Джереми Адлер: Британ ақыны мен неміс әдебиетінің зерттеушісі

Кіріспе

Британдық ақын

Джереми Адлер – британдық ғалым және ақын, Лондон Король колледжінің зейнеткер профессор және аға ғылыми қызметкері. Ақын ретінде ол әсіресе нақты поэзиясы және суретшілердің кітаптарымен танымал. Академик ретінде ол неміс әдебиеті саласындағы еңбектерімен белгілі, Гёте дәуірі, романтизм, экспрессионизм және модернизмге маманданған, сондай-ақ Гёте, Гельдерлин және Кафка сияқты тұлғалар туралы зерттемелер жасаған.

Білім

Ол 1947 жылы Лондонда суретші Беттина Адлер мен ақын, Холокосттан аман қалған Х.Г. Адлердің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол 1958–1966 жылдары Санкт-Марилебон грамматикалық мектебінде, ал 1966–1969 жылдары Лондон королевасы Мэри колледжінде білім алды, онда неміс тілі мен ағылшын тілі мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді. 1978 жылы Клаус Бок жетекшілігімен Иоганн Вольфганг Гетенің "Қимыл-теріншілік" романының химиясы тақырыбында диссертация қорғап, Вестфилд колледжінде (Лондон) философия докторы ғылымын бітірді.

Мансап

Ол 1974–1991 жылдары Лондонның Вестфилд колледжінде неміс тілінен дәріс берді және 1991–1994 жылдары Лондонның Королева Мэри және Вестфилд колледжінде жеке тағайындалған профессор болды. 1994–2004 жылдары Лондон Корольдік колледжінің неміс тілі профессоры және кафедра меңгерушісі қызметін атқарды. 1973–1977 жылдары Поэзия қоғамы кеңесінің мүшесі және 1979–2003 жылдары Билефельд жаңа поэзия коллоквиумының мүшесі болды. 1977 жылы ағылшын Гёте қоғамының Гёте сыйлығымен және 1979, 1985, 1990 жылдары Герцог Август кітапханасының (Вольфенбюттель) стипендиясымен марапатталды. 1986–2004 жылдары ағылшын Гёте қоғамының бірлескен құрметті хатшысы және 1995–2003 жылдары Халықаралық Гёте қоғамы кеңесінің мүшесі болды. 1996–2006 жылдары Мари Луиза фон Мотесицкий қайырымдылық қорының негіздеуші төрағасы болып он жыл қызмет етті. 1985–1986 және 2012 жылдары Берлиндегі Жоғары оқу институтында қызметкер болды. 1989 жылдан бастап Австрия ПЕН клубының мүшесі. 2005 жылы Германия тілі және әдебиет академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды. Ол саяси белсенділікпен айналысты, мысалы, 1989 жылы Чехословакиядағы "Барқыт революциясы" туралы есеп берді, 2016 жылы Sueddeutsche Zeitung газетінде "Менің күресімнің" жаңа басылымын сынады және 2016 жылы Еуропа мемлекет басшыларына жолданған ашық хатты ұйымдастырды. Неміс тіліндегі баспасөз беттерінде Brexit және Еуропаның болашағы туралы көптеген мақалалар жариялады. Ақын ретінде ол 1960 жылдардан бері әдеби ортада белсенді, бастапқыда Поэзия қоғамымен байланысты авангардистер тобында эксперименталды поэзия жазды. Боб Коббинг, Крис Чик, Лоуренс Аптон және Билл Гриффитс сияқты авангардистермен бірге оннан астам поэзия кітабы мен буклет жариялады. Оның туындылары көптеген көрмелерде көрсетілді, мысалы, Sprachen jenseits von Dichtung (1979), Виктория және Альберт мұражайындағы [Ашық және жабық кітап] және Кунстмузей Ганновердегі [Vom Aussehen der Woerter], сондай-ақ Typewriter Art (2014) және A Human Document (2014) сияқты антологияларда жарияланды. Оның поэзия, суреттер, авторлық кітаптардан тұратын туындыларының көп бөлігі Виктория және Альберт мұражайы (Лондон), Герцог Август кітапханасы (Вольфенбюттель), Нью-Йорк қалалық кітапханасы, Сакнер мұрағаты (Флорида), Гетти мұражайы (Лос-Анджелес), Мауган кітапханасының арнайы коллекциясы, Лондон Корольдік колледжі, Штутгарттағы Штаатсгалерея, Британ мұражайының (Лондон) баспалар және суреттер бөлімі және Tate Britain сияқты ірі коллекцияларда сақталған. 1997 жылы Прагадағы Чехословакия Ұлттық кітапханасында оның суреттері мен нақты поэзиясының ретроспективтік көрмесі өтті. Оның өлеңдері Герхард Ламперсберг және Вольфганг Флоридің музыкасына қойылды. Август Штраммның өлеңдерін аударған туындылары Майкл Найманның 2014 жылғы "Соғыс туындыларында" музыкалық қойылымға енді. Оның "Портобелло жолының сиқыршысы" романы 2015 жылы, ал "Трубадурдағы түні" романы 2017 жылы жарық көрді. 1980 жылдардан бері ол әдеби журналистикамен айналысып, The Times, The Guardian, The Independent, The European және The New York Times, сондай-ақ London Review of Books үшін жазды. Times Literary Supplement журналына тұрақты автор. Оның туындылары француз, неміс, голланд, швед, орыс, түрік және жапон тілдеріне аударылды. Адлер 2019 жылдың қараша айында Лондондағы Чехия Республикасы елшілігінде Ян Масариктің күміс медалімен марапатталды.

He was a lecturer in German at Westfield College London (1974–1991) and was awarded a personal chair at Queen Mary and Westfield College London (1991–1994). He was professor of German and head of department at King’s College London (1994–2004). He was a council member of the Poetry Society (1973–1977) and a member of the Bielefeld Colloquium für neue Poesie (1979–2003). He was awarded the Goethe Prize of the English Goethe Society (1977) and a Stipend of the Herzog August Bibliothek, Wolfenbüttel (1979, 1985, 1990). He was a joint honorary secretary of the English Goethe Society (1986–2004) and a council member of the International Goethe Society (1995–2003). For ten years he was founding chairman of the Marie Louise von Motesiczky Charitable Trust (1996–2006). He was a fellow at the Institute of Advanced Study, Berlin (1985–1986; 2012). Since 1989 he was a member of the Austrian PEN Club. In 2005 he was elected a corresponding member of the German Academy of Language and Literature. He has been engaged politically, e. g. reporting on Czechoslovakia's Velvet Revolution in 1989, or in his critique of the new edition of Mein Kampf in the Sueddeutsche Zeitung in 2016 and the Open Letter he organised to the European Heads of State, also in 2016. He has written widely on Brexit and the future of Europe in the German speaking press. As a poet, he has been active on the literary scene since the 1960s, initially writing experimental poetry in the circle connected with the Poetry Society. He published alongside experimentalists like Bob Cobbing, Cris Cheek, Lawrence Upton and Bill Griffiths, bringing out over a dozen poetry books and pamphlets. He has been represented in numerous exhibitions, such as Sprachen jenseits von Dichtung (1979), [The Open and Closed Book] at the Victoria and Albert Museum and [Vom Aussehen der Woerter] at the Kunstmuseum Hannover, and in anthologies such as Typewriter Art (2014) and A Human Document (2014). This side of his work – poetry, drawings, artists' books – is represented in many major collections including the Victoria and Albert Museum (London), the Herzog August Bibliothek (Wolfenbüttel), the New York Public Library, the Sackner Archive (Florida), the Getty Museum (Los Angeles), the Special Collection, Maughan Library, King's College London, the Staatsgalerie Stuttgart, the Department of Prints and Drawings, British Museum (London) and Tate Britain. He held a retrospective of his drawings and concrete poems at the National Library of Czechoslovakia, Prague, in 1997. Poems of his have been set to music by Gerhard Lampersberg and Wolfgang Florey. His translations of poems by August Stramm have also been set to music by Michael Nyman in War Works (2014). His novel The Magus of Portobello Road appeared in 2015. His second novel A Night at the Troubadour came out in 2017. Since the 1980s he has regularly produced literary journalism, writing for The Times, The Guardian, The Independent, The European and The New York Times as well as for the London Review of Books. He is a regular contributor to the Times Literary Supplement. His work has been translated into French, German, Dutch, Swedish, Russian, Turkish, and Japanese. Adler received an Honorary Silver Medal of Jan Masaryk at the Czech Republic Ambassador's residence in London in November 2019.

Ғылыми кітаптар, басылымдар, аудармалар

1979 ж. редакциясы (Дж. Дж. Уайтпен бірге): Август Штрамм. Сыни эсселер және ақынның мұрасынан жарияланбаған дереккөздер. 1986 ж. редакциясы. Аллегория және Эрос. Альберт Париж Гютерслохтың мәтіндері. 1987 ж. "Дейін соққан сиқырлы тартымдылық". Гётенің "Туыстық сайлауы" және оның заманының химиясы. 1987 ж. (Ульрих Эрнстпен бірге): Текст – бейне. Антикадан заманауи дәуірге дейінгі визуальді поэзия, екінші, қайта қарастырылған басылым, 1988 ж. Үшінші басылым, 1990 ж. 1990 ж. редакциясы. Август Штрамм: Өлеңдері. Барлық өлеңдер, пьесалар. Проза. 1990 ж. редакциясы. Август Штрамм: Барлығы – өлең. Хаттар, өлеңдер, суреттер. 1998 ж. редакциясы. Фридрих Хёльдерлин, Майкл Хамбургер аударған "Таңдалған өлеңдер мен үзінділер". 1998 ж. редакциясы. Х. Г. Адлер, "Шындыққа адалдық". Сұхбаттар, өлеңдер, эсселер. 1999 ж. редакциясы. (Ричард Фардонмен бірге) Франц Баерманн Штайнер: Таңдалған жазбалар; 1-том: Табу, шындық және дін. 1999 ж. редакциясы. (Ричард Фардонмен бірге) Франц Баерманн Штайнер: Таңдалған жазбалар, 2-том: Шығыстану, құндылықтар және өркениет. 1999 ж. редакциясы. Х. Г. Адлер, "Саяхат". Роман. 1999 ж. Кіріспе. Э. Т. А. Гофманн: Мысық Том Муррдың өмірі мен пікірлері. 2000 ж. редакциясы. Франц Баерманн Штайнер: "Құлайтын жол". Жиналған өлеңдер. 2000 ж. редакциясы. (Т. Дж. Рид және Мартин Свалеспен бірге). Гёте 250 жылдығы. Лондон симпозиумы / Гёте 250. Лондондық симпозиум. 2001 ж. Франц Кафка. 2002 ж. редакциясы. (Мартин Свалес және Энн Уивермен бірге). Элизабет М. Уилкинсон және Л. А. Уиллоуби, Толықтықтың үлгілері. Гёте дәуіріндегі тілге, өнерге және өмірге қатысты кейбір көзқарастар. 2002 ж. (Редакциялау) Х. Г. Адлер, "Саяхат". Роман. 2003 ж. редакциясы. (Ричард Фардон және Кэрол Таллимен бірге) Прага поэзінен Оксфорд антропологына дейін: Франц Баерманн Штайнерді құрметтеу. Эсселер мен аудармалар. 2003 ж. редакциясы. (Кристиан Вачингермен бірге) Элиас Канетти, "Жақын жылдамдық". 2005 ж. редакциясы. Х. Г. Адлер, Терезиенштадт 1941–1945 жж. Зорлықпен құрылған қоғамның бейнесі. 2005 ж. редакциясы. Элиас Канетти, "Жақын жылдамдықтағы той". Ағылшын жылдары. 2005 ж. редакциясы. Элиас Канетти, Мари Луизаға жазбалар. 2006 ж. редакциясы. (Биргит Сандермен бірге) Мари Луиза фон Мотесицки 1906–1996. Суретші / Die Malerin. 2007 ж. редакциясы. (Кэрол Туллимен бірге) Х. Г. Адлер, Франц Баерманн Штайнер туралы. Хаим Рабинге хат. 2008 ж. редакциясы. (Ричард Фардонмен бірге) Франц Баерманн Штайнер, Өркениет және қауіп. Антропология, саясат және дін туралы жазбалар. 2010 ж. редакциясы және аударған (Чарли Лаутпен бірге), Фридрих Хёльдерлин, Эсселер мен хаттар. 2011 ж. редакциясы. (Катрин Коль және Франц Хохендермен бірге), Х. Г. Адлер Басқа жолдар. Жиналған өлеңдер. 2013 ж. редакциясы. (Питер Филкинспен бірге) Х. Г. Адлер Бостандықтан кейін. Тарих және әлеуметтану бойынша таңдалған эсселер. 2014 ж. редакциясы. (Питер Филкинспен бірге) Х. Г. Адлер Жүректің православиесі. Әдебиет, еврейлік және саясат бойынша таңдалған эсселер. 2014 ж. редакциясы. (Геза Дайнмен бірге) Әдебиет және антропология. Х. Г. Адлер, Элиас Канетти және Франц Баерманн Штайнер Лондонда. 2015 ж. "Ащы нан". Х. Г. Адлер, Элиас Канетти және Франц Баерманн Штайнер Лондондық эмиграцияда. 2017 ж. редакциясы. (Эми Ловенхаармен бірге) Х. Г. Адлер. Терезиенштадт 1941–1945 жж. Зорлыққа ұшыраған қоғамның бейнесі. 2017 ж. "Абсолютті жамандық". "Менің күресімнің" жаңа басылымы.

1979 Ed. (with J. J. White): August Stramm. Kritische Essays und unveröffentliches Quellenmaterial aus dem Nachlass des Dichters. 1986 Ed. Allegorie und Eros. Texte von und über Albert Paris Gütersloh. 1987 "Eine fast magische Anziehungskraft". Goethes "Wahlverwandtschaften" und die Chemie seiner Zeit. 1987 (with Ulrich Ernst): Text als Figur. Visuelle Poesie von der Antike bis zur Moderne, Second, revised edition, 1988. Third edition, 1990. 1990 Ed. August Stramm: Die Dichtungen. Sämtliche Gedichte, Dramen. Prosa. 1990 Ed. August Stramm: Alles ist Gedicht. Briefe, Gedichte, Bilder. 1998 Ed. Friedrich Hölderlin, Selected Poems and Fragments, translated by Michael Hamburger. 1998 Ed. H. G. Adler, Der Wahrheit verpflichtet. Interviews, Gedichte, Essays. 1999 Ed. (With Richard Fardon) Franz Baermann Steiner: Selected Writings; Volume 1: Taboo, Truth and Religion. 1999 Ed. (With Richard Fardon) Franz Baermann Steiner: Selected Writings, Volume 2: Orientalism, Value and Civilization. 1999 Ed. H. G. Adler, Eine Reise. Roman. 1999 Introduction E. T. A. Hoffmann: The Life and Opinions of the Tomcat Murr. 2000 Ed. Franz Baermann Steiner: Am stürzenden Pfad. Gesammelte Gedichte. 2000 Ed. (With T. J. Reed and Martin Swales). Goethe at 250. London Symposium / Goethe mit 250. Londoner Symposion. 2001 Franz Kafka. 2002 Ed. (with Martin Swales and Ann Weaver). Elizabeth M. Wilkinson and L. A. Willoughby, Models of Wholeness. Some Attitudes to Language, Art and Life in the Age of Goethe. 2002 (Ed.) H. G. Adler, Eine Reise. Roman. 2003 Ed. (with Richard Fardon and Carol Tully) From Prague Poet to Oxford Anthropologist: Franz Baermann Steiner Celebrated. Essays and Translations. 2003 Ed. (with Kristian Wachinger) Elias Canetti, Party im Blitz. 2005 Ed. H. G. Adler, Theresienstadt 1941–1945. Das Antlitz einer Zwangsgemeinschaft. 2005 Ed. Elias Canetti, Party in the Blitz. The English Years. 2005 Ed. Elias Canetti, Aufzeichnungen für Marie Louise. 2006 Ed. (With Birgit Sander) Marie Louise von Motesiczky 1906–1996. The Painter / Die Malerin. 2007 Ed. (With Carol Tully) H. G. Adler, Über Franz Baermann Steiner. Brief an Chaim Rabin. 2008 Ed. (With Richard Fardon) Franz Baermann Steiner, Zivilisation und Gefahr. Schriften zur Anthropologie, Politik, und Religion. 2010 Ed. and translated (with Charlie Louth), Friedrich Hölderlin, Essays and Letters. 2011 Ed. (with Katrin Kohl and Franz Hocheneder), H. G. Adler Andere Wege. Gesammelte Gedichte. 2013 Ed. (with Peter Filkins) H. G. Adler Nach der Befreiung. Ausgewaehlte Essays zur Geschichte und Soziologie. 2014 Ed. (with Peter Filkins) H. G. Adler Orthodoxie des Herzens. Ausgewaehlte Essays zu Literatur, Judentum und Politik. 2014 Ed. (with Gesa Dane) Literatur und Anthropologie. H. G. Adler, Elias Canetti und Franz Baermann Steiner in London. 2015 Das bittere Brot. H. G. Adler, Elias Canetti und Franz Baermann Steiner im Londoner Exil. 2017 Ed. (With Amy Loewenhaar) H. G. Adler. Theresienstadt 1941–1945. The Face of a Coerced Community. 2017 Das absolut Boese. Zur Neuedition von 'Mein Kampf'.