Кіріспе

chembox
| Verifiedfields = өзгертілген
| Watchedfields = өзгертілген
| Reference =
| verifiedrevid = 411385075
| ImageFile = Menadione.svg
| ImageSize = 140
| ImageName = Skeltal formula
| ImageFile1 = Menadione from xtal 3D bs 17.png
| ImageSize1 = 170
| ImageName1 = Ball and stick model
| PIN = 2 Methylnaphthalene 1,4 dione
| OtherNames = Menaphthone; Vitamin K3; β Methyl 1,4 naphthoquinone; 2 Methyl 1,4 naphthodione; 2 Methyl 1,4 naphthoquinone
|Section1=
|Section2=
|Section6=Chembox Pharmacology
| ATCCode prefix = B02
| ATCCode suffix = BA02
| Legal status = Әдетте рецепт бойынша немесе адамдарға қолданудан алынған; жануарлар азығында қолдануға рұқсат етілген
| Pregnancy category = Қолдануға қарсы (Үндістан)
C6H4(CO)2C2H(CH3) формулалы органикалық қосылыс. Бұл 2-позицияда метил тобы бар 1,4-нафтохинонның аналогы. Оны кейде К3 витамині деп атайды. К витаминінің активтілігіне байланысты жануарлар азығында қосымша тамақ ретінде қолдануға рұқсат етіледі.

Биохимия

Менадион омыртқалы жануарлардың UBIAD1 пренилтрансферазасының әсерімен К2 витаминіне (нақтырақ айтқанда, МК4) айналады. Менадион сонымен қатар К1 және К2 витаминдерінің ішекте сіңірілуінен кейін аз мөлшерде (1–5%) пайда болатын К витаминінің қан айналымындағы түрі болып табылады. Бұл қан айналымы МК4-тің тіндерде тең емес таралуын түсіндіреді, әсіресе менадион қан-ми тосқауылын тесіп өте алады. Бөліну ферменті әлі анықталған жоқ. К3 үлкен дозада улы екені белгілі болғандықтан, зерттеушілер бөліну процесі қатаң түрде реттеледі деп болжайды. және провитамин К3. Соңғы атаудың қолдаушылары әдетте бұл қосылыстың жасалмағандығына (қан айналымындағы аралық зат ретінде анықталғанға дейін) және 3 метилдік тізбегінің болмауына байланысты, ол К витаминдерінің барлық функцияларын атқара алмайды (әсіресе, ол GGCX үшін *in vitro* кофактор ретінде әрекет ете алмайды) сондықтан бұл нағыз витамин емес деп санайды.

Қолданылуы

К витаминінің химиялық синтезінде менадиол диолына бірінші редукция арқылы аралық зат ретінде қолданылады, ол фитолмен байланысуға бейім. Ол әртүрлі жолдармен жасалып, өзгертілуі мүмкін болғандықтан, жалпы органикалық синтезде де пайдалы аралық зат болып табылады. Менадионды ағын цитометриясымен талдау жүргізу үшін реактивті оттегі түрлерін жасауға болады. Сондай-ақ, микробиологиялық зерттеулерде, мысалы, қатал микроорганизмдерді анықтау үшін де қолданылады.

Мал азығы

АҚШ-та менадион жануарлар азығының түрлі түрінде қолданылады және осы мақсатта қауіпсіз қолданылу тарихы бар екендігі айтылады, тіпті 1958 жылға дейін құс азығында қолданылып келген. Көптеген елдерде менадионның төмен дозасы мал шаруашылығында арзан микроэлемент ретінде пайдаланылады. Дамыған елдердегі кейбір жануарларға арналған тағамдарға да К витаминінің көзі ретінде менадион түрлері қосылады. Осы дозалардан мал мен үй жануарларында менадионнан уыттанудың ешқандай жағдайы тіркелген жоқ. Менадионды қолдану қауіпті болуы мүмкін болғанымен, 2013 жылы Еуропалық тағам қауіпсіздігі басқармасы оның жануарлар тамақтануында К витаминінің тиімді көзі екенін және қоршаған ортаға қауіп төндірмейтінін анықтады.

Адамға арналған

K витаминінің түрлі нұсқаларының алдындағы зат ретінде тамаша қызмет ете алғанына қарамастан, менадион экономикалық жағынан дамыған елдерде көбінесе қоректік қоспа ретінде қолданылмайды. Кейбір елдерде, мысалы Үндістанда, адамдарға қолдануға арналған, дәрілік күшіндегі менадион қолжетімді. Ол АҚШ-тан басқа елдерде гипопротромбинемияны емдеу үшін пайдаланылады.

Токсикология

Менадион қатерлі емес деп саналады, немесе толық жануарлар деңгейінде егеуқұйрықтарда жүрек және бүйрек токсикалық әсерін тудыруы мүмкін.