Кіріспе

Микеле Заза (; Просида, 10 сәуір 1945 – Рим, 18 шілде 1994) – Каморра қылмыстық ұйымының мүшесі және Сицилия мафиясына қабылданған адам. Ол Неапольдегі Заза (кейін Мацарелла) кланының басшысы болды. Заза өзінің тікелей және сенімсіз әңгімелері үшін «О Паццо» (ақылдан безген) деп танылды. Ол 1960-1970 жылдары темекі контрабандасын ұйымдастырудағы ең белгілі Каморристилердің бірі болды.

Ерте мансап

Просидадан (Неаполь шығанағындағы үш аралдың ең кішісі) балықшының ұлы, ол Неапольдің кедей ауданы Портичиде өсті. Үш бауырдың екіншісі Зазаның жастық шағында ұрлық, төбелес, тіпті кісі өлтіруге талпыныс болды. Оның заңмен алғашқы рет кездесуі 1961 жылы болды, көшедегі төбелес үшін тұтқындалды. 1960 жылдары ол Неаполь порты арқылы темекі контрабандасымен айналысатын табысты топтың басшысы болды, сондай-ақ тағы бір үлкен топ – Майсто кланы да болды. Мацарелла отбасымен бірге Сан-Джованни-а-Тедуччодан Санта-Люсияға дейінгі аймақтарды бақылады. Заза жомарт және өнімді темекі контрабандашысы еді. Бірде тергеу судьясының сұрақтарына жауап бергенде ол өзінің қызметін былай сипаттады: "Алдымен мен Филип Морристің бес жәшігін саттым, содан кейін он, содан кейін мың, содан кейін үш мың, мен өзіме алты немесе жеті кеме сатып алдым, сіздер оларды менің қолымнан алдыңыз. Менің адвокатым сіздерге түбіртектерді көрсетеді. Мен 24 миллион долларға мақтанамын! Пайда үлкен болды: 1959 жылы Chesterfield, Camel немесе Pall Mall жәшігі 23 долларға сатып алынып, көшеде 170 долларға сатылды. 1961 жылы Мароккодағы Танжер еркін порты, темекіге арналған контрабандалық қойманы толықтыру базасы жабылды. Жерорта теңізіндегі заңсыз сауда Югославия мен Албания жағалауларына қарай жылды. Бұл орын ауыстыру Каморраға үлкен пайда әкелді. Неапольдің Жерорта теңізіндегі стратегиялық орны өте қолайлы болды және Югославия мен Албания жағалауларына оңай қол жеткізуге мүмкіндік берді, соның нәтижесінде контрабандалық тауарлардың негізгі транзиттік нүктесіне айналды. Ол Неапольді Жерорта теңізінің контрабандалық астанасына айналдырды. Заңсыз темекіні тасымалдаған аналық кемелер Капридің артында жасырынып отырды. Түнде кішкентай көк моторлы қайықтар (мотоскафи) кедендік бақылаудан жалтара отырып, жүк түсіруге келді. Заза кланы осы жағдайды пайдаланып, өздеріне тиесілісін қорғауға тырысты. Заза француз және итальян тіліндегі сленгте темекіні білдіретін "сары шаштылардың патшасы" деп танылды және ағасы Сальваторемен бірге халықаралық операция жүргізді.

Cosa Nostra-да бастама алған

Сицилия мафиясы өркендеген заңсыз темекі контрабандасы саласында өз үлесін қамтамасыз ету үшін неаполитандықтарды ұйымына қабылдады. 1975 жылы Заза, Лоренцо Нуволетта және Антонио Барделлино темекі контрабандасы бойынша келісімге қол қойып, осы арқылы серттесті. Заза Томмазо Спадаромен және мафия басшысы Стефано Бонтадемен байланыста болды. Үш неаполитандық та мафияның аймақтық өкілдері болып табылды және Микеле Греко оларды Сицилия мафиясы комиссиясында өкілдік етті. 1974 жылы Маранода, Каморра басшысы Лоренцо Нуволеттаның бекінісінде, Каморра мен мафияның бірнеше кландары контрабандалық темекі партияларын бөлу туралы келісімге келді. Бұл келісім 1974 жылдан 1979 жылға дейін сақталды, содан кейін жаңа және тиімді келісім жасалды. Ол неаполитандықтар мен сицилиялықтардан құралған төрт командадан тұратын жүк түсіру кезегінің ротациялық жүйесінен тұрды, олар контрабандалық тасымалдау, түсіру және тауарды таратуға көмектесті. Жүк түсіру процесі тиімдірек және үйлесімді болды, соның нәтижесінде берік бизнес қарым-қатынастар мен достық байланыстар құрылды. Зазаның ептілігі оған мафия қорғаушыларының көлеңкесінен бірте-бірте шығуға көмектесті. Сицилиялықтар мен неаполитандықтар арасындағы Марано келісімі 1979 жылы екінші Марано кездесуінде тоқтатылды, себебі Заза бақылаудан шығып кеткен еді. Мафияның құпия ақпарат берушісі Томмазо Бускетта еске алды: «Стефано Бонтаде маған күліп айтқандай, Микеле Заза Палермо отбасының емес, өзінің темекісін түсіру үшін барлық амалдарды қолданды». Кутолоның NCO басқа кландардың аумақтарына еніп, оларды басып алып, күшті бола бастады, соның салдарынан жеке Каморра отбасыларының дәстүрлі билігін бұзды. Бұл ұйымның зорлық-зомбылығына байланысты, бастапқыда әлсіз және бөлінген отбасылар оған қарсы тұрудан қорқып, оны басып тастады. Егер басқа қылмыстық топтар өз бизнесін сақтап қалғысы келсе, олар NCO-ға өз қызметі үшін қорқыныш төлеуге міндетті болды, соның ішінде Неапольге контрабандалық жолмен әкелінген әрбір темекі партиясы үшін белгілі бір пайыз төледі. Бұл процедура ICA (Imposta Camorra Aggiunta – Каморралық сату салығы) деп аталды, ол мемлекеттік ҚҚС сату салығы IVA (Imposta sul Valore Aggiunto) үлгісімен жасалған. Заза Кутолоға контрабандалық темекі сатуды жалғастыру құқығы үшін 400 000 АҚШ долларын төлеуге міндетті болды. 1982 жылы, DEA оның ізінде болған кезде, ол Антонио Саломонемен бірлесіп, Беверли-Хиллстегі сарайына 93 кг героин әкелуге қатысқан деген күдік туды. Алайда, DEA жүк тасуды таба алмады. Заза героинді Марсельде тұратын корсикалық бандит Гаэтано Зампадан сатып алған. 1982 жылы, полиция Сицилиядағы героин өңдеу зауыттарына шабуыл жасап, мафия соғысы басталған кезде, Заза Францияның Руан қаласында өзінің жеке өңдеу зауытын құрды деп есептеледі. Бұл Францияның ескі байланыстары арқылы, героин өңдеу зауыттарымен және Сицилия мафиясымен, мысалы, Нью-Йорктегі Джузеппе Боно, Саломоне және Кунтрера Каруана мафия кланымен байланыс арқылы мүмкін болды. Ол 2 миллион долларлық ғимаратты сатып алды. Заза күніне 20 000 - 32 000 АҚШ долларын пайда табуға үміттенеді, бірақ 1982 жылдың 11 желтоқсанында Римде тұтқындалғаннан кейін бұл жоспар тоқтатылды. Ол жоғары деңгейдегі қылмыстық қызметпен айналысқан болуы мүмкін, ақпанда Ниццадағы Элизе сарайы қонақ үйінде Каморраның есірткі саммитін өткізген. 1990 жылы Зазаның серіктестері, әсіресе оның қайын атасы Лигуори, француз-итальян шекарасының француз жағында орналасқан Ментондағы казиноны сатып алуға жақын болды. 1991 жылдың 15 сәуірінде Заза ұйымының 200 мүшесі Франко-итальян билігі тарапынан Ментон казиносында ақшаны жылыстау бойынша тергелді. 1991 жылдың шілдесінде француз соты оны темекі контрабандасы үшін 3 жылға соттады. Жазаның 90% -ын өтегеннен кейін тұтқындарды босатуға мүмкіндік беретін француз заңының арқасында Заза 1991 жылдың қарашасында босатылды, ал итальяндық билік оны мафиямен байланыста болуы, кісі өлтіру, есірткі саудасы және темекі контрабандасы үшін экстрадициялауды сұрады.

Соңғы тұтқындалуы және өлімі

1993 жылдың наурыз айында полиция Италия, Франция және Германияда кокаин тасымалымен және ақша жылумен айналысқан 39 адамнан тұратын Коза Ностра – Каморра ұйымын жойды («Жасыл теңіз» операциясы). Келесі жылдың 12 мамырында Заза Францияның оңтүстігіндегі Ницца маңындағы Француз Ривьерасындағы Вильнёв-Любе қаласында қамауға алынды. 1994 жылдың 18 шілдесінде ол Ребиббия түрмесінен ауыстырылған Римдегі ауруханада жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның жүрегінен туған інісі Чиро Мацарелла, аумақты бақылау үшін Неапольде қалды және Зазадан кейін кланның басшысы болды. Клан Мацарелла кланы деп аталды, енді Заза кланы емес.

Үлкен байлық

Заза заңсыз саудасы арқылы зор байлыққа ие болды. Оны ұстаған кезде полиция оның қалтасынан 950 мың АҚШ долларына тең чектер тапты. 1989 жылға қарай АҚШ Қаржы министрлігі оның тек АҚШ-тағы активтерінің құны 3,2 миллион АҚШ долларын құрайтынын бағалады. Сонымен қатар ФБР оның швейцариялық банктерде 15 миллион АҚШ доллары сақтағанын бағалады. Оның қызы Беверли-Хиллздегі он бөлмелі вилланың, Париждегі пәтердің, Ницца қаласының жанындағы вилланың және Неапольдегі жылжымайтын мүліктің ресми иесі болды. Газет хабарларына сәйкес, оның байлығы қайтыс болған кезде 700 миллиард лираға (700 миллион АҚШ доллары) жеткен. Одан әйелі Анна Мария Лигуори, француз анасы бар бұрынғы студент және үш баласы қалды. Балалары анасымен Римде тұрып, әкесінің заңсыз бизнесіне қатысы жоқ американдық мектепке барып оқыды.