бас тартты, олар оған жұмысты тиісті деңгейде атқаруға жеткілікті уақыт бермейтінін айтты. Бұрынғы GPA бас операциялық директоры және қазіргі Babcock & Brown Air бас атқарушы директоры Колм Баррингтон кейіннен Aer Lingus төрағасы болып тағайындалды. 2018 жылдың 19 қыркүйегінде Десмондтың Торонтодағы тау-кен компаниясы Mountain Province Diamonds-тағы үлесін 28%-ға дейін ұлғайтқаны хабарланды, бұл қазіргі нарықтық бағамен шамамен 158 миллион долларға бағаланады. Компанияның жалғыз активі – Канаданың Gahcho Kue алмаз кен орыны жобасы. 2018 жылдың қыркүйегінде ол D4 ауданындағы Shrewsbury Road көшесінде 17,168 шаршы фут көлемді сарай салуға рұқсат алды. Амбициозды сарай жоспарына рұқсат берумен қатар, Десмондқа 2005 жылы 58 миллион еуроға сатылған ең қымбат үй – "Walford" үйін бұзуға да рұқсат берілді.

Глэкиннің есебі

1991 жылы сол кездегі үкімет компаниялар құқығы инспекторы Джон Глэкинді мырза Десмонд пен бұрынғы Джонстон Муни мен О'Брайеннің Баллсбридждегі (Дублин) жерін сатып алу және сатумен байланысты күрделі мәмілелерді тергеуге тағайындады. Мырза Десмонд өзін сатудағы делдал ретінде көрсетсе, Глэкиннің баяндамасында мырза Десмонд, кәсіпкер Дж.П. Макманус және Джон Магнье сатудан пайда тапқан тұлғалар болып тіркелді. Мырза Десмонд Глэкиннің қорытындыларына қарсы күресті. Glackin Report-қа сәйкес, Hoddle Investments (мәмілені жүзеге асыру үшін құрылған компания) Telecom Éireann-мен 1990 жылдың 7 мамырында Johnston Mooney & O'Brien жерін 9,4 миллион фунт стерлингке сату бойынша екі келісімшарт жасасты. Сатудан түскен қаражат NCB шотына аударылды. Мориарти Трибуналының баяндамасына сәйкес, келесі күні, 1990 жылдың 8 мамырында, бір NCB шотынан 206 613,57 фунт стерлинг алынып, 200 000 фунт стерлингке айырбасталды және NCB-дағы No.6 Aurum Nominees шотына (оффшорлық Ansbacher Cayman шотына проксиленген) сол кездегі Taoiseach Чарльз Хоугинің иелігіне аударылды. Aurum Nominees Limited – NCB клиенттерінің мүддесі үшін құрылған компания және сол кезде JP McManus, Lochlann Quinn және Martin Naughton сияқты бірнеше пайда алушылар оны пайдаланды. Есепке сәйкес, Куинн мен Ноттонға Десмонд ақша беретін болды, ол сатудан түскен қаражатты оларға қарызын өтеу үшін пайдаланды.

Су тасқыны туралы сот

Дезмонд су тасқыны төңірегіндегі сотқа Century Radio модуліне қатысты куәлік берді. Ол 1986-1989 жылдар аралығында бұрынғы «Фиана Фейл» партиясының баспасөз хатшысы П.Ж. Мараға 46 000 фунт стерлинг көлемінде несие бергенін мәлімдеді, себебі Мара қаржылық қиындыққа тап болғанын айтқан. Ол төлемдерді чек арқылы жүзеге асырғанын хабарлады.

Мориарти соты

Мориарти трибуналы Десмондтың премьер-министр Чарльз Хогиге айтарлық көлемде ақша төлегенін анықтады. 1994 жылдың қыркүйегінде Десмонд 100 000 фунт стерлинг, ал 1996 жылдың қазан айында 25 000 фунт стерлинг төлеген. Десмонд бұл төлемдерді Хоги қайтаратын қарыз деп мәлімдесе, трибунал бұл түсіндірмені қабылдамады. Нәтижесінде Хоги Салық комиссиясымен келісімге келді, себебі ол Десмондтан алған төлемдерді жарияламаған. Трибунал төлемдердің Anesia Etablissement, Banque Scandinave en Suisse, Case Postale 901, 1211 Geneva 3 деп аталатын компанияның швейцариялық банктік шоты арқылы, Десмондтың пайдалы иесі болып табылатын Henry Ansbacher & Company компаниясындағы шот арқылы, Хогидің иелігіндегі Cayman International Bank Trust Company компаниясындағы шотқа аударылғанын атап өтті. Десмондтың сөзінше, 1996 жылы Хоги "қаржы тапшылығы" себепті одан ақша сұраған. Десмонд сол кезде Чарльз Хогидің ұлы Конор Хоги басқарған Feltrim plc компаниясына да ақша берген. 1991 жылдың тамызында Десмонд компанияға 55 000 фунт стерлинг қарыз берген, оның ішінде 1991 жылдың 12 тамызында 40 000 фунт стерлинг және 1991 жылдың 28 тамызында 15 000 фунт стерлинг берілген. Конор Хоги трибуналға компанияның таратылу қаупі бар екенін және ол Десмондтан ақша сұрағанын айтты. Қарыз ешқашан қайтарылмады, оның орнына акцияларға айналдырылды.

Esat Digifone теледидары

Десмонд International Investment Underwriters (IIU) арқылы Esat Digifone компаниясына инвестиция салды, нәтижесінде компанияның 20 пайызына ие болды. Ол Esat компаниясындағы үлесін сатқаннан кейін 100 миллион фунт стерлингке дейін пайда тапқаны хабарланды. Бұрын Дезмонд «Манчестер Юнайтед» клубының үлесіне ие болған. Ол 2005 жылы бұл үлесті Малкольм Глейзерге сатты. 2019 жылы Дезмонд Ирландия Лигасының «Шамрок Роверс» клубының 25 пайызын сатып алды.

Ат жарысы

Десмондтың жарыс аты Команш Корт 1997 жылы «Триумф» кедергісін, 2000 жылы Ирландияның Ұлы Ұлттық жүрісін, 2000 жылы Панчстаун Алтын кубогын, 1998 жылы «Лисмуллен» кедергісін, 1998 жылы Рождестволық кедергісін және 1997 жылы Жасқындық кедергісін жеңіп алды.