Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аспергилома – параназальды қуыстар немесе өкпе сияқты ағзаларда кездесетін саңырауқұлақтың жиынтығы. Анықтама бойынша, ол Aspergillus туысына жататын саңырауқұлақтардың қоздырғышы болып табылады.
An aspergilloma is a clump of mold which exists in a body cavity such as a paranasal sinus or an organ such as the lung. By definition, it is caused by fungi of the genus Aspergillus.
Белгілері мен симптомдары
Аспергилломамен ауыратын адамдар көбінесе жағдай шамалы дамығанға дейін ешқандай белгі байқамайды; кейбір жағдайларда тіпті ондаған жылдар бойы. Диагноз жиі басқа, мүлдем байланысы жоқ жағдайды анықтау үшін жасалған кеуде рентгені немесе компьютерлік томографияда кездейсоқ табылу арқылы қойылады. Дегенмен, аспергилломаның шағын бөлігі қан тамырларына еніп, қан кетуге алып келуі мүмкін. Сондықтан, аспергилломамен байланысты ең көп кездесетін симптом – қанды жөтел (гемоптиз). Бұл өмірге қауіпті қан кетуге әкелуі мүмкін, бірақ жоғалған қанның мөлшері көбінесе маңызды емес. Аспергиллома басқа органдарда да пайда болуы мүмкін. Олар ми немесе бүйрек сияқты қатты органдарда, әдетте иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда іріңді жараларды (абсцесс) құрайды. Сонымен қатар, олар дене қуыстарында, мысалы, сфеноидтық немесе параназальды қуыстарда, құлақ арнасында және сирек жағдайларда жүрек клапандары сияқты беткейлерде дами алады.
People with aspergillomata typically remain asymptomatic until the condition is fairly advanced; in some cases even for decades. Diagnosis is often made as a result of an incidental finding on a chest X ray or CT scan that may be performed as part of the workup for another unrelated condition. However, a small percentage of aspergillomata invade into a blood vessel which can result in bleeding. Thus, the most common symptom of associated with aspergillomata is coughing up blood (hemoptysis). This may result in life threatening hemorrhage, though the amount of blood lost is usually inconsequential. Aspergillomata can also form in other organs. They can form abscesses in solid organs such as the brain or kidney, usually in people who are immunocompromised. They can also develop within body cavities such as the sphenoid or paranasal sinuses, the ear canal, and rarely on surfaces such as heart valves.
Себеп
Аспергилломамен ең көп зардап шегетін орган – өкпе. Аспергиллома көбінесе туберкулез, саркоидоз, кеңейген бронхтар, кістік фиброз және жүйелік иммуножеткіліксіздік сияқты қуысты өкпе аурулары бар адамдарға әсер етеді. Ең көп кездесетін себепші түр – Aspergillus fumigatus, әдетте кішкентай (2-ден 3 микронға дейін) споралар түрінде жұтылады. Саңырауқұлақ қуысқа қоныстанып, иммундық жүйенің маңызды элементтері сол қуысқа еніп келе алмайтындықтан, кедергісіз өсе алады. Саңырауқұлақ көбейген сайын, ол шар тәрізді түзілім құрайды, оның құрамында айналадағы өкпе тінінің өлген бөліктері, шырыш және басқа да қоқыстар жиналады.
The most common organ affected by aspergilloma is the lung. Aspergilloma mainly affects people with underlying cavitary lung disease such as tuberculosis, sarcoidosis, bronchiectasis, cystic fibrosis and systemic immunodeficiency. Aspergillus fumigatus, the most common causative species, is typically inhaled as small (2 to 3 micron) spores. The fungus settles in a cavity and is able to grow free from interference because critical elements of the immune system are unable to penetrate into the cavity. As the fungus multiplies, it forms a ball, which incorporates dead tissue from the surrounding lung, mucus, and other debris.
Диагностика
Аспергиломаның диагностикасы зертханалық сарысу IgE деңгейі арқылы қойылады, ол көбінесе осы жағдайда жоғарылайды.
Diagnosis of aspergilloma is by serum IgE levels which are usually raised in this condition.
Емдеу
Аспергилломаның көпшілігі емдеуді қажет етпейді. Аспергиллома қаупін арттыратын ауруларды, мысалы туберкулезді емдеу, олардың пайда болуын болдырмауға көмектеседі. Ауыр гемоптиз немесе басқа да байланысты жағдайлар, мысалы, плевральді эмпиема немесе пневмоторакс болған жағдайларда, аспергиломаны және айналадағы өкпе тінін алып тастау үшін лобектомия немесе басқа резекция түрлерін жасау арқылы операция жасалуы мүмкін, сондай-ақ қан кетуді тоқтату да қажет болуы мүмкін. Итраконазол және вориконазол сияқты антифунгальді препараттармен емдеуге қатысты, аспергиломаны жою туралы бірнеше хабарламалар бар. Көптеген саңырауқұлақтар – әсіресе Aspergillus – сау адам тіндерінде өспейді, бірақ иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда, мысалы, созылмалы грануломатоз ауруы барларда, химиотерапиядан өтетін немесе жақында сүйек миын трансплантациялағандарда айқын өсуі мүмкін. Мұндай адамдардың өкпесінде саңырауқұлақтың гифасы шар тәрізді өседі. Қалыпты қорғаныс механизмдері қалпына келтірілген кезде, нейтрофилдер мен лимфоциттер шар тәрізді саңырауқұлақтың өсуінің шетіне тартылып, лизаланып, тіндерді қорытатын ферменттерді бөліп шығарады, бұл – қалыпты функция. Осылайша, жұқтырылған өкпенің шар тәрізді бөлігі көрші өкпеден ажыратылады. Бұл шар пайда болған қуыста қозғалып, рентгенде саңырауқұлақ шар ретінде көрінеді. Бұл процесс пайдалы, себебі қауіпті инвазивті саңырауқұлақ инфекциясы беткейлік отарлауға айналады. Саңырауқұлақ процесте белсенділігін жойғанмен, хирургтар қан кету мүмкіндігін азайту үшін операция жасауды қалайды. Хирургиялық жолмен алынған, жақында пайда болған саңырауқұлақтың микроскоппен қаралымында, саңырауқұлақтың гифасын қамтитын, өлі өкпе шар анық көрінеді. Ескі зақымдарды микроскоппен зерттеу кезінде мумияланған өкпе тіні байқалады, ол өкпе немесе гифаның әлсіз қалдық құрылымдарын көрсетеді.
Most cases of aspergilloma do not require treatment. Treatment of diseases which increase the risk of aspergilloma, such as tuberculosis, may help to prevent their formation. In cases complicated by severe hemoptysis or other associated conditions such as pleural empyema or pneumothorax, surgery may be required to remove the aspergilloma and the surrounding lung tissue by doing a lobectomy or other types of resection and thus stop the bleeding. There has been interest in treatment with antifungal medications such as itraconazole and voriconazole with some reports showing aspergilloma eradication. Although most fungi—and especially Aspergillus—fail to grow in healthy human tissue, significant growth may occur in people whose adaptive immune system is compromised, such as those with chronic granulomatous disease, who are undergoing chemotherapy, or who have recently undergone a bone marrow transplantation. Within the lungs of such individuals, the fungal hyphae spread out as a spherical growth. With the restoration of normal defense mechanisms, neutrophils and lymphocytes are attracted to the edge of the spherical fungal growth where they lyse, releasing tissue digesting enzymes as a normal function. A sphere of the infected lung is thus cleaved from the adjacent lung. This sphere flops around in the resulting cavity and is recognized on x ray as a fungus ball. This process is beneficial as a potentially serious invasive fungal infection is converted into surface colonization. Although the fungus is inactivated in the process, surgeons may choose to operate to reduce the possibility of bleeding. Microscopic examination of surgically removed recently formed fungus balls clearly shows a sphere of dead lung containing fungal hyphae. Microscopic examination of older lesions reveals mummified tissue which may reveal faint residual lung or hyphal structures.