Кіріспе

1942 жылы Сингапурдың құлауынан кейін, әскери шеңберлердің бір бөлігі Жапонияның артықшылығын пайдаланып, Ұлыбританиямен бейбіт келісімге келуі керек деп салды. Бұл пікірдің түпкі себебі – Жапонияның ұлттық күші мен географиялық орналасуы ескерілгенде, Америка Құрама Штаттары мен Англияны бірдей жеңуге шамасы келмейтіні болды. Кеңес әскері Жапонияның одақтасы Германиямен болған соғыстағы бастапқы жеңілістерінен қалпына келіп, қайтадан күшіне енді. Осыған байланысты, Жапония соғыс мақсаттарына жеткеннен кейін туған мүмкіндікті пайдаланып, «компромисстік» бейбіт келісім жасауды жоспарлауы тиіс еді. Дегенмен, осындай пікірді көбісі қолдамады, және көптеген әскерилер бұған аса мән берген жоқ. Содан кейін соғыс жоспарланып, іске асырылды.

Күтілетін қарсы шабуылдар

1942 жылдың ақпан және наурыз айлары арасында Императорлық Бас Штаб бірінші кезең операцияларының аяқталуынан кейін келесі қадамдарды күтуде алаңдады. Екінші кезең операцияларын жоспарлау кезінде Армия Операциялар Бюросы қарсы шабуылдар 1943 жылы басталуы мүмкін деп бағалады. Осы бағалаудың негізінде екі маңызды фактор жатты. Қарсы шабуылдың масштабына қатысты операцияны жоспарлаушылар нақты болжам жасауға мүмкіндік таппады, себебі олардың болжауға негізі болмады. Кейбір штаб офицерлері қарсы шабуыл бірнеше теңіз корпусы дивизияларына негізделген болуы мүмкін деп ойлады. Алайда, бұл бағалаулар тым оптимистік болып шықты. Американдықтардың қарсы шабуылы 1942 жылдың екінші жартысында басталды. + Императорлық Бас Штабтың Одақтастардың күшін бағалау туралы барлау мәліметтері (1942 жылдың мамыр айының басында) АҚШ (Тынық мұхитының жағалауы) Құрлық әскерлері: 1,888,000 (43 толық жабдықталған дивизия) Ұшақтар: 3,650 бірінші бағытты операторлар Болжам: 1942 жылдың соңына қарай, құрлық әскерлерінің саны шамамен 2,000,000-ға жетеді; бірінші бағытты ұшақтардың саны шамамен 6,000-ға жетеді. АҚШ (Гавайи) Құрлық әскерлері: 35,000 Армия ұшақтары: 150 Мидвей атолы Құрлық әскерлері: 1,700 Армия және Әскери-теңіз күштері ұшақтары: 59 Батыс Самоа Құрлық әскерлері: 750 АҚШ Әскери-теңіз күштері: 20 Фиджи Құрлық әскерлері: 7,500 АҚШ және Ұлыбритания әскерлері: 20 Жаңа Каледония және Лояльті аралдары Құрлық әскерлері: 3,000 АҚШ және де Голль әскерлері: 10 Австралия Құрлық әскерлері: 350,000 (10 Австралия дивизиясы) Ұшақтар: 500 Болжам: АҚШ әскері қазір келіп жатыр: 1 немесе 2 дивизия, сондай-ақ Жаңа Зеландия бөлімшелері Жаңа Зеландия Құрлық әскерлері: 70,000 (3 Жаңа Зеландия дивизиясы) Ұшақтар: 250 Ұлыбританияның Үндістан құрлық әскерлері: 5,000,000 (7 Ұлыбритания армиясы дивизиясы, 23 Үнді армиясы дивизиясы) Ұшақтар: 350 Цейлон Құрлық әскерлері: 12 Ұлыбритания дивизиясы

Бұл жағдай ғана емес, Оңтүстік армияда да байқалды, бұл табиғи болды. Мысалы, Оңтүстік армия соғыстың бірінші кезеңі аяқталғаннан кейін бас штабының барлау бөлімін Операциялар бөлімімен біріктірді, себебі барлау қызметкерлері сол кезде өздерінің мағынасын жоғалтты деп мәлімдеді. Оңтүстік армияның бұл әрекеті, барлау функциясын елемеу, IGHQ мақұлдауысыз жасалды және Одақтастардың жауынгерлік күшіне немқұрайлылықты білдірді. Осының салдарынан, американдықтар мен британдықтардың жақын арада жүргізе алатын кең ауқымды қарсы шабуылдарын болжау мүмкін болмады. Шындығында, Оңтүстік армияның барлау бөлімі 1944 жылдың 6 ақпанына дейін қайтадан іске қосылған жоқ.

17-ші армия мен Гуадалканал операциялары

Осы уақытта Гуадалканал аралында шайқас басталды. 13 тамызда 17-ші армияға (Ичики отрядымен бірге) Шығыс Жаңа Гвинея операциясын жалғастыру және бір мезгілде Теңіз күштерімен бірлесіп Гуадалканалды қайта басып алуға бұйрық берілді.

Мидуэйдегі залалдың салдары

Мидуэй операциясының сәтсіздігі шағын салғырттықтан туды, бірақ салдары осыншалықты ауыр болды ki, Жапон армиясының Тынық мұхитындағы әрекеттеріне терең нұқсан келді. Осы сәтсіздік Жапон теңіз күштерінің басымдығын мәңгілікке жоғалтуына әкелді, себебі ұшақ тасымалдағыш флотына түскен ауыр соққыдан кейін жылдам қалпына келтіру мүмкін емес еді. Жапония үшін жаңа, ірі ұшақ тасымалдағыш кемелерді салу немесе тәжірибелі авиаторларды бірден даярлау өте қиын болды.

Маусым айындағы түсірулер

1942 жылғы 6 маусымда Солтүстік теңіздер жасағы Кискаға, ал келесі күні Атуға қарсылықсыз қонды. Адак аралына десант түсірілмеді, ал сол аралды басып алу миссиясы 25 маусымда тоқтатылды. IGHQ (24 қазанда) Солтүстік теңіздер жасағын күшейтіп, оның атауын Солтүстік теңіздер гарнизоны деп өзгертті. Генерал-майор Джуичиро Минеки басқаратын күш негізінен үш жаяу әскер батальонынан тұрды және Бесінші флоттың Бас қолбасшысының операциялық бақылауында болды. АҚШ армиясы Адак аралында (1942 жылдың тамыз айының соңында) және Кисканың жанындағы Амчиткада (1943 жылдың ақпан айы шамасында) әуе базаларын салды. 1943 жылғы 26 наурызда Командор аралдарының жанында, совет территориялық суларында теңіз шайқасы болды, бірақ екі тарап та елеулі шығынға ұшырамады.