Кіріспе
Бёрли-ин-Уорфдейл – Англияның Батыс Йоркширдегі ауыл және азаматтық округ. 2011 жылы оның халқы 7041 адамды құрады. Ауыл A65 тас жолында, Лидс қаласынан солтүстік-батысқа қарай 11 миль (18 км), Брэдфорд қаласынан солтүстікке қарай 8 миль (13 км), Илклиден 3 миль (5 км) және Отлиден 2 миль (3 км) қашықтықта орналасқан. Бёрли-Мурдың етегіндегі Бёрли-Вудхед шағын ауылы оңтүстік-батысқа қарай 1 миль (2 км) қашықтықта жатыр.
Burley in Wharfedale is a village and civil parish in West Yorkshire, England, in the Wharfedale valley. In 2011, it had a population of 7,041. The village is on the A65 road, 11 mile (18 km) north west from Leeds, 8 mile (13 km) north from Bradford, 3 mile (5 km) from Ilkley and 2 mile (3 km) from Otley. The hamlet of Burley Woodhead at the foot of Burley Moor is 1 mile (2 km) to the south west.
Этимология
Wharfedale-дегі Burley атауы алғаш рет 972 жылы шығарылған шарттың 11 ғасырдағы көшірмесінде Burhleg деп тіркелген. Ол 1086 жылғы "Domesday Book"-та Burgelei, Burgelay, Burghelai және Burghelay түрінде кездеседі. Бұл атау ескі ағылшын тіліндегі burg ("бекініс") және lēah ("орман ішіндегі ашық жер") сөздерінен құралған, демек "бекініспен сипатталатын орман ішіндегі ашық жер" деген мағынаны білдіреді. Сол аттас басқа ағылшын елді мекендерімен шатасуды болдырмау үшін "Wharfedale-де" деген толықтыру алғаш рет Англия королі Эдуард I билігі тұсында, Querfildale-дегі Burghlay және Quervesdale-дегі Burghlay түрінде пайда болған.
Тарих
Бёрли-Уорфдейл бастапқыда римдік және англо-саксондық тамырлары бар шағын ауыл шаруашылығы қауымдастығы болған. 18-19 ғасырлардың соңында Бёрли Гринхолм Миллсте жұмыс істейтін көптеген тұрғындары бар өнеркәсіптік ауылға айналды, бұл мақта фабрикалары Уорф өзенінен су алатын арнадан қуат алды. Мақта фабрикасы қазір жұмыс істемейді және жақында пәтерлерге айналдырылды, бірақ арна қазір гидроэлектр энергиясын өндіру үшін пайдаланылады, ал бөгет әлі де сақталған. Жақын орналасқан Лидс және Брэдфорд қалаларындағы өнеркәсіптік және коммерциялық орталықтардың дамуы, сондай-ақ теміржол және автобус қатынастары 20 ғасырдың басында ауылда маңызды өзгерістерге әкелді. 1920 және 1950 жылдары кеңестік тұрғын үйлер салынды, нәтижесінде ауыл екі қаланың жатақханалық елді мекеніне айналды. 20 ғасырдың екінші жартысындағы дамулар Бёрлиді өркендеген, бірақ әлеуметтік тұрғыдан алуан түрлі ауылға айналдырды. Ауылда зейнеткерлердің және қарт адамдардың үлесі жоғары, сонымен қатар жұмыс мүмкіндіктері, жергілікті мектептер және жаңа тұрғын үйлерге қызығушылық танытқан жас отбасылар көп. Бёрли бұрын Отли приходындағы қалашық және шапкел болған, 1866 жылдан бастап Бёрли-Уорфдейл өз алдына азаматтық приход болып құрылды, 1937 жылдың 1 сәуірінде приход таратылып, Илклимен біріктірілді. 1931 жылы приходтың халқы 3961 адамды құрады. 2006 жылдың 1 сәуірінде жергілікті билік органдарына ұсынылған петиция және Парламенттің рұқсатынан кейін Бёрли «Бёрли» деген атаумен қайтадан жеке приходқа айналды.
Қауымдастық
Бёрлидің халқы – 7041 адамды құрайды. Ауылда түрлі-түрлі жергілікті бизнестер орналасқан. Бёрлидің қоғамдық ғимараттарының қатарында бастапқыда мақта фабрикасының жұмысшылары үшін лекция залы ретінде салынған Квинс залы бар. Соңғы кездегі қоғамдық ұйымдардың жұмысы нәтижесінде жаңа табиғат қорығы және орталық су айдыны бар ауылдық жасыл алаң пайда болды. Ауылда екі мемлекеттік бастауыш мектеп бар: Бёрли және Вудхед бастауыш мектебі, Бёрли Оукс бастауыш мектебі, сондай-ақ 2-11 жас аралығындағы ұлдар мен қыздарға арналған жеке бастауыш және балабақша мектебі – Гилл Ройд мектебі және мектепке дейінгі білім беру орталығы. Мектеп 1889 жылы Аугуст Вулдридж Годби тарапынан құрылған. Бұрын тек ұлдарға арналған мектеп болған, 1999 жылы Грейстон Манорға көшірілген кезде аралас білім беретін мектепке айналды. Бёрлиде англикан, кальвинист және методист шіркеулері бар. Әулие Иоанн Фишер және Томас Морға арналған Рим-католик шіркеуі Бёрли мен Менстон арасында орналасқан. Англикандық приход шіркеуі Әулие Марияға арналған. Бёрлиде әртүрлі типтегі және жастағы тұрғын үйлер бар, ал орталық бөлігінде терассалық үйлер мен коттедждер кездеседі. Скейлбор Парк ауруханасы жеке тұрғын үйлер мен пәтерлерге қайта жарақталды. Бёрлиде Уорфдейл желісінде теміржол станциясы бар, ол Лидс, Брэдфорд және Илкли қалаларына тікелей пойыз қатынасымен және басқа да жергілікті қалалармен байланыстырады.