Кіріспе

Британдық-американдық нейробиолог (1943 жылы туған)

Саймон ЛеВей (1943 жылдың 28 тамызында Англияның Оксфорд қаласында туған) – британдық-американдық нейробиолог. Ол 1966 жылы Кембридж университетінен табиғат ғылымдары бакалавры дәрежесін, Германияның Геттинген университетінде нейроанатомия бойынша докторлық дәрежесін алды және 1974 жылы Гарвард медицина мектебінде докторантурадан кейінгі тағылымдамасын аяқтады. ЛеВей 1974 жылдан 1984 жылға дейін Гарвард медицина мектебінде нейробиология саласындағы қызметтерді атқарды. Содан кейін 1984 жылдан 1993 жылға дейін Сан-Диегодағы Калифорния университетінде биология ғылымдарының доценті болып жұмыс істеген кезінде Солк биологиялық зерттеулер институтында жұмыс істеді. Оның алғашқы еңбектерінің көп бөлігі жануарлардың көру қабығына арналған. Солк биологиялық зерттеулер институтында жұмыс істеген кезде ЛеВей "Science" журналында гомосексуал ер адамдар тобының "Алдыңғы гипоталамустың интерстициалдық ядросының" (INAH3) мөлшерін гетеросексуал ер және әйелдер тобымен салыстырған мақала жариялады. Бұл – жыныстық бағдарына байланысты мидың айырмашылықтарын көрсеткен алғашқы ғылыми зерттеу. Зерттеу нәтижелері PBS, Newsweek, Nightline, Donahue және The Oprah Winfrey Show телеарналарында көрсетілді. 1992 жылы ол Солк институтынан демалыс алып, Крис Патруш пен Лорен Джардинмен бірге Батыс Голливудта Гейлер мен лесбияндықтарды оқыту институтын (IGLE) құруға көмектесті. Ол қайтып оралмады. ЛеВей адамдардың жыныстық қатынасы тақырыбында көптеген шараларда сөз сөйледі және бірнеше кітап жариялады. 2003 жылы Стэнфорд университетінде Адамдардың жыныстық қатынасын зерттеу бойынша лекциятор болды.

Жеке өмір

Саймон ЛеВей 1943 жылғы 28 тамызда Англияның Оксфорд қаласында дүниеге келген. ЛеВей балалық шағының көп бөлігін Батыс Дуличте өткізді, онда ол Дулич дайындық мектебіне қатысты. Кейін ЛеВей Дулуич колледжінде оқыды, онда латын, грек тілі және ежелгі тарих пәндерін тереңдете оқыды, сонымен қатар велоспортта да көзге түсті. Дәл сол Дулуич колледжінде ЛеВей өзінің гомосексуал екенін мойындады.

Білім

Жоғары білім алу алдында ЛеВей Германияның Геттинген қаласында бір жылдық үзіліс жасады, онда ол электронды микроскоп зертханасында техник болып жұмыс істеді, неміс тілін үйренді және тауықтардың жұлын миы туралы ғылыми мақала жариялады. Үзіліс аяқталғаннан кейін ЛеВей Англияға оралды, онда ол Кембридж университетіне қабылданды. Табиғи ғылымдар бойынша бакалавр дәрежесін алған соң, ол медициналық білімінің клиникалық бөлігін Лондон университетінің колледж ауруханасында жалғастырды, бірақ кейін медицина мектебін толығымен тастап кетті. ЛеВей Геттингендегі зертханаға оралып, аспирантураға түсті, онда ол көру жүйесі туралы докторлық диссертациясын жариялады және 1971 жылы нейроанатомиядан доктор ғылымының кандидаты атағын алды. Геттинген университетінде ЛеВей Калифорния университетінің (Беркли) алмасу студенті Ричард Херсимен танысып, ғашық болды. Херси Германиядан АҚШ-қа оралғанда, ЛеВей оның ізінен барып, Бостон, Нью-Йорк және Висконсин штаттарында докторантурадан кейінгі тағылымдамалар іздеуге кірісті. Ақырында ол Гарвард медицина мектебінде Дэвид Хьюбель мен Торстен Визельдің зертханасында жұмысқа орналасты. ЛеВей мен Херси АҚШ-та бір жыл саяхаттағаннан кейін Херси Берклиге оралды, ал ЛеВей Бостонда өмірін бастады.

Мансап

ЛеВей Гарвард медицина мектебінде докторантурадан кейінгі курсты аяқтады және нейробиология кафедрасында сабақ беруді бастады. 1984 жылы ЛеВей Калифорнияның Сан-Диего қаласындағы Солк институтында жұмысқа орналасты, онда мидың көру қабілетіндегі рөлін зерттеді. Ол сонымен қатар Калифорния университетінде биология ғылымдарының доценті болып жұмыс істеді. ЛеВей СПИД жұқтырған Херсиге күтім жасау үшін демалысқа шықты. 1990 жылы Херси осы аурудан қайтыс болғаннан кейін ЛеВей Солк институтына оралды, бірақ мидың визуалды орталықтарын зерттеуді жалғастыруға құлшынысы болмады. "Ричард пен мен 21 жыл бірге өмір өттік", - деді ЛеВей Discover журналының тілшісіне берген сұхбатында. "Оны күтіп жүргенде, өмірімді басқаша бағыттауды шештім. Мен өзімнің гомосексуалдығыммен байланысты, жеке басыма жақын нәрсе жасау қажеттігін сезіндім". 1991 жылы ЛеВей Science журналында гипоталамустағы INAH3 деп аталатын құрылымды, гомосексуалды еркектердің миындағы гетеросексуалды еркектер мен әйелдердегі құрылыммен салыстыратын мақала жариялады. Ол гомосексуалды еркектердің миының бұл бөлігі гетеросексуалды әйелдердің миына ұқсас екенін анықтады. 1992 жылы ЛеВей Солк институтынан екінші рет демалыс алып, Крис Патруч пен Лорен Жардинмен бірге Батыс Голливудта Гейлер мен лесбияндық білім беру институтын (IGLE) құруға көмектесті. Ол ешқашан қайтып оралмады. IGLE таратылғаннан кейін ЛеВей адамдардың сексуалдығы тақырыбында көптеген орындарда лекция оқыды және кітаптар жариялады. 2003 жылы ол Стэнфорд университетінде Адамдар сексуалдығын зерттеу бойынша лектор болып жұмыс істеді.

INAH3 зерттеулері

Зерттеушілер ерлер мен әйелдердің миын 1980 жылдан бері салыстырып келеді, бірақ ЛеВейдің назарын аударған мақаланы UCLA тобы жариялады. Зерттеу барысында зерттеушілер 11 еркек пен 11 әйелдің гипоталамустарын салыстырды. ЛеВейді зерттеушілердің "Антиорлық гипоталамустың интерстициалдық ядросы" (INAH3) деп атаған аймақ қызықтырды, ол мидың жыныстық мінез-құлықты реттеуге көмектесетін бөлігі. UCLA тобы INAH3 мөлшері ерлерде әйелдерге қарағанда екі есе үлкен екенін анықтады. Бұл LeVay-ге жыныстық бағдарына негізделген жасушалар топтастыруында да айырмашылықтарды көре аламын ба деп ойландырады. "Мен мидың бір бөлігінің құрылымы мен функциясы туралы жұмыс істеп жүрдім, сондықтан мидың жыныстық бөлігіне жұмыс жасау үлкен өзгеріс болмады". Тоғыз ай ішінде ЛеВей 41 адамның миын операция жасады: 18 гей ер адам (плюс 1 бисексуал ер адам), 16 гетеросексуал ер адам және 6 гетеросексуал әйел адам. Бұл процестің толығымен соқыр болуын қамтамасыз ету үшін, ол әр донордың жыныстық бағытын жасыру үшін әр миды сандық кодтады. 1991 жылы ЛеВей "Гетеросексуалдық және гомосексуалдық ерлер арасындағы гипоталамус құрылымындағы айырмашылық" атты мақаласын Science журналында жариялады. ЛеВей гетеросексуалдардың миындағы INAH3 гетеросексуалдардың миындағы INAH3-тен екі есе үлкен екенін анықтады. Шын мәнінде, гомосексуалистер тобының INAH3 мөлшері әйелдердегімен бірдей болды. ЛеВей "бұл нәтиже INAH жыныстық бағдарымен байланысты екі түрлі екенін көрсетеді, кем дегенде ерлерде, және жыныстық бағдардың биологиялық негізі бар екенін ұсынады" деп жазды. Бұл жыныстық бағдар негізінде милар арасындағы айырмашылықтарды қарастырған алғашқы ғылыми зерттеу болды. Осыған байланысты ЛеВейдің табысы БАҚ-тың көп назарын аударды. Зерттеу нәтижелері PBS, Newsweek, Nightline, Donahue және The Oprah Winfrey Show телеарналарында жарияланды. Нәтижелер кейбір діни топтардан, сондай-ақ ЛГБТ қауымдастығының мүшелерінен қарсылық білдірді. Ғалымдар тарапынан бірнеше сын-пікірлер де айтылды:

ВИЧ орталық жүйке жүйесіне шабуыл жасай алады, ал ЛеВей зерттеуіндегі гейлердің барлығы дерлік ЖИТС-тен қайтыс болды. Бұл аймаққа ВИЧ-тің қандай әсері болды, болмады? Көрінген айырмашылықтар биологияның нәтижесі ме, әлде ВИЧ-тің миға тигізген әсерінен туындады ма? ЛеВейдің зерттеуінде тек 41 ми үлгісі қаралды. Деректердің аз болуы зерттеу нәтижелерін сенімді емес етеді. Гетеросексуал еркектерде ЛеВей INAH3 құрылымының құм түйіршігі мөлшерінде екенін анықтады. Әйелдерде (және гей еркектерде) бұл құрылым дерлік жоқ. Өте кішкентай болғандықтан, бұл құрылымдарды тіндер кесінділерінде дәл өлшеу қиын болуы мүмкін. LeVay деректері гомосексуалистік және гетеросексуалистік миларда INAH3 үшін өлшемдер диапазонын көрсетті. Гейлердің кейбіреулерінде INAH3 құрылымы үлкен, ал гетеросексуалдардың кейбіреулерінде кішірек, ал сандары бір-біріне сәйкес келеді. Браун университетінің профессоры Энн Фаусто Стерлинг: "Егер ЛеВей ядроның ортаңғы өлшемін таңдаса, оның гетеросексуалдық немесе гомосексуалдық екенін айта алмас еді". Ми адамның әрекеттерін анықтайды, бірақ орта да ми құрылымына әсер етуі мүмкін. Зерттеуге қатысқан адамдар туралы жеткілікті ақпарат болмады, нәтижелер биологиялық сипатта ма, әлде гей қатысушылардың мінез-құлқы мидың сол аймағын уақыт өте өзгертті ме. ЛеВей өзінің зерттеулерін қате түсіндіруден сақтандырды: "Мен гомосексуализм генетикалық екенін дәлелдемедім, гей болудың генетикалық себебін таппадым. Мен гейлер осылай туылған деп көрсетпедім, бұл адамдардың менің жұмысымды түсіндіруде жиі жасаған қателігі. Сондай-ақ, миында гейлік орталықты да таппадым". 1992 жылы Newsweek журналына берген сұхбатында ол былай деді: "Менің хабарлауым бойынша гипоталамустың ми құрылымындағы айырмашылықтар бар. Біз осыған сүйеніп адамдарды гей немесе гетеросексуал деп айта алмаймыз. Бірақ бұл сұраққа жауап табуға есік ашады".

Гейлер мен лесбияндықтарға білім беру институты

Губернатор Пит Уилсон Калифорнияның AB101 заңына вето қойғаннан кейін, бұл заң ЛГБТ қауымдастығына азаматтық құқықтарды кеңейтуге бағытталған болатын, ЛеВей қоғамдық өмірде белсенділік танытты. Гей саяси тобының жиналысында ол Батыс Голливудтағы жоспарлаушы Крис Патрушпен танысты. Патруш олардың әңгімелерінде Батыс Голливудта ЛГБТ қауымдастығына бейімделген жаңа білім беру мекемесін құру идеясын ұсынды. ЛеВей бұл идеяны қатты ұнатып, 1992 жылы Солк институтынан демалыс алып, көмектесуге кірісті. Олар мекемені Сан-Францисконың алғашқы ашық гей қалалық кеңесшісі Харви Милк есімімен атауды жоспарлаған, ол 1987 жылы Дэн Уайттың қолынан қаза тапқан еді. Бірақ, соңында Лорен Жардинмен бірге Батыс Голливуд ЛГБТ білім беру институтын (IGLE) құрды. Батыс Голливуд қалалық кеңесі бірауыздан IGLE-ге қаланың меншігіндегі ғимаратта тегін орын беру туралы шешім қабылдады және IGLE 1992 жылы сабақтарды бастады. Бірінші жылы IGLE күтілген оқушы санын толықтыра алмады. Боксаллдың мәліметінше, курс каталогында тізілген 22 сабақтың 14-і оқушылар жетіспеуіне байланысты тоқтатылды. Екі жыл өткен соң IGLE басшылары мектептің гейлер мен лесбияндық тақырыптарға бағытталған сабақтарды оқытуға, немесе ЛГБТ студенттеріне дәстүрлі пәндерді оқытуға шолу қалай жасау керектігін анықтау қиындықтарымен күресіп жатты. Патруш пен ЛеВей өз курстарын аккредиттеуге және дипломдар беруге үміттене білді, бірақ жағдай шешілмейтін болып шықты және IGLE 1996 жылы жабылды.

Жыныстық ми

1993 жылы жарық көрген "Жыныстық ми" ЛеВейдің алғашқы кітабы болды. Онда жыныстық мінез-құлық пен сезімдерге қатысты ми механизмдері талқыланды.

Квирлік ғылым

Квир ғылымы: Гомосексуализмді зерттеудің пайдалануы мен зиянды пайдалануы, 1996 жылы жарық көрген, сексуалдық бағдар зерттеулерінің шолуы. Онда Карл Генрих Ульрихс және Магнус Хиршфельд сияқты пионер-сексологтардың еңбектері, Зигмунд Фрейд және оның ізбасарлары, мінез-құлықтану және ЛеВейдің INAH3 бойынша өзінің зерттеулері мен оның ықтимал салдары талқыланды.

Олбриктің алтыны

1997 жылы жарық көрген «Албриктің алтыны» ғылыми-фантастикалық роман, оның басты кейіпкері Роджер Кавендиш ішінара Саймон ЛеВейге негізделген.

Гейлер мен гетеросексуалдар және олардың себебі

Гей, гетеро және оның себебі: 2010 жылы алғаш рет жарияланған «Жыныстық бағдарламалыққа қатысты ғылым» еңбегінде жыныстық бағдарламалық туралы 650-ден астам зерттеудің нәтижелері, соның ішінде автор күтпеген нәтижелер де келтірілген: «Гей ерлер отбасында кейінгі туған балалар болып келеді және әйелдердің жыныстық бағдарламалықтары ерлерге қарағанда тұрақты емес екенін күтпедім». 2016 жылы еңбектің екінші басылымы жарық көрді. 2010 жылы «Гей, гетеро және оның себебі» кітабы Сексуалдық зерттеулер қорының Бони және Верн Л. Булофф сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлық кәсіби сексологтар қауымдастығы үшін жазылған ең көрнекті кітапқа беріледі.

Басқа кітаптар

ЛеВей сонымен қатар адамның сексуалдығы туралы оқулық, сондай-ақ жер сілкінісі, жанартаулар, Паркинсон ауруы және сыртқы планеталық өмір туралы кітаптардың да авторы болды. Адамның сексуалдығы (қазіргі кезде үшінші басылымында) бір рецензияда «сексуалдықтың барлық қыр-сырын теориялық, тарихи және мәдени тұрғыдан қарастыратын ерекше кітап» деп сипатталған.

Шығармалары

ЛеВей С (1993). Жыныстық ми. Кембридж: MIT баспасы. ЛеВей С, Нонас Е (1995). Достар қаласы: Америкадағы гейлер мен лесбиянкалар қауымының портреті. Кембридж: MIT баспасы. ЛеВей С (1996). Квир ғылымы: Гомосексуализмді зерттеуді пайдалану және зәбелдеу. Кембридж: MIT баспасы. ЛеВей С (1997). Олбриктің алтыны. Лондон: Headline Book Publishing. Сие К, ЛеВей С (1998). Қирақаған Жер: Жер сілкінісі, жанартау және олардың адамзатқа тигізетін әсері. Нью-Йорк: W. H. Freeman. Коернер Д, ЛеВей С (2000). Мұнда аждаһалар бар: Сыртқы кеңістіктегі өмірді іздеудегі ғылыми ізденіс. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы. Фрид К, ЛеВей С (2002). Миды емдеу: Паркинсон ауруын емдеуге арналған жасушалық терапияны іздеудегі дәрігердің даулы тырысы. Нью-Йорк: Times Books. ЛеВей С (2008). Ғылым қате кеткенде. Plume. ЛеВей С, Болдуин Дж (Төртінші басылым, 2012). Адамның сексуалдығы. Сандерленд: Sinauer Associates. ЛеВей С, Болдуин Дж, Болдуин Дж (Бесінші басылым, 2021). Адамның сексуалдығын ашу. Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. ЛеВей С (Екінші басылым, 2016). Гей, түз және оның себебі: Сексуалды бағдар туралы ғылым. Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. ЛеВей С (2013). Константиннің сыйы: Роман. Лос-Анджелес: Lambourn Books. ЛеВей С (2023). Тартымдылық, махаббат, секс: Ішкі оқиға. Нью-Йорк: Columbia University Press.