Кіріспе

1989 жылғы Монте Хеллманның фильмі

"Сыбыр түн, өлімге душар түн 3: Абайласаң жақсы!" (экранда "Тынық түн, Өлімге ұшыраған түн III: Сақ болыңыз!" деп көрсетіледі) – 1989 жылғы американдық слэшер фильмі, сценарийін және режиссурасын Монте Хеллман жасаған. Бұл фильм тікелей бейнежазбаға шығарылған және 1984 жылғы "Сыбыр түн, өлімге душар түн" фильмінің екінші жалғасы болып табылады. Оқиға Рождествоға құмар Рикки Колдуэллдің комадан оянуымен және психикалық қабілеттері бар соқыр жасөспірімді қууымен жалғасады. Ол әжесіне Рождество мерекесіне бару үшін ағасы мен оның қатынымен бірге жолға шығады. Бұл фильм алдыңғы екі фильмнің сюжеттік желісін аяқтады, ал келесі екі жалғасы жеке туындылар болды.

Сюжет

Полиция атып түсіргеннен кейін, атақты Санта Клаус өлтірушісі Ричард "Рикки" Колдуэлл алты жыл бойы комада қалды, дәрігерлер оның бас сүйегін жөндеу үшін басына мөлдір күмбез бекітті. Рикимен байланыс орнатуды қалаған эксцентрикалық доктор Ньюбери оған қол жеткізу үшін Лора Андерсон есімді соқыр көруші қызды қолдана бастайды. Бір Рождество қарсаңында Ньюберимен болған ерекше жағымсыз сеанстан кейін Лора оның экспериментіне қатысқанына өкінуді бастайды, бірақ Ньюбери оны тырысуды жалғастыруға көндіруге тырысады, Лора әжесін мерекесінде үйіне келгеннен кейін олар көбірек сөйлесе алады дейді. Лораны ауруханадан ағасы Крис алып кеткеннен кейін, Киелі ата киініп, мас аурухана қызметкері Риккидің бөлмесіне кіреді және оны мазақтай бастайды, Рикки есін жинайды. Рикки Санта-ды өлтіріп, ауруханадан қашып кетеді, сонымен бірге рецепционистті өлтіргеннен кейін, өзімен бірге хат ашуды алып кетеді. Психиатрдың кеңесінен кейін Лораны ағасы өзінің жаңа қызымен таныстырады, ол Лораның ұнатпайтын Джерри есімді стюардесса. Үшеуі әжеге бара жатқанда, Риккидің (ол Лаураны ести алады) артынан келе жатқанын байқайды. Рики автокөлік жүргізушісі мен жанармай стансасының қызметкерін өлтіргеннен кейін жүк көлігі мен жанармай сатып алады. Риккиді жай ғана бақытсыз босқындар деп санай отырып, әже онымен достыққа тырысады, бірақ Рикки Рождестволық сыйлықпен ашуланғанда өлтіріледі. Лейтенант Коннели мен Ньюбери екі қызметкерді Рики ауруханада өлтіргенін табады. Олар Риккиді іздеуге кіріседі, бірақ оның Лораға тартылғанын байқау камерасының түсірілімінде оның есімін айтқан көрінеді. Әже үйіне жеткенде Лора бірдеңе дұрыс емес екенін сезінеді. Крис әжейдің күдіктерін елемеді, ол әже тек серуенге шығып кеткен шығар деп ойлайды. Әже келмеген кезде және машинаның саботажданған күйінде табылғанда, топ қатты уайымдайды, Крис пен Джерри әжеге іздеуге шығуға шешім қабылдайды. Лора Риккидің терезеден өзіне қарап тұрғанын сезіп, айқайлайды, Крис пен Джерриді үйге қайтарады. Телефонның өлі екенін және суреті жоғалғанын білгеннен кейін, Лора Рики есікті ұрып, Джерриді құшақтап бастамас бұрын, оны іздеп жүрген Рики болуы керектігін түсінеді. Крис Риккидің қолына пышақ салғанда, ол құтқарылады. Басқа жерде, Коннели машинадан ішеуге шыққанда, Ньюбери Риккиді ақылға салуға немесе тұзаққа түсіруге тырысады, өйткені ол эксперимент Коннелидің оны өлтіруіне жол бермей, ысырапқа кетеді. Ескі мылтықпен қаруланған Крис, Лора және Джерри көмек іздеп шығады, бірақ оларды Рикки тұзаққа түсіріп, Кристің көкірегіне пышақ салады. Лора мен Джерри үйге қашып бара жатқанда, Ньюбери Риккиді табады. Басында Рикки Ньюбериге қызығушылық танытпайды, бірақ Ньюбери Лорамен бірге өткізген сеанстардың бірін жаздырып алғанда, оған жақындады. Рикки оған қол созып, Ньюбери таспаның қандай да бір тыныштандыратын әсері бар деп сеніп, Риккидің қолын ұстайды, тек асқазанына пышақ соғады. Лора мен Джерри үйдің есігін бөгеп тастайды, бірақ Рикки кіргізеді. Рикки қару іздеп жүріп, Джерриді өлтіреді, ал оның денесін бірнеше секундтан кейін Лора табады. Рикки жақындап келіп, Лораның бетіне қолын тигізеді. Лора оның жасанды бас сүйегін сезіп, қорқып қашқанда, Рики ашуланып, оның артынан қуып жүреді. Жертөледе Лора әжесінің аянынан жігер алады, ол жарықты сөндіруден бұрын оның денесін төбеден асылып жатқанын табады. Лора Риккиге шабуыл жасауға тырысқанда оңай шетке шығарылады. Рикки оны құшақтап өлтіре бастағанда, Крис Риккиді мылтықпен атып өлтірген кезде, Лора құтқарылады. Өкінішке қарай, мылтық бос оқ атып, зардап шекпеген Рики оны Кристен тартып алады да, онымен оны есінен танып қалмақ. Рикки Лораны аяқтау үшін кіріседі, бірақ ол сынған таяқтың бір бөлігін алып, соңғы сәтте оны алдына ұстайды, ал Рикки өзін-өзі өлтіреді. Үйге көмекпен жеткен Коннели өліп бара жатқан Ньюбериді тауып алады, содан кейін Лораның үйде ағасының денесін сүйрегенін көреді. Коннели аман қалған адамның денесі жедел жәрдем қызметкерлерімен ауруханаға апарылған кезде, Лора Риккидің төртінші қабырғаны бұзып, "Жаңа жыл құтты болсын" деп айтқаннан кейін, лейтенантқа "Бақытты Рождество" тілейді.

Өндіріс

2008 жылдың шілдесінде Техас штатының Остин қаласындағы «Аламо Драфтхаус» кинотеатрында өткен көрсетілімде Хеллман фильмді таныстырып, бұл оның ең жақсы жұмысы деп ойлағанын, бірақ ең жақсы фильмі емес екенін айтты. Оның айтуынша, осы жұмысты осы деңгейде бағалауының бір себебі – жобаның өте жылдам дамығандығы. Бастапқы сценарий наурыз айынан бастап бір апта ішінде жаңадан жазылды. Сәуірдің соңында түсірілім аяқталды, мамыр айында монтаждау жұмыстары бітті (Хеллман Канн кинофестиваліне де үлкерді), ал 1989 жылдың шілдесіне дейін фильм кинофестивальде көрсетілді.

Шығару

International Video Entertainment фильмді VHS форматында, ал Image Entertainment оны лазерлік дискіде шығарды. Lions Gate Entertainment компаниясы фильмді және оның жалғауларын – "Сыбыр түн, өлімге қарсы түн 4: Бастама" және "Сыбыр түн, өлімге қарсы түн 5: Ойыншық жасаушы" фильмдерін 2009 жылдың 1 желтоқсанында үш дискілік жинақ ретінде шығарды. Олар толық экранды форматта ұсынылады, қосымша мүмкіндіктер жоқ. Lionsgate 2011 жылдың 4 қаңтарында фильмді DVD форматында "4 фильмнен тұратын жинақ" ретінде, "Менің ең жақсы досым – вампир", "Қайтарып алынған" және "Қырғын" фильмдерімен бірге қайта шығарды. 2022 жылдың 13 желтоқсанында "Тынық түн, өлімге қарсы түн 3: Жақсырақ сақтану керек!" фильмі Lionsgate-тің Vestron Video Collector's Series арқылы "Сыбыр түн, өлімге қарсы түн 4: Бастама" және "Сыбыр түн, өлімге қарсы түн 5: Ойыншық жасаушы" фильмдерімен бірге Blu-ray бокс-сеті ретінде шығарылды.

Қабылдау

Silent Night, Deadly Night 3 түсірілгенде сыншылардан көбінесе жағымсыз пікірлер алды. TV Guide фильмге бес жұлдыздың біреуін берді, "Хеллменнің камера бұрыштарымен тәжірибе жасауы және фильмнің кинематографиялық сілтемелерін жақсы жеткізуіне қарамастан, фильмдегі күшті ширығу жоқ, оқиға баяу дамиды және актерлік ойын нашар" деп жазды. Алан Джонс Radio Times газетінен фильмге бес жұлдыздың біреуін берді. Джонс бұл фильм алдыңғы фильмдерге қарағанда сәл жақсарғанын атап өтсе де, фильмдегі ширығудың жетіспеушілігі мен шығармашылықпен жасалған кісі өлтірулерді сынға алып, бүкіл фильмді "жалықтыратын" деп сипаттады. Allmovie-ден Фред Белдин фильм "түпнұсқа сюжет желісін соншалықты жұқартқан, оның логикалық қателіктері мен сабақтастықтағы кемшіліктері көп, бірақ осы зақым мен ақымақтықтан Silent Night, Deadly Night 3: Абайлаңыз! – серияның ең көңілді бөлігі болып шығады" деп жазды.