Қоқыс микозы: себептері, белгілері және алдын алу шаралары

Кіріспе

Саңырауқұлақтық инфекция

C. immitis – топырақта мицелий түрінде өсіп, иесінің организмінде сфера түрінде көбейетін диморфты сапрофит саңырауқұлақ. Ол АҚШ-тың оңтүстік-батыс аймақтарының топырағында, ең көп Калифорния және Аризона штаттарында кездеседі. Күшті желдер эндемикалық аймақтардан алыс жерлерде эпидемияларға себеп болуы мүмкін. 1977 жылдың желтоқсан айында Калифорния штатының Арвин қаласы маңындағы эндемикалық аймақта болған жел дауыл салдарынан, жүздеген шақырым қашықтықтағы эндемикалық емес аймақтарда бірнеше жүз адамға, оның ішінде өлім-жітімге әкелді. Кокцидиоидомикоз – АҚШ-тың эндемикалық аймақтарында қабылданған пневмонияның жиі кездесетін себебі.

Асқынулар

Иммундық жүйесі нашарлаған науқастарда ауыр асқынулар туындауы мүмкін, оның ішінде тыныс алу жеткіліксіздігімен бірге жүретін ауыр пневмония, резекция талап ететін бронхоплевральды фистулалар, өкпедегі түйіндер және инфекцияның бүкіл денеге таралуы (диссеминацияланған форма). Кокцидиоидомикоз – АҚШ-тың эндемикалық аймақтарында қабылданған пневмонияның жиі кездесетін себебі. Топырақта (және агар ортасында) Coccidioides жіпше тәрізді түрінде өмір сүреді. Ол көлденең және тік бағытта гифтер құрайды. Ұзақ құрғақшылық кезеңінде гифтер ішіндегі жасушалар дегенерацияланып, бөшке пішіндес жасушаларға (артроконидиялар) айналады, олар жеңіл және ауа ағындарымен таралады. Бұл көбінесе ағаштарды кесу, құрылыс жұмыстары немесе егін шаруашылығы сияқты топырақтың бұзылуынан болады. Халық санының өсуімен бірге осы әрекеттер де артып, тізбектей әсерге алып келеді. Көбірек жер тазартылса және топырақ құрғақ болса, Coccidioides үшін орта осымен сәйкес болады. Бұл споралар білмей тұрып, оңай жұтылуы мүмкін. Алвеолаға жеткенде олар үлкейіп, сфераларға айналады, ал ішкі септациялар дамиды. Жасушалардың бұл бөлінуі денедегі оптималды температураның арқасында мүмкін болады. Сфералардың ішінде септациялар дамып, эндоспоралар пайда болады. Сфералардың жарылуы осы эндоспораларды босатады, олар өз кезегінде циклды қайталайды және инфекцияны жұқтырған адамның денесіндегі жақын тіндерге таратады. Бұл сфералардың айналасындағы өкпеде түйіндер пайда болуы мүмкін. Олар жарылғанда, ішкі мазмұны бронхтарға түсіп, жұқа қабырғалы қуыстарды құрайды. Бұл қуыстар ерекше кеуде ауруы, қанды жөтел және тұрақты жөтел сияқты белгілерге әкелуі мүмкін. Иммундық жүйесі нашарлаған адамдарда инфекция қан арқылы таралуы мүмкін. Сонымен қатар, саңырақ терідегі жаралар арқылы денеге еніп, инфекция тудыруы мүмкін. Үй ішінде ауа сүзгісін пайдалану, сондай-ақ терідегі жараларды таза ұстап, тері инфекциясын болдырмау үшін жабу пайдалы. 1998–2011 жылдар аралығында Ұлттық хабарлама беруге жататын ауруларды қадағалау жүйесіне (NNDSS) кокцидиоидомикоздың 111 117 АҚШ жағдайы тіркелді. АҚШ-тың көптеген штаттарында кокцидиоидомикозды хабарлау міндетті емес болғандықтан, нақты сандар одан да көп болуы мүмкін. АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) бұл ауруды "жайсыз эпидемия" деп атады және антикокцидиоидты вакцинаның жоқтығын мойындады. 2001 жылғы тиімділік талдауы потенциалды вакцинаның денсаулықты жақсартатынын, сондай-ақ нәрестелер, жасөспірімдер және иммигрант ересектер арасындағы жалпы денсаулық сақтау шығындарын азайтатынын, ал егде жастағы топтарда денсаулықты шамалы жақсартатынын, бірақ денсаулық сақтау шығындарын арттыратынын көрсетті. Медициналық зерттеушілер адам вакцинасын әзірлеп жатқан кезде ауруды қадағалау және оның туралы хабардар ету алдын алу шараларына оң үлес қосады. Зерттеулер көрсеткендей, эндемикалық аймақтардан келген және ауру туралы хабардар науқастар кокцидиоидомикозға диагностикалық тексеруді сұрауға бейім. Қазіргі уақытта Meridian Bioscience "Валли қызуын" диагностикалау үшін EIA тестін шығарады, бірақ ол көптеген жалған оң нәтижелер беретіні белгілі. Ұсынылатын алдын алу шараларына ауыл шаруашылығы, құрылыс және эндемикалық аймақтарда ашық ауада жұмыс істейтін адамдар үшін экспозиция түріне негізделген тыныс алу аппаратының қолданылуы кіруі мүмкін. Шөп отырғызу және топырақты ылғалдандыру сияқты шаңды бақылау шаралары, сондай-ақ шаңды дауылдарға ұшырауды шектеу эндемикалық аймақтардағы тұрғын үйлер үшін кеңес беріледі.

Serious complications may occur in patients who have weakened immune systems, including severe pneumonia with respiratory failure and bronchopleural fistulas requiring resection, lung nodules, and possible disseminated form, where the infection spreads throughout the body. Coccidioidomycosis is a common cause of community acquired pneumonia in the endemic areas of the United States. In soil (and in agar media), Coccidioides exist in filament form. It forms hyphae in both horizontal and vertical directions. Over a prolonged dry period, cells within hyphae degenerate to form alternating barrel shaped cells (arthroconidia) which are light in weight and carried by air currents. This happens when the soil is disturbed, often by clearing trees, construction or farming. As the population grows, so do all these activities, causing a potential cascade effect. The more land that is cleared and the more arid the soil, the riper the environment for Coccidioides. These spores can be easily inhaled unknowingly. On reaching alveoli they enlarge in size to become spherules, and internal septations develop. This division of cells is made possible by the optimal temperature inside the body. Septations develop and form endospores within the spherule. Rupture of spherules release these endospores, which in turn repeat the cycle and spread the infection to adjacent tissues within the body of the infected individual. Nodules can form in lungs surrounding these spherules. When they rupture, they release their contents into bronchi, forming thin walled cavities. These cavities can cause symptoms including characteristic chest pain, coughing up blood, and persistent cough. In individuals with a weakened immune system, the infection can spread through the blood. The fungus can also, rarely, enter the body through a break in the skin and cause infection. The use of air filtration indoors is also helpful, in addition to keeping skin injuries clean and covered to avoid skin infection. From 1998–2011, there were 111,117 U. S. cases of coccidioidomycosis logged in the National Notifiable Diseases Surveillance System (NNDSS). Since many U. S. states do not require reporting of coccidioidomycosis, the actual numbers may be higher. The United States' Centers for Disease Control and Prevention (CDC) called the disease a "silent epidemic" and acknowledged that there is no proven anticoccidioidal vaccine available. A 2001 cost effectiveness analysis indicated that a potential vaccine could improve health as well as reducing total health care expenditures among infants, teens, and immigrant adults, and more modestly improve health but increase total health care expenditures in older age groups. Raising both surveillance and awareness of the disease while medical researchers are developing a human vaccine can positively contribute towards prevention efforts. Research demonstrates that patients from endemic areas who are aware of the disease are most likely to request diagnostic testing for coccidioidomycosis. Presently, Meridian Bioscience manufactures the so called EIA test to diagnose the Valley fever, which however is known for producing a fair quantity of false positives. Recommended prevention measures can include type of exposure based respirator protection for persons engaged in agriculture, construction and others working outdoors in endemic areas. Dust control measures such as planting grass and wetting the soil, and also limiting exposure to dust storms are advisable for residential areas in endemic regions.

Емдеу

Жұқтырғандардың 5%-дан кеміне ғана айқын ауру дамиды және көбінесе иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда кездеседі. Жеңіл, симптомсыз жағдайлар көбінесе ешқандай емді қажет етпейді. Ауыр симптомдары барларға антифунгикалық терапия көмектесуі мүмкін, емге жауапқа байланысты емдеу 3–6 ай немесе одан да ұзаққа созылуы мүмкін. Кокцидиойдомикозға қатысты оптималды антифунгикалық терапияны зерттейтін перспективалық зерттеулер жетіспейді. Жалпы алғанда, прогрессивті немесе тараған ауруларда, сондай-ақ иммундық жүйесі нашарлаған адамдарда флуконазол пероральді түрде және амфотерицин B интравенді түрде қолданылады. Алайда, итраконазол және кетоконазол сияқты балама препараттар аурудың жеңіл түрлері үшін қолданысқа енді. Флуконазол – қан-ми қабығына (МЖЖ) жақсы енуіне байланысты кокцидиоидты менингит үшін басымдыққа ие препарат.

Уыттылық

Әдеттегі амфотерицин В дезоксихолат (AmB: 1950 жылдан бері негізгі препарат ретінде қолданылады) дәрілік заттардың салдарынан туындаған бүйрек токсикациясын күшейтетіні және бүйрек функциясын нашарлататыны белгілі. Жанама әсерлерді, мысалы, тікелей проксималды және дисталды түтікшелерге цитотоксикалық әсерді азайту мақсатында липидтік ерігіш формулалар сияқты басқа да препараттар жасалған. Оларға липосомалық амфотерицин B, амфотерицин B липидтік кешені, мысалы, Abelcet (саудалық атауы) амфотерицин B фосфолипидтік кешені, сондай-ақ AmBisome (ішке тамызылатын) немесе Amphotec (ішке тамызылатын, генерик; Амфотерицин B холестерил сульфаты), және амфотерицин B коллоидтық дисперсиясы жатады, барлығының бүйрек токсикациясын азайту қабілеті көрсетілген. Бір зерттеуде соңғысы амфотерицин В дезоксихолаттай тиімді болмады, онда AmB коллоидтық дисперсиясы үшін ауру көрсеткіші 0% болса, ал амфотерицин В дезоксихолаты үшін 50% (егеуқұйрық және тышқан) құрады. 2015 жылы нефротоксикалық AmB дезоксихолатының 1 мг/кг/күндік дозасы бір науқасқа шамамен 63,80 АҚШ долларына, ал аз улы липосомалық AmB-ның 5 мг/кг/күндік дозасы 1318,80 АҚШ долларына бағаланды.

Эпидемиология

Кокцидиоидомикоз батыс жарты шарында 40° солтүстік және 40° оңтүстік ендік аралығында, АҚШ-тың Аризона, Калифорния, Невада, Нью-Мексико, Техас, Юта және солтүстік Мексиканың белгілі бір аймақтарында кездеседі. Бұл түрлер әдетте 10–30 см тереңдікте орналасқан сілтілі құмды топырақта табылған. Мицелийдің өмірлік циклына сәйкес, жаңбырлы маусымнан кейін келетін құрғақшылық кезеңдерінде ауруға шағу жиілеуі байқалады; бұл құбылыс "өсіп таралу" деп аталады, ол ылғалды ауа райында саңырауқұлақтың өсуімен, ал одан кейінгі құрғақ ауа райында желмен таралатын спораларды өндіруімен байланысты. Жарақтардың көпшілігі эндемиялық аймақта байқалатын болса, аймақтан тыс жерлерде тіркелген жағдайлар көбінесе инфекцияға ұшырап, симптомдары пайда болғанға дейін туған жерлеріне оралған саяхатшыларда кездеседі.

Солтүстік Америка

АҚШ-та C. immitis Оңтүстік және Орталық Калифорнияда ендемиялық, ең көп кездесетін жері Сан-Хоакин аңғары. C. posadassi Аризонада кең таралған, бірақ Юта, Нью-Мексико, Техас және Невада штаттарын қамтитын кеңірек аймақта да кездеседі. Жыл сайын шамамен 150 000 инфекция тіркеледі, ал әр жылы 25 000 жаңа инфекция пайда болады. 2011 жылы АҚШ-та кокцидиоидомикоздың көрсеткіші (100 000 адамға 42,6) 1998 жылғы көрсеткіштен (100 000 адамға 5,3) шамамен 10 есе жоғары болды. Аурудың ең көп таралған аймақтарында инфекция деңгейі 2-4% құрайды. Батыс және Оңтүстік-Батыста инфекция көрсеткіші әртүрлі. Мысалы, Аризонада 2007 жылы Марикопа округінде 3 450 жағдай тіркелді, ал округтің 2007 жылғы шамамен 3 880 181 тұрғыны болғандықтан, 1 125 адамға шамамен 1 жағдай тіркелді. Оңтүстік Нью-Мексико эндемиялық аймақ болып саналса да, 2008 жылы штат бойынша барлығы 35 жағдай, ал 2007 жылы 23 жағдай тіркелді, бұл 56 695 адамға шамамен 1 жағдайды құрайды. Инфекция деңгейі округтер бойынша айтарлықтай өзгереді, және халық тығыздығы маңызды болғанымен, әлі дәлелденбеген басқа факторлар да бар. Көптеп жүргізілетін құрылыс жұмыстары топырақтағы спораларды қоздыруы мүмкін. Сонымен қатар, биіктіктің саңырауқұлақтардың өсуіне және морфологиясына тигізетін әсері зерттелмеген, ал биіктік Калифорния, Аризона, Юта және Нью-Мексикода теңіз деңгейінен 10 000 футқа дейін немесе одан да жоғары болуы мүмкін. Калифорнияда 2000 жылдан 2007 жылға дейін 16 970 жағдай тіркелді (100 000 адамға 5,9), ал ауруханаға жатқызылған 8 657 адамның 752-сі қайтыс болды. Ең көп жағдай Сан-Хоакин аңғарында тіркелді, осы аймақта 16 970 жағдайдың 76% (12 855) орын алды. 1994 жылғы Нортридж жер сілкінісінен кейін жер сілкінісінен зардап шеккен аймақтарда аурулардың саны 10 есеге артты. 2001 жылдың жазында Колорадода, аурудың эндемиялық деп саналатын аймағынан алыс жерде, індет болды. Археологтар тобы Динозаврлар ұлттық ескерткішінде болды, ал экипаж мүшелерінің сегізі және Ұлттық парктер қызметінің екі қызметкері аңғар қызуымен ауырды. Калифорния штатының түрмелері 1919 жылдан бері кокцидиоидомикозға ерекше бейім. 2005 және 2006 жылдары Сан-Хоакин аңғарының батыс жағындағы Коалинга маңындағы Плезант Вэлли мемлекеттік түрмесі және Авенал маңындағы Авенал мемлекеттік түрмесінде 100 000 адамға кем дегенде 3000 жағдай тіркелді, бұл ең жоғары көрсеткіш болды. Плата ш. Шварценеггер ісі бойынша тағайындалған сот төрешісі 2013 жылдың мамыр айында осы түрмелердегі осал топтарды басқа жерге көшіру туралы бұйрық шығарды. Инфекция көрсеткіші өсіп келеді, 2006-2010 жылдар аралығында ол 7%-ға дейін жетті. Калифорния түрмелерінде күтім мен емдеуге жұмсалған шығын 23 миллион долларды құрайды. 2014 жылы 58 тұтқынның атынан Авенал және Плезант Вэлли мемлекеттік түрмелері инфекциялардың алдын алу үшін қажетті шараларды қабылдамағаны туралы сотқа шағым түсірілді.

In the United States, C. immitis is endemic to southern and central California with the highest presence in the San Joaquin Valley. C. posadassi is most prevalent in Arizona, although it can be found in a wider region spanning from Utah, New Mexico, Texas, and Nevada. An estimated 150,000 infections occur annually, with 25,000 new infections occurring every year. The incidence of coccidioidomycosis in the United States in 2011 (42.6 per 100,000) was almost ten times higher than the incidence reported in 1998 (5.3 per 100,000). In area where it is most prevalent, the infection rate is 2 4%. Incidence varies widely across the west and southwest. In Arizona, for instance, in 2007, there were 3,450 cases in Maricopa County, which in 2007 had an estimated population of 3,880,181 for an incidence of approximately 1 in 1,125. In contrast, though southern New Mexico is considered an endemic region, there were 35 cases in the entire state in 2008 and 23 in 2007, for an incidence of approximately 1 in 56,695. Infection rates vary greatly by county, and although population density is important, so are other factors that have not been proven yet. Greater construction activity may disturb spores in the soil. In addition, the effect of altitude on fungi growth and morphology has not been studied, and altitude can range from sea level to 10,000 feet or higher across California, Arizona, Utah and New Mexico. In California from 2000 to 2007, there were 16,970 reported cases (5.9 per 100,000 people) and 752 deaths of the 8,657 people hospitalized. The highest incidence was in the San Joaquin Valley with 76% of the 16,970 cases (12,855) occurring in the area. Following the 1994 Northridge earthquake, there was a sudden increase of cases in the areas affected by the quake, at a pace of over 10 times baseline. There was an outbreak in the summer of 2001 in Colorado, away from where the disease was considered endemic. A group of archeologists visited Dinosaur National Monument, and eight members of the crew, along with two National Park Service workers were diagnosed with Valley fever. California state prisons, beginning in 1919, have been particularly affected by coccidioidomycosis. In 2005 and 2006, the Pleasant Valley State Prison near Coalinga and Avenal State Prison near Avenal on the western side of the San Joaquin Valley had the highest incidence in 2005, of at least 3,000 per 100,000. The receiver appointed in Plata v. Schwarzenegger issued an order in May 2013 requiring relocation of vulnerable populations in those prisons. The incidence rate has been increasing, with rates as high as 7% during 2006–2010. The cost of care and treatment is $23 million in California prisons. A lawsuit was filed against the state in 2014 on behalf of 58 inmates stating that the Avenal and Pleasant valley state prisons did not take necessary steps to prevent infections.

Халықтың тәуекел факторлары

Кокцидиоидомикозға шалдығу және аурудың кең таралған түріне шалдығу қаупі жоғары бірнеше топтар бар. Ауа арқылы тарайтын артроконидияларға ұшырап, ауыл шаруашылығы және құрылыс салаларында жұмыс істейтіндердің қаупі жоғары. Жер сілкінісі, қатты жел және әскери оқулар кезіндегі топырақ қозғалысы да індет таралуымен байланысты. Белгілі бір этникалық топтар кең таралған кокцидиоидомикозға көбірек бейім. Филипин ұлттарында аурудың таралу қаупі 175 есе, ал афроамерикалықтарда 10 есе жоғары. Иммундық жүйесі әлсіреген адамдар да ауруға көбірек ұшырайды. Атап айтқанда, HIV және T-жасушаларының жұмысын нашарлататын аурулары бар адамдар. Бұрыннан бар диабет сияқты аурулары бар адамдардың да қаупі жоғары. Аурудың ауырлығына жас та әсер етеді, өлім-жітімнің үштен бірі 65-тен 84 жасқа дейінгі адамдарда тіркеледі.

Тарих

Кейіннен кокцидиоидомикоз деп аталатын аурудың алғашқы жағдайы 1892 жылы Буэнос-Айресте "Хосе де Сан-Мартин" клиникалық ауруханасының медициналық интерні Алехандро Посадас сипаттады. Посадас зертханалық жағдайларда зертханалық жануарларға инфекцияны жұқтыра алғаннан кейін аурудың жұқпалы екенін анықтады. АҚШ-та Сан-Франциско ауруханасының дәрігері доктор Э. Риксфорд және Джонс Хопкинс медицина мектебінің патологы Т.С. Гилкрист инфекцияның клиникалық зерттеулерінде алғашқы зерттеушілер болды. Олар ауруды тудыратын организмнің Coccidia түріне жататын протозоя екенін анықтап, оны Coccidioides immitis деп атады (Coccidia-ға ұқсас, бірақ қауіпсіз емес). Стэнфорд университетінің ауруханасының профессоры доктор Уильям Офюльс бастапқыда Coccidioides инфекциясы деп, кейін кокцидиоидомикоз деп аталатын аурудың қоздырғышының саңырауқұлақтың патогені екенін анықтады, сондай-ақ кокцидиоидомикоз гистоплазмоз бен бластомикоздан ерекшеленеді. Бұдан әрі, Coccidioides immitis бұрын Сан-Хоакин аңғарындағы қызба, шөл қызбасы және аңғар қызбасы деп аталатын тыныс алу жолдарының бұзылуларының себебі екені анықталды, ал инфекцияның жедел түрін анықтауға арналған сарысу преципитациялық сынағын Чарльз Э. Смит жасады. Кері перспективада қарағанда, Смит кокцидиоидомикоз туралы медициналық зерттеулер мен хабардарлықты арттыруда маңызды рөл атқарды, әсіресе 1951 жылы Берклидегі Калифорния университетінің Халық денсаулығы мектебінің деканы болған кезде. 1950-60 жылдары АҚШ Coccidioides immitis-ті әлеуетті биологиялық қару ретінде қарастырды. Зерттеу үшін таңдалған штамм әскери таңбасы OC деп белгіленді, ал бастапқы күтулер оны адамдарды әлсірету үшін қолдану болды. Медициналық зерттеулер OC-нің халыққа қатысты кейбір өлімге әкелуі мүмкін екенін көрсетті, содан кейін Coccidioides immitis билік органдары оны халық денсаулығына қауіп деп жіктеді. Coccidioides immitis халыққа белгілі болғанша қару ретінде қолданылмады, ал 1960 жылдардың ортасындағы әскери зерттеулердің көп бөлігі адам вакцинасын жасауға бағытталды. Coccidioides immitis АҚШ Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментінің немесе Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарының таңдалған агенттер мен токсиндер тізіміне кірмейді. 2002 жылы Coccidioides posadasii морфологиялық ұқсастығына қарамастан Coccidioides immitis-тен генетикалық жағынан ерекшеленетіні және кокцидиоидомикозға да себеп бола алатыны анықталды. 2022 жылы Калифорнияның Орталық аңғарында аңғар қызбасының жылдар бойына артып келе жатқаны туралы хабарланды (2014 жылы Керн округінде 1000 жағдай, 2021 жылы 3000 жағдай); сарапшылар климаттың ландшафтты құрғақ және ыстық етуіне байланысты Американың батысында жағдайлардың көбеюі мүмкін екенін айтты.

The first case of what was later named coccidioidomycosis was described in 1892 in Buenos Aires by Alejandro Posadas, a medical intern at the Hospital de Clínicas "José de San Martín". Posadas established an infectious character of the disease after being able to transfer it in laboratory conditions to lab animals. In the U. S., Dr. E. Rixford, a physician from a San Francisco hospital, and T. C. Gilchrist, a pathologist at Johns Hopkins Medical School, became early pioneers of clinical studies of the infection. They decided that the causative organism was a Coccidia type protozoan and named it Coccidioides immitis (resembling Coccidia, not mild). Dr. William Ophüls, a professor at Stanford University Hospital (San Francisco), discovered that the causative agent of the disease that was at first called Coccidioides infection and later coccidioidomycosis was a fungal pathogen, and coccidioidomycosis was also distinguished from Histoplasmosis and Blastomycosis. Further, Coccidioides immitis was identified as the culprit of respiratory disorders previously called San Joaquin Valley fever, desert fever, and Valley fever, and a serum precipitin test was developed by Charles E. Smith that was able to detect an acute form of the infection. In retrospect, Smith played a major role in both medical research and raising awareness about coccidioidomycosis, especially when he became dean of the School of Public Health at the University of California at Berkeley in 1951. Coccidioides immitis was considered by the United States during the 1950s and 1960s as a potential biological weapon. The strain selected for investigation was designated with the military symbol OC, and initial expectations were for its deployment as a human incapacitant. Medical research suggested that OC might have had some lethal effects on the populace, and Coccidioides immitis started to be classified by the authorities as a threat to public health. Coccidioides immitis was never weaponized to the public's knowledge, and most of the military research in the mid 1960s was concentrated on developing a human vaccine. Coccidioides immitis is not on the U. S. Department of Health and Human Services' or Centers for Disease Control and Prevention's list of select agents and toxins. In 2002, Coccidioides posadasii was identified as genetically distinct from Coccidioides immitis despite their morphologic similarities and can also cause coccidioidomycosis. It was reported in 2022 that valley fever had been increasing in Central Valley of California for years (1,000 cases in Kern county in 2014, 3,000 in 2021); experts said that cases could rise across the American west as the climate makes the landscape drier and hotter.

Зерттеу

2023 жылға қарай Coccidioides immitis немесе Coccidioides posadasii инфекциясын болдырмау үшін вакцина қолжетімді емес, бірақ мұндай вакцинаны жасау жұмыстары жүріп жатыр. Anivive Lifesciences компаниясы мен Аризона университетінің медицина мектебінің ғалымдары иттерге қолдануға арналған вакцинаны әзірлеуде, оның нәтижесінде адамдарға да қолданылатын вакцина жасалуы мүмкін.

Басқа жануарлар

Доңғалақтың қызуы жұқпалы емес. Иттерде кокцидиоидомикоздың ең көп кездесетін белгісі – құрғақ немесе ылғалды болуы мүмкін созылмалы жөтел. Басқа белгілеріне қызба (шамамен 50% жағдайда), салмақ жоғалту, анорексия, әлсіздік және көңіл күйдің төмендеуі жатады. Ауру иттің денесіне таралуы мүмкін, көбінесе сүйек инфекциясы (остеомиелит) тудырады, бұл жамандыққа алып келеді. Таралу, қай ағзаларға жұққандығына байланысты басқа да белгілерге себеп болуы мүмкін. Саңырауқұлақ жүрекке немесе жүрек қапшығына жұқса, жүрек жеткіліксіздігіне және өлімге әкелуі мүмкін. Мысықтарда симптомдар тері зақымдары, қызба және тәбет жоғалтуын қамтуы мүмкін, тері зақымдары ең көп кездесетін белгі. Доңғалақтың қызуы анықталған басқа түрлерге ірі қара мен жылқы сияқты малдар; ламалар; теңіз сүтқоректілері, оның ішінде теңіз суырықтары; маймылдар, кенгурулар, жолбарыстар және т.б. сияқты хайуанаттар бағының жануарлары; сондай-ақ саңырауқұлақтың таралған географиялық аймағындағы жабайы жануарлар, мысалы, пумалар, скункстар және жавелиналар кіреді.

Танымал мәдениетте

"Болт" сериалының бірінші маусымдағы "Фоллоут баспанасындағы адам" атты эпизодында, бүкіл зертхана сүйек шаңымен тыныс алғаннан кейін кокцидиоидомикозға ұшырайды. Қателікке байланысты, команда аурудың халыққа таралуын болдырмау үшін Рождество қарсаңында зертханада карантинде болуға мәжбүр болады (іс жүзінде, бұл ауру жұқпалы емес). Кейіннен, зертхана 2-ші маусымдағы "Қырымдағы діни қызметкер" эпизодында ластанған зират топырағы арқылы қайтадан осы ауруға ұшырайды, бірақ карантинге отырудың орнына бірнеше инъекция жасайды. 2022 жылы түсірілген австралиялық "Ертедегі барлық нәрсе" көркем фильмінде кокцидиоидомикоз туралы айтылады. "Хаус" сериалының 3-маусымының 4-бөлімі "Жемшіктегі сызықтарда" Coccidioides immitis-ке ұшыраған 17 жастағы науқаста кокцидиоидомикоз симптомдары көрінеді. Дуглас Престон мен Линкольн Чайлдтың 1999 жылғы "Тандерхед" романында саңырауқұлақтар мен ауру сюжеттің орталық бөлігін құрайды.