Кіріспе

Батыс Канада партиясы (WCP) – Канаданың Британдық Колумбия, Альберта, Саскачеван және Манитоба провинцияларының, сондай-ақ Юкон, Солтүстік-Батыс Аймақтары мен Нунавуттың Канададан бөлініп, Батыс Канада ретінде жаңа ел құруды жақтаған саяси партия. Партия 2005 жылдың мамырында Альберта штатының Стратмор қаласында өткен жиналыста құрылды, онда Тайрон Блэкни партия басшысы, ал Глен Дундас президент болып сайланды. Құрылтайда Блэкни мырза: «Батыстың шеттетуі және түбірінен саяси өзгерістерге ұмтылыс ұзақ жылдар бойы жиналып келген наразылық. Енді көптеген адамдар жүйенің толығымен бұзылғанын көріп отыр, сондықтан біз бұл қозғалыстың тез өсіп, батыстың әр сайлау округінен үміткерлер табылатынына үміттенеміз» деді. Батыс Канада партиясы батыс сайлаушыларына «статус-кво» партияларына балама ұсынуды көздейді. Партия демократиялық жолмен бөлінуге ниеттенсе де, бастапқыда батыс құндылықтары мен мүдделерін қорғау үшін Канада жүйесінде жұмыс істейді. Партия 1987 жылы батыс провинцияларынан 150 адамнан тұратын топ құрған «Батыс тәуелсіздік партиясымен» байланысты. Бұл партияға олар басқа батыс сепаратистік партиясы – федералдық Батыс блогы партиясының (WBP) бағытынан көңілі толмағандықтан құрылды, оған Виктория, Британдық Колумбиядан құқықтанушы Дуглас Кристи басшылық еткен.

WIP-тің 1987 жылғы қазанда Эдмонтонда өткен құрылтай съезінде доктор Фред Маршалл уақытша жетекші болып сайланды. Маршалл 1984 жылы провинциялық Батыс Канада концепциясының басшылығына үміткер болған, бірақ болашақ Реформа партиясының депутаты Джек Рамзиге (Камроуз, Альберта) жеңілген. Сондай-ақ құрылтайда партия «Батыс Канада туы» деп аталған туды қабылдады, оны Декстер Домбро жобалаған және басқа сегіз үміткердің ішінен таңдалды. WIP 1988 жылғы федералды сайлауда Батыс Канада бойынша 14 үміткерді тікелей ұсынды. Барлық үміткерлер жеңіліске ұшырады, олардың ешқайсысы да бірде-бір сайлау округінде халық дауысының 1% -ын алған жоқ. Партияның төрт провинцияның әрқайсысында филиалдары болған немесе әлі де бар. Батыс тәуелсіздік партиясының федералдық бөлімі 1988 жылдан бері белсенді емес. Партия Батыс блогы партиясы құрылғаннан кейін жақын арада қайта жандандырылды.

Британдық Колумбияның ЖІБ

Британ Колумбиясының Батыс Тәуелсіздік партиясы (WIPBC) деп аталатын провинциялық партия WIP-тің бөлімшесі емес еді. WIPBC өзін BC Refederation Party (BC Refed) деп қайта атады және қазір Канада ішінде саяси өзгерістерді қолдайды. BC Refed швейцариялық тікелей демократия үлгісіне негізделген BC Конституциясының және BC Тікелей демократия туралы заңның мәтінін жасады. Бұл мәтіндер, олардың айтуынша, BC-нің заңды (de jure) үкіметін құруға бағытталған. Партия Канаданың федералды үкіметі мен Канаданың Жоғарғы Соты екеуі де "de facto" (заңсыз) екенін мәлімдейді, себебі Канаданың заңды конституциясы жоқ деп санайды. Партия 1982 жылғы Конституциялық актіні заңды деп талмайды. Осылайша, партия Канада үкіметінің қалыптасқан түрі заңсыз деп тұжырымдайды.

Альбертаның ЖІӨ

Альбертаның ЖІЖ-і тоқтатылған сияқты. Албертаның бөліну партиясы (SPA), 2004 жылғы провинциялық сайлауда кандидаттарды тікелей ұсынған, қазір провинцияда бөлінуді қолдайды. SPA 2003 жылы Саскачеванның ЖІЖ-і құрылған кезде қолдау білдірген мәлімдеме жасады. Альбертаның Тәуелсіздік партиясы да белсенді, 2018 жылы оған қызығушылық қайта оянды.

Саскачеванның ЖІӨ

Саскачеванның Батыс тәуелсіздік партиясы федералды сайлауларда кандидаттарды тіркеуге ниеттенбейді.