Америкалық дирижер Мозе Кристенсен: Өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Американдық дирижер Мозес "Мозе" Кристенсен (12 ақпан 1871 – 30 қазан 1920) – американдық музыкант, Орегон симфониясының (бұрын Портленд симфониялық оркестрі деп аталған) негізін қалаушы және дирижері.

Өмірбаян

Моз Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Ларс Кристенсен 1850-ші жылдардың басында Даниядан Ютаға мормон пионерлерінің бірі ретінде көшіп келген. Мозедің анасы Эльза Бьеррагард Ларс Кристенсеннің көп әйелділік некедегі екінші әйелі болды. Мозе музыканы әкесінен, скрипкада ойнағаннан, және анасынан, фортепианода ойнағаннан үйрене бастады. Оның ағалары Крис, Фредерик және Ларс Питер солтүстік Ютада билер мен басқа да әлеуметтік шараларда ойнаған Кристенсен оркестрінің құрамына кірді. Кристенсен ағайындар 1890 жылы Бригам-Ситиден Огденге көшіп келді және музыкалық мансаптарын дамыту үшін би залының серіктестері болды, ал 1893 жылы Солт-Лейк-Ситиге көшіп барды, онда олар қоғамдық билерге қатысты. Олар 1893 жылы Чикагодағы Дүниежүзілік көрмеге мормон ғибадатханалық хорымен бірге барған музыканттар тобының бір бөлігі болды. Мозе 1898 жылы Кэрри Николске үйленгеннен кейін шығыс жағалауға неміс скрипкашысы Генри Шрадикпен оқуға барды. Батыс АҚШ-қа оралғаннан кейін, 1901 жылы Айдахо штатының Бойзе қаласында қоныстанды. Бойзедегі алғашқы жылдары Мозе жас Фердинанд Соренсонмен танысып, достасып, оның ұстазы болды. Ол басқа музыкант достарымен бірге Соренсонды Нью-Йоркке виолончельді оқу үшін жіберу үшін қаражат жинады. Соренсон белгілі виолончельші, дирижер және ұстаз болды. Мозе сонымен қатар Бостонға (Массачусетс штаты) барып, М. Б. Гилберт мектебінде билеуді оқыды. Бойзеде Мозе Риверсайд павильонының би залының серіктесі болды, онда ол әлеуметтік би бизнесін жүргізді. Ол өзінің би оркестрінде ойнаудан басқа, струндық квартеттерде де ойнады, ал 1906 жылдан 1908 жылға дейін Бойз филармониясының дирижері болды. 1908 жылы Мозе отбасымен Бойстен кетті. Портлендте (Орегон штаты) қоныстанғаннан кейін Мозе тағы да би залын ашты, ал 1910 жылы Нью-Йорктегі Америка Ұлттық Би Ассоциациясына, Би шеберлеріне қосылды. 1916 жылы ұйымның президенті болып сайланды. Студиясында биге кәсіби тәсілдерді дамыту үшін Мозе балетке үйрету үшін Нью-Йорк қаласынан Стефано Масканьоны шақырды. 1911 жылы Мозе өзінің би залында бірнеше музыкант достарымен бірге Портленд симфониялық оркестрін тұрақты түрде құрды. Осы уақытқа дейін симфониялық концерттер сирек өткізіліп, кейде жылдар бойы концерттер қойылмайтын. Мозе симфонияның бірінші президенті болды, виола ойнады және дирижерлердің бірі ретінде кезекпен басқарды. Мозе 1918 жылы Карл Дентон тұрақты дирижер болған кезде дирижерлік қызметін тоқтатты. Екі жылдан кейін Мозе 49 жасында қайтыс болды.

Mose was born in Salt Lake City, Utah. His father, Lars Christensen, had emigrated from Denmark in the early 1850s to Utah as one of the Mormon pioneers. Mose's mother, Elsa Bjerregaard, was Lars Christensen's second wife in a plural marriage. Mose began his musical training with his father, who played the violin, and his mother, who played the piano. His brothers Chris, Frederic and Lars Peter were part of the Christensen Orchestra that traveled around northern Utah playing for dances and other social functions. The Christensen brothers relocated from Brigham City to Ogden in 1890 and became partners of a dance hall in order to advance their music careers, and in 1893 they moved to Salt Lake City where they once again played for social dances. They were part of the group of musicians who accompanied the Mormon Tabernacle Choir to the Chicago World's Fair in 1893. After Mose married Carrie Nichols in 1898, he traveled to the East Coast to study with the German violinist Henry Schradieck. After returning to the western United States, he eventually settled in Boise, Idaho, in 1901. During his early years in Boise, Mose met, befriended and became a mentor to the young Ferdinand Sorenson, raising funds with his other musician friends to send Sorenson to New York City to study cello. Sorenson went on to become a renowned cellist, conductor, and teacher in his own right. Mose also traveled to Boston, Massachusetts, to study dancing at the M. B. Gilbert School. In Boise, Mose was a partner of the Riverside Pavilion ballroom where he carried out a social dancing business. Besides playing in his dance orchestra he also played in string quartets, and from 1906 to 1908 was the conductor of the Boise Philharmonic. In 1908, Mose and his family left Boise. After settling in Portland, Oregon, Mose once again opened a dance hall, and in 1910 joined the American National Association, Masters of Dancing, in New York City. He was elected president of the organization in 1916. Additionally, in order to develop a professional approach to dance at his studio, Mose brought Stefano Mascagno from New York City to teach ballet. In 1911, Mose gathered with a number of his musician friends at his dance hall to form the Portland Symphony Orchestra on a permanent basis. Until then, symphony concerts were intermittent affairs and years would sometimes pass with no concerts at all. Mose was the first president of the symphony, played the viola, and was one of its conductors on a rotating basis. Mose stopped conducting in 1918 when Carl Denton become the permanent conductor. Mose died two years later at the age of 49.