Кіріспе
Фитоменадион, сонымен қатар К1 витамині немесе филохинон деп аталатын химиялық қосылыс – тағамда кездесетін және диеталық қосымша ретінде қолданылатын витамин. Ол кейбір қан кету бұзылыстарын емдеу үшін қолданылады, сондай-ақ нәрестелерде К витамині тапшылығынан туындаған қан кетудің алдын алу және емдеу үшін ұсынылады. Инъекция арқылы қолданғандағы жанама әсерлерге инъекция жасалған жердегі ауырсыну жатады. Жүктілік кезінде қолдану қауіпсіз деп есептеледі, сондай-ақ емізу кезінде де қолдану мүмкін. Ол қан ұю факторларын жасауға қажетті құрамдас бөлікті қамтамасыз ету арқылы әрекет етеді. Фитоменадион алғаш рет 1939 жылы бөліп алынған. 1943 жылы Эдвард Дойзи мен Хенрик Дамға оны ашқандары үшін Нобель сыйлығы табысталды. Немесе фитонадион. Филохинонның стереоизомері k1 витамині деп аталады (латын әріптеріндегі жазудағы айырмашылыққа назар аударыңыз).
Phytomenadione, also known as vitamin K1 or phylloquinone, is a vitamin found in food and used as a dietary supplement. It is used to treat certain bleeding disorders, It is also recommended for preventing and treating vitamin K deficiency bleeding (VKDB) in infants. Side effects when given by injection may include pain at the site of injection. Use during pregnancy is considered safe, use is also likely okay during breastfeeding. It works by supplying a required component for making a number of blood clotting factors. Phytomenadione was first isolated in 1939. In 1943 Edward Doisy and Henrik Dam were given a Nobel Prize for its discovery. or phytonadione. A stereoisomer of phylloquinone is called vitamin k1 (note the difference in capitalization).
Медициналық қолданыстар
Кейбір қан кету бұзылыстарын емдеу үшін қолданылады, K1 – 2-метил-1,4-нафтохинон негізіндегі 3-фитил тобы бар полициклдік ароматты кетон. Ол жасыл өсімдіктердің көптеген түрлерінде, әсіресе жапырақтарында табиғи түрде кездеседі, себебі фотосинтез кезінде электронды қабылдаушы ретінде жұмыс істейді және фотожүйе I электрондық тасымалдау тізбегінің құрамына кіреді.
Жануарлар
Жануарларда К витаминінің ең жақсы белгілі функциясы – бауырдың II (протромбин), VII, IX және X коагуляциялық факторларын түзетінде кофактор ретінде қатысуы. Сондай-ақ, ол антикоагулянтты факторлар – С және S протеиндерін түзетін үшін де қажет. К витамині сүйек протеиндерін түзетін процеске де қатысады. Таралуы бойынша, филлохинон көбінесе бауырда, жүректе және ұйқы безінде жоғары деңгейде, ал мида, бүйректерде және өкпеде төмен деңгейде кездеседі.
Өсімдіктер мен цианобактериялар
К1 витамині өсімдіктердің фотосинтезіне қажет, ол I фотожүйедегі электрон тасымалдау тізбегіне қатысады.
Биосинтез
K1 витамині хоризматтан синтезделеді, хоризмат шикимат жолы арқылы шикиматтан түзіледі. Хоризматты K1 витаминіне айналдыру процесі тоғыз қадамнан тұрады:
Хоризмат изохоризмат синтетазасы, немесе MenF (менахинон ферменті) арқылы изохоризматқа изомерленеді. PHYLLO – үш түрлі ферменттік белсенділігі бар (MenD, H және C) көпфункционалды белок арқылы изохоризматқа 2 оксоглутараттың қосылуы. PHYLLO арқылы пируваттың шығарылуы. PHYLLO арқылы o-сукцинилбензоатты алу үшін ароматизациялану. MenE арқылы o-сукцинилбензоаттың тиісті CoA эфиріне белсендірілуі. Нафтоат синтетазасы (MenB/NS) арқылы нафтоат сақинасының қалыптасуы. Тиоэстераза (MenH) арқылы тиолитикалық жолмен CoA-ның босатылуы. Фитол тізбегінің нафтоат сақинасына (MenA/ABC4) қосылуы. Прекурсордың 3-позициясында метилденуі (MenG).