Кіріспе

Швед қылмыскері Джеки Банни Арклов (6 маусым 1973 жылы туған) – швед сотталған қылмыскер. Арклов – бұрынғы неонацист және Югославия соғыстарының жалдамалы сарбаз және соғыс қылмыскері. Ол 1999 жылы банк тонағаннан кейін басқа екі неонацистпен бірге екі полицейді өлтірді.

Ерте өмір

Арклов Либерияда дүниеге келген; анасы либериялық, әкесі – неміс азаматы. Сонымен қатар, ол қысқа мерзімге ақ американдық өгей әкесі болған, ол кейін Аркловтың байланыс орнату әрекеттерін қабылдамады. Үш жасында Швециядан келген бір жұп оны асырап алды және Лапландиядағы Анкарсунд ауылында өсті. Арклов қаладағы жалғыз асырап алынған бала болғандықтан, өсіп келе жатып бейімдесуі қиын болды, оны қорлаған және ол да басқаларды қорлаған. Арклов полицияға 1979 жылдан бері Швецияда заңсыз саналатын дене жазасын асырап алған ата-анасы 1-8 сыныптар аралығында салғанын айтты. Аркловтың бала кезінде өзін тануда қиындықтары болған, ол терісін ақ ету үшін сүртуге тырысқан. Бала кезінде мектепте ұнмен терісін ақ бояуға әрекеттенген. Жасөспірім шағында ол нацизм мен Екінші дүниежүзілік соғысқа қызығушылық танытты. Кейіннен ол нацист болуының бірнеше себебі бар екенін айтты, олардың ішінде "жеке және жек көру сезімімен толғандықтан" және соғыста "жеңілгендермен өзін тең санағандықтан", өйткені ол өзін "солардың бірі" сезінген.

Босния соғысы

Арклов 19 жасынан бастап 1990-шы жылдары Югославиядағы соғысқа ерікті түрде қатысып, Хорватия жағында жалдамалы сарбаз ретінде күресті. Арклов сол кезде берік нацист болған және ол "соғысты бастан кешіргісі келді". Тарихты оқығанда фашистік усташтарды зерттей бастады. Алдымен Швециядан француз шетелдік легионына қосылуға барыпты, бірақ олар соғысқа қатыспайтынын естіп, Югославияға дейін жолын жалғастырды. Онде Людвиг Павлович атымен белгілі хорваттық "арнайы мақсаттағы" бөлімге қосылды. Ол әлі жарияланбаған, бірақ өзінің басынан өткендерін жазған соғыс күнделігін сақтап жүр. Ол ауыр шайқастарға қатысып, ауылдардағы бейбіт тұрғындарға қарсы қылмыстар жасады. Топ туралы көп мәлімет жоқ, бірақ швед журналисі Магнус Санделин Арклов туралы "Қара нацист" (Den Svarte Nazisten) атты кітап жазды, онда оның балалық шағы мен соғыстағы өмірі баяндалған. Санделин соғыс күнделігінен алынған материалдарды зерттеген санаулы журналистердің бірі және Аркловтың қалаларды "тазалауға" қатысқанын, үйлерге граната лақтырып, ішіндегілерді атқанын жазды. Соғыс аймақтарында немесе осы миссияларда ол көбінесе экстремалды металл тыңдайтын. Сондай-ақ, ол суастикамен толтырылған қағаздарды сызып, құрбандарына айта алатын қорлау сөздерінен тұратын сөздік жазған. Арклов бірде Швецияға қысқа уақытқа қайтып келгенде, соғыстан кейін пайда болған психозға ұқсас галлюцинацияларға тап болғанын мойындады. Ол үйінде ояу тұрғанда қара итті көргені туралы хабар бар, ал оның жанында ұйықтаған отбасы мен достары Аркловтың түнгі қорқынышқа ұшырағанын естігендерін айтты. Бірақ ол Югославияға және тобына оралып, соғыс аяқталғанға дейін жалдамалы сарбаз ретінде өмірін жалғастырды. Арклов соғыс тоқтағаннан кейін көп ұзамай, мас күйінде Босния шекарасын кешіп өтіп бара жатқанда тұтқындалды. Оның жасаған қылмыстары ауыр болды, оның ішінде әйелді "Аллаху акбар" деп айтуға мәжбүр етіп, мылтығын аузына тығып, тұтқындарды Waffen SS белбеуімен қамшылаған, жүкті қыздарды зорлап, жас жігіттерді ұрып, сүйектерін сындырған. Арклов лагерь командирі Боско Превисичпен ("Боко" деп танылған) азаптаудан бұрын және кейін сөйлескенін көргендер бар. Кейбір тұтқындарды жерде жатып, саусақтарын кең жайып ұстауға немесе тілдерін сыртқа шығаруға мәжбүр етіп, сосын темір заттармен қатты соққы беріп, саусақтары мен тілдерінің арасындағы терісін жарып жіберген. Арклов күнделігінде хорват милициясына қосылу өзінің "фашистік арманының" орындалуы екенін және мұсылмандарды өлтіру "оргазмға ұқсас" екенін жазды. Соғыстан кейінгі Швециядағы жеке өмірін "күн батқан" шынайы емес "күн батқан" күй деп сипаттады. Ол өзінің өмір сүруі "бөлініп бара жатқанын" және "періштелер әлеміне" кіргенін, "бос орынмен" толғанын сезінді. Оның галлюцинациялары мен ПТСР-ден кейінгі жарақаттың күшті белгілері болды. Шағын қалада да Аркловтың жалдамалы сарбаздық өмірі туралы ақпарат құралдары жазғаннан кейін оның туралы білді. Бірде ол жергілікті пабта жанжалға түсіпті, бір клиент оны "мына жалдамалыға қараңызшы" деп ашуландырған. Ол сондай-ақ солшыл топқа телефон арқылы бомба шабуылы туралы хабарлаған үшін тұтқындалған. Аркловтың бұрынғы қыз досы оның өмірі қираған сияқты, ол бірнеше сағат бойы VHS-те соғыс фильмдерін көретінін, ұйықтай алмайтынын және қалыпты өмір сүре алмайтынын, сонымен қатар ашу мен алаңдаушылық сезімдері болғанын айтты. Ол спортпен айналыса бастады және командада жақсы өнер көрсетті, бірақ ПТСР және неонацистермен жаңа байланыстар оның уақытын көбірек ала бастады. Неонацистердің арасында Аркловты достарынан айырып алған Олссон болды, ал қалғандары "қара, асырап алынған адамның олармен бірге болғаны таңғалдырады" деп ойлады. Нацистермен жасалған келісімнің нәтижесінде 1999 жылы Швецияның Эстергётланд провинциясында тонау сапары болды, ол 28 мамырда Кисада аяқталды, онда Арклов, Аксельсон және Ольссон Эстергётланд жеке банкін тонады. Олссон банктің сыртында Узи автоматтарымен қаруланған, ал Арклов пен Аксельсон банкке кіріп, кеңселер мен кассалардың есігін ашты және қызметкерлерге сейфтерді ашуды талап етті. Қапшық уақытында жабылып тұрғандықтан, тонаушылар банктен үлкен ақшамен кетер алдында 12 минут күтуге мәжбүр болды. Олар екі миллионнан астам швед кронасын алып қашып кетті, бірақ қашу кезінде жалғыз полиция қызметкері Кеннет Эклунд өз көлігімен соңынан ерді. Ұрылар оны көріп, атысты бастады, оған және оның машинасына екі қол гранатасы лақтырылды. Екі қол гранатасы жарылып, бірақ Эклунд ешқандай жарақатсыз құтылды, ал ұрылар қашуын жалғастырды. Шамамен 10 минуттан кейін екі полиция қызметкері, Олле Борэн мен Роберт Карлстрём, ұрылардың көлігін көріп, өздерінің полиция көлігімен соңынан ерді. Екі көлік тоқтағанда атыс болды, екі полиция қызметкері осы көліктердегілермен атып өлтірілді. Арклов пен Ольссон қашып кетті, бірақ Аксельсон оққа ұшырап, Арклов таңбалаған көлікпен ауруханаға жеткізілді. Үш күдіктінің аты-жөні тез тарап, еліз бойынша іздеу жұмыстары басталды, олардың суреттері барлық газеттерде жарияланды. Арклов Стокгольмға барып, сауда орталығында екі әйелмен кездесті, олар кейіннен оның қылықтарын және шок күйінде болғанын айтты. 31 мамыр 1999 жылы Арклов Тиреседе полициямен атылып тұтқындалды, ол екінші ұрының пәтерінің сыртында жүрген кезде. Сот үш ұрының қайсысы қатаң жазаға лайық екенін анықтай алмады, сондықтан олардың үшеуін де полиция қызметкерлерін өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды, өйткені олардың үшеуі де қатысқандығы және полиция қызметкерлеріне атқандығы анық болды. Арклов кейіннен полиция қызметкерлерін өлтіргенін және Босниядағы бірнеше соғыс қылмыстарын жасағанын мойындады.

Югославия соғыс қылмыстары бойынша сот процестері 2006

2004 жылдың наурыз айында Dagens Nyheter газетінің журналисі Мацей Заремба Арклов Босниядан Швецияға қайтарылған кездегі соғыс қылмыстарына қатысты істің жабылуын қатаң сынаған мақала жариялады. Ол сонымен қатар Хорватиядағы концентрациялық лагерьлерде тұтқындарды күзеткен кезде Аркловтың бірнеше куәгерлерін және құрбандарын таба алды. Сол жылы прокурор тергеуді қайта ашу туралы шешім қабылдады, ал 2006 жылдың маусым айында Аркловқа қарсы қылмыстық қудалау басталғаны белгілі болды. Сот 2006 жылдың 10 қарашасында ашылды, Аркловтың қылмыстарына қатысты бірнеше куәгерлер мен құрбандар тыңдалды және жауап берді. Сот судьялары 2006 жылдың 18 желтоқсанында үкім шығарды, соның нәтижесінде Арклов 11 босниялық мұсылман әскери тұтқын мен азаматтық адамдарды заңсыз түрде қамауға алу, азаптау және ұрып-сақтап алу, этникалық тазалау, тонау және адамдарды еріксіз ұстау қылмыстарында кінәлі деп танылды – бұл қылмыстар халықаралық құқықпен қорғалады. Ол 11 құрбанға 7 700-дан 47 000 евроға дейін (10 100-ден 62 000 АҚШ долларына дейін) төлеуге міндеттелді.

Түрмеде

2001 жылғы 8 маусымда Арклёв Малексэндерде екі полицейді өлтіргенін мойындады. Олссон мен Акселссон Жоғарғы Сотқа жаңа сот процесін ашу туралы петиция ұсынды, бірақ сот Арклёвтің мойындауы жаза мерзімін өзгертпейтінін мәлімдеді. Петиция қабылданбады. Сонымен қатар Арклёв нацистік идеологиясынан бас тартып, қолдау үшін Exit тобына жүгінгенін айтты. Арклёв өмір бойына бас бостандығынан айырылды және қазір Кумла қауіпсіздігі жоғары түрмесінде жазасын өтеуде. Ол суретші, және оның жеті картинасы Стокгольмдегі Лангхольмендегі түрме өнері көрмесінде көрсетілді. 2016 жылдың мамыр айында Арклёв бұрынғы түрмедегі күзетшінің бірімен тиісті емес қарым-қатынас болғандықтан Сторбода түрмесіне ауыстырылды. 2016 жылдың қазан айында Арклёв Сторбода түрмесінде басқа тұтқындармен ұрысқа түсті. 2023 жылдың маусым айында оның жазасы 41 жылға қысқартылды, бірақ прокуратура бұл шешімге шағымдануда.