Квебек блогы: Канаданың тәуелсіздігі үшін күрескен саяси партия

Кіріспе

Bloc Québécois (BQ; blɔk kebekwa, "Квебек блогы") – Квебек ұлттығына және Квебектің тәуелсіздігін ілгерілетуге арналған Канаданың федералды саяси партиясы. Блок Меч көлі келісімінің күйреуі кезінде федералды Прогрессивті консервативтік партиясы мен Либералдық партиясынан шығып кеткен парламент мүшелері (депутаттар) тарапынан құрылды. Құрылтайшы Люсьен Бушар Брайан Малрунидің федералды прогрессивті консервативтік үкіметінде министр болған. Блок Квебектің Канададан саяси тәуелсіздік алуы үшін қажетті жағдайларды жасауға ұмтылады және федералды сайлаулар кезінде тек провинция ішінде ғана үгіт жүргізеді. Партия әлеуметтік-демократиялық және сепаратистік (немесе "тәуелсіздікші") деп сипатталады. Блок Киото протоколын қолдайды. Мүшелері мен жақтастары француз тілінде Bloquistes (blɔkist) деп аталады.

Позициялар мен идеологиялар

Квебек блогының саяси ұстанымдарының толық емес тізімі. Квебек блогы, басқалармен қатар, мыналарды жақтады:

Квебек егемендігі, тіпті тәуелсіздікке дейін, атап айтқанда, «Анықтық заңының» күшін жою және «Muskrat Falls» су электр стансасы жобасына қарсылық. Киото протоколын қолдау. Аборт құқығы. ЛГБТҚ+ құқықтары. Қосымша көмекпен өмірді өз еркімен аяқтауды заңдастыру. Канада Сенатын тарату. Монархияны жою. Квебек секуляризмі заңын қолдау, ол мемлекеттік қызметкерлерге діни киім киюге тыйым салады. Квебектің Көпмәдениеттілік заңының талаптарынан босату. 2015 жылғы Канада федералды сайлауында Квебек блогы азаматтыққа қабылдау кезінде және дауыс беру кезінде бетін жабатын киім киюге тыйым салуды қолдады, бұл ниқап киетін мұсылман әйелдеріне бағытталған.

Шығу тегі

Квебек блогы 1990 жылы Квебектің прогрессивті консервативті және либералды парламентарийлерінің бейресми коалициясы ретінде құрылды, олар Меч көлі келісімінің жеңілісіне жақын уақытта өздерінің бастапқы партияларынан шығып кетті. Партия уақытша деп есептелді және федералдық деңгейде егемендікті ілгерілету мақсаты қойылды. Партия Канададан бөліну жөніндегі сәтті референдумнан кейін тарауды көздеді. Көптеген партиялар сияқты, ол да жылдар бойы белгілі қолдаушыларды алды да, жоғалтты да. Бушар 1990 жылдың мамыр айында Жан Шарест басқарған комиссияның Меч көлі келісіміне өзгерістер енгізуді ұсынған есебіне жауап ретінде үкіметтен кетті. Бушар өзгерту ұсыныстары келісімнің мақсаттары мен рухын жоққа шығарады деп ойлады. "Құпия Мулрони жазбаларына" сәйкес, оны премьер-министр Мулрони қызметтен босатыпты. Бушарға бес әріптес тори (Ник Леблан, Луи Пламондон, Бенуа Трембле, Гилберт Шартранд және Франсуа Герин), сондай-ақ екі либерал (Жиль Рошело және Жан Лапиер) қосылды. Блокисттердің алғашқы сайланған үміткері – сол кезде кәсіби одақтарды ұйымдастырушы болған Гилль Дюсеп, 1990 жылдың 13 тамызында Монреальдегі Лориер—Сент-Мари округінде өткен қосымша сайлауда сайланды. Блок федералды партия ретінде тіркелмегендіктен, ол тәуелсіз кандидат ретінде қатысты.

Алғашқы сайлау және ресми оппозиция

1993 жылғы федералды сайлауда Блок Квебекте 54 орынға (75 орынның ішінде) ие болды, франкофондық сайлау округтерінің көбісін қамтыды. Канаданың қалған бөлігіндегі оппозициялық дауыс Реформалық партия, Прогрессивті консервативтік партия және Жаңа демократиялық партия арасында бөлінгендіктен, Блок Төменгі палатадағы орын саны бойынша екінші орынды шамалы артықтап алып, ресми оппозиция мәртебесіне ие болды. Реформа партиясы жалпыұлттық дауыс беруде екінші орынға ие болғанымен, Квебектегі Блоктың қолдауы Батыстағы Реформа партиясының қолдауынан сәл артық болды. 35-ші парламент жұмысын бастағаннан кейін Бушар Блок депутаттары Төменгі палатада тек француз тілінде ғана сөйлейтінін жариялады, бұл қағида бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Бұл қажеттілік тудырды; Бушар және Блокты құрған мүшелердің көпшілігі француз және ағылшын тілдерін еркін меңгергенімен, Бушар өзінің үлкен фракциясының көп бөлігінің ағылшын тілін пікірталас жүргізуге жеткілікті деңгейде білмейтінін анықтады. Блокистердің осыншама көп санын сайлау – PQ лидері Жак Паризо жасаған «Үш кезең» жоспарының бірінші қадамы болды, ол Квебек тәуелсіздігіне жету жолын белгілеуге арналған. Паризо 1994 жылғы Квебек сайлауында (Үш кезеңнің екіншісі) Квебек премьер-министрі болды. Блок ресми оппозиция болғандықтан, оның барлық депутаттары бір провинцияда сайланғанына қарамастан, басқа партияларға қарағанда айтарлықтай артықшылықтарға ие болды. Мысалы, 35-ші парламенттегі сұрақ-жауап сессиялары ұлттық бірлік мәселелеріне басымдық берді. Дегенмен, үкіметтегі либералдар Реформа партиясын Квебекке қатысты емес мәселелердегі басты оппозиция деп қарады. Сонымен қатар, 1995 жылы Бушар оппозиция жетекшісі ретінде АҚШ президенті Билл Клинтонмен кездесуге шақырылғанда, Реформа партиясының жетекшісі Престон Мэннингке де Клинтонмен кездесу ұйымдастырылды, бұл Бушардың сепаратистік әсерін азайту мақсатында жасалды.

1995 жылғы Квебек референдумы және оның салдары

1995 жылы ПК үкіметі Квебек тарихында тәуелсіздік туралы екінші референдумды ұйымдастырды. Блок «Иә» (суверенитет) жағына қолдау көрсету үшін науқанға қатысты. «Иә» жағының науқаны қиындыққа тап болды, сондықтан науқанды басқару PQ көшбасшысы Жак Паризодан Блок көшбасшысы Люсьен Бушарға ауыстырылды. Бушар харизматикалық және орташа көзқарастас деп есептелді, сондықтан ол сайлаушыларды тартуға көбірек мүмкіндік беретін еді. 1995 жылдың 12 маусымында Квебек партиясы, Квебек блогы және Квебек демократиялық әрекетінің басшылары тәуелсіздікке қол жеткізу жоспарына қатысты «үшжақты келісімге» қол қойды. Бұл Рене Левескенің референдумнан кейін тәуелсіз Квебек пен Канаданың қалған бөлігі арасындағы серіктестік туралы келісімді келісу қажеттігі туралы ойын жаңғыртты. Бұл ұсыныс Бушарға тиесілі болды. Паризо бұрын тек тәуелсіздік туралы дауыс беруді қалаған. Айырмашылық жойылды, өйткені референдумға қатысқан сайлаушылардың 50,6 пайызы суверенитет жоспарын қабылдамады. Монреальдегі басым көпшілік «Жоқ» деп дауыс бергені теңгерімді өзгертті. Референдумнен кейін бір күн өткен соң Паризо Квебек премьер-министрі және ПК көшбасшысы лауазымынан кетуін жариялады. Бушар федералдық саясаттан бас тартып, 1996 жылдың 26 қаңтарында Паризоның орнын басып, екі лауазымды да иеленді. Бушар Оттаваны қалдырғаннан кейін Мишель Готье Блоктың басшысы болды. Референдумдағы жеңілістен кейін Готье партияны біріктіре алмады және бір жылдан кейін басшылықтан кетті. 1997 жылы Бушар мен Готье арасында уақытша басшы болған Жиль Дюсеп Блоктың басшысы болды.

Дюсептің партиясы

1997 жылғы федералды сайлауда Квебек блогы 44 орынға дейін төмендеп, Реформа партиясына ресми оппозиция мәртебесін жоғалтты. 1997–2000 жылдар аралығындағы мерзім Блоктың «Анықтық туралы» заңның қабылдануына қарсы күресімен ерекшеленді. Бұл заңды Канада премьер-министрі Жан Кретьен (өзі Квебек өкілі және ұлттық көзқарасы күшті округтің өкілі) және Кретьеннің кабинетіндегі Квебек министрі Стефан Дион Квебек Канададан бір жақты түрде бөліне алмайтындығын айтқан Канада Жоғарғы Сотының 1998 жылғы шешімін заңдастыруға тырысты. 2000 жылғы сайлауда Блок 38 орынға дейін төмендеді, бірақ бұрынғы сайлаудағыдан көп дауыс жинады. Мұның бір себебі Монреаль, Квебек қаласы және Халл/Гатино сияқты бірнеше ірі Квебек қалаларының күштеп біріктірілуі болды. Бұл біріктіру сол аймақтарда өте жағымсыз болды, нәтижесінде біріктірілген аймақтардың бірнешеуінде Либералдық партия жеңіске жетті. Бұл көрсеткіш Квебектегі либералдардың алған орын санынан асып түсті. Дегенмен, либералдар 37-ші парламенттің өмірінде бірнеше қосымша сайлауда жеңіске жетті, соның нәтижесінде 1984 жылғы федералды сайлаудан бері алғаш рет Квебек парламентінің көпшілігін либералдар иеленді. Содан кейін келесі сайлауға дейін Блок федералды үкіметтің Квебекке қатысты провинциялық құзыретына ғана жататын мәселелерге араласуын сынап тастады. Блок өзінің әрекеттерінің нәтижесінде демеушілікке байланысты сыбайлас жемқорлық ісінің ашылуын қамтамасыз еткенін мәлімдеді. 2003 жылғы Квебек сайлауында Жан Шарест басқаратын федералистік Квебек Либералдық партиясы жеңіске жеткеннен кейін Блок 2003 жылғы көптеген сауалнамаларда төмендеуді жалғастырды. Алайда, 2003 жылдың қысында жағдай өзгерді. Федералистік Шарест үкіметі халық арасындағы қолдауын жоғалтты. Содан кейін 2004 жылдың ақпанында Канаданың бас аудиторы демеушілікке байланысты сыбайлас жемқорлық ісін ашты, бұл федералды қаражатты Квебекте Канаданың бірлігін қолдау мақсатында жұмсаудың заңсыз екенін көрсетті. Сонымен қатар, Жан Кретьеннің либералдық үкіметі партияны қаржыландыру туралы заңды қабылдады, нәтижесінде Блок өзінің ұйымын тұрақтандыруға көмектескен миллиондаған долларлық субсидия алды. 2004 жылғы сайлауда Блок «Квебекке тән партия» («Квебекке арналған партия») немесе «Квебектегі таза партия» деп аударылатын ұранды қабылдады. Блок Халықтар палатасында 54 орынға ие болды, бұл 1993 жылғы науқандағы бұрынғы рекордын қайталады. 2006 жылғы сайлауда Блок «Бақытымызға орай, Блок осында!» деген ұранды қолданды. Блоктың науқан басында 60-тан астам орын жеңіп алуы күтілді, және олар либералдардан шындығында 6 орын алды. Алайда, Квебектің кейбір аймақтарында, әсіресе Квебек қаласы мен оның айналасында Канаданың жаңа Консервативтік партиясының күтпеген өсуі Блоктың торилерге сегіз орыннан айырылуына әкелді. Тәуелсіз кандидат Андре Артурға қосымша жеңіліспен бірге Блок үш орын жоғалтты. Консервативтік партия Халықтар палатасында көпшілік орындарды жеңіп алып, азшылық үкімет құрды. Блоктың басқа оппозициялық партиялармен одақ құрып, үкіметті консерваторлардан тартып алу мүмкіндігі туралы үздіксіз болжамдар айтылды. Сайлаудан кейін басшылығы расталған Дюсеп Блоктың басқа оппозициялық партиялармен немесе үкіметпен Квебекке пайдалы болған жағдайда ынтымақтастығын жалғастыратынын, бірақ федералды үкіметке қатыспайтынын мәлімдеді. 2006 жылдың 2 мамырында өткен сауалнама көрсеткендей, консерваторлар алғаш рет Квебек сайлаушыларының арасында Блоктан озып кетті (34% - 31%). Дюсеп Блоктың премьер-министр Стивен Харпердің бюджетіне қолдау көрсететінін мәлімдеді. Қазан айындағы сауалнамалар Блоктың көрсеткіші қырықтардың ортасына дейін өскенін, ал консерваторлар Квебектегі сауалнамалар бойынша либералдардан кейін ондарға дейін төмендегенін көрсетті. 2007 жылдың 11 мамырында Жиль Дюсеп 2007 жылдың 8 мамырында Квебек провинциялық сайлауындағы нашар нәтижелер мен ішкі келіспеушіліктер оны орнынан түсуге мәжбүрлегеннен кейін Квебек партиясының басшылығына үміткер болатынын жариялады. Дюсеп келесі күні жарыстан бас тартатынын және өзі де қатысуға ниеттенген Паулин Маруані қолдайтынын мәлімдеді. 2008 жылғы федералды сайлаудан кейін Блок 49 орын жеңіп алды, бұл бұрынғы парламент таратылғанға дейін болған көрсеткіштен бір орынға көп. Бұл сайлауда олар «Présent pour le Québec» («Квебек үшін») деген ұранды қолданды. Олар таратылған кездегі орын санымен салыстырғанда аз ғана табысқа жеткенмен, 2006 жылы алған 51 орынмен салыстырғанда 2 орынға кеміп, 49 орынға ие болды. Сонымен қатар, провинциядағы халықтың дауыс беруі 4 пайызға төмендеп, 38,1% құрады, бұл 1997 жылдан бері Блоктың ең төменгі көрсеткіші. Сайлаудан кейін жақтастарының алдында сөз сөйлеген Блоктың жетекшісі Жиль Дюсеп өзінің мақсаттарына жеткенін мәлімдеді, сондай-ақ: «Бүгін Квебек блогы болмағанда, мырза Харпер көпшілік үкімет құрған болар еді». 2008 жылдың қараша айының соңында Блок үкіметтегі консерваторларға қарсы оппозициялық екі партия ұсынған сенімсіздік дауысына қолдау көрсетуге және оның нәтижесінде либералдық-ЖЭД коалициялық үкіметін кемінде 2010 жылдың маусымына дейін қолдауға дайын екенін мәлімдеді, бірақ үкімет құрамына кірмейді.

In the 1997 federal election, the Bloc Québécois dropped to 44 seats, losing official opposition status to the Reform Party. The 1997–2000 term was marked by the Bloc's fight against the passage of the Clarity Act, the attempt by Canadian Prime Minister Jean Chrétien (himself a Quebecer who represented a strongly nationalist riding) and Stéphane Dion, a Quebec minister in Chrétien's cabinet, to codify the Supreme Court of Canada's 1998 decision that Quebec could not secede unilaterally. In the 2000 election, the Bloc dropped further to 38 seats, despite polling a larger percentage of the vote than at the previous election. One factor was the forced merger of several major Quebec cities, such as Montreal, Quebec City and Hull/Gatineau. The merger was very unpopular in those areas, resulting in Liberal wins in several of the merged areas. This was still more than the number of seats the Liberals had won in Quebec. However, the Liberals won several subsequent by elections during the life of the 37th Parliament, until the Liberals had held the majority of Quebec's seats in the Commons for the first time since the 1984 federal election. From then to the subsequent election, the Bloc continued to denounce the federal government's interventions in what the Bloc saw as exclusively provincial jurisdictions. The Bloc credits its actions for the uncovering of what has since become the sponsorship scandal. The Bloc continued to slide in most of the 2003 opinion polls following the 2003 Quebec election which was won by the federalist Quebec Liberal Party led by Jean Charest. However, things changed during the winter of 2003. The federalist Charest government lost popularity. Then, in February 2004, the Auditor General of Canada uncovered the sponsorship scandal, suggesting illegality in the spending of federal monies in Quebec in support of Canadian unity. As well, the Liberal government of Jean Chrétien passed party financing legislation that resulted in the Bloc receiving millions of dollars in subsidies that helped to stabilize its organization. For the 2004 election, the Bloc adopted the slogan Un parti propre au Québec, a play on words that can be translated either as "A party of Quebec's own" ("a party proper to Quebec") or as "A clean party in Quebec". The Bloc won 54 seats in the House of Commons, tying its previous record from the 1993 campaign. For the 2006 election, the Bloc used the slogan Heureusement, ici, c'est le Bloc! ("Fortunately, the Bloc is here!"). The Bloc were expected to easily win more than 60 seats at the start of the campaign, and they did in fact take six seats from the Liberals. However, the unexpected surge of the new Conservative Party of Canada in parts of Quebec, particularly in and around Quebec City, led to the Bloc losing eight seats to the Tories. Coupled with an additional loss to André Arthur, an independent candidate, the Bloc recorded a net loss of three seats. The Conservative Party won a plurality of seats in the House of Commons, thus forming a minority government. There was persistent speculation as to the possibility of the Bloc forming alliances with other opposition parties to wrest the government away from the Conservatives. Duceppe, whose leadership was confirmed after the election, maintained that the Bloc would continue to co operate with other opposition parties or with the government when this advantaged Quebec, but would not participate in a federal government. On 2 May 2006, a poll revealed that for the first time, the Conservatives were ahead of the Bloc among Quebec voters (34% against 31%). Duceppe announced the Bloc would support Prime Minister Stephen Harper's budget that same day. By October polls showed that the Bloc was up to mid forties whereas the Conservatives fell into the teens behind Liberals in their poll numbers in Quebec. Gilles Duceppe announced on 11 May 2007 that he would run for the leadership of the Parti Québécois to replace André Boisclair, who resigned on 8 May 2007, after the poor performance in the March 2007 Quebec provincial election and internal dissent forced him to step down. Duceppe announced the next day that he was withdrawing from the race, and that he would support Pauline Marois who had also announced her intention to run. The Bloc made slight gains following the 2008 federal elections as they won 49 seats, one more than the number they had before the previous parliament was dissolved. In that election, they used the slogan "Présent pour le Québec" ("Present for Quebec"). Although they made small gains in relation to the number of seats at dissolution, they fell by 2 seats to 49 in comparison to the 51 they received in 2006. Also, the proportion of popular votes in the province was down 4 points to 38.1%, the Bloc's lowest score since 1997. In a speech in front of his supporters following the election, BQ leader Gilles Duceppe claimed to have achieved his objectives, adding: "without the Bloc Québécois tonight, Mr. Harper would have formed a majority government". At the end of November 2008, the Bloc indicated that it would support a possible motion of no confidence against the governing Conservatives by the two other opposition parties, and would support the resulting Liberal NDP coalition government at least until June 2010, without actually being part of the government.

Коалиция әрекеті

2011 жылдың 26 наурызында Квебек блогының жетекшісі Дюсеп консервативті көшбасшы Стивен Харпер 2004 жылы Блок пен Жаңа демократиялық партиясымен коалициялық үкімет құруға тырысқанын мәлімдеді. Бұл мәлімдеме Харпердің либералдардың Блок пен Жаңа демократиялық партиясымен коалиция құруға ниеттенгені туралы айыптауларына жауап ретінде жасалды. 2004 жылғы федералды сайлаудан екі ай өткен соң Стивен Харпер Монреальдегі қонақүйдің бірінде Блоктың жетекшісі Жиль Дюсеппен және Жаңа демократиялық партияның жетекшісі Джек Лейтонмен жеке кездесті. Сол күні үш партияның басшылары бірлескен баспасөз мәслихатын өткізіп, парламенттік ережелерді өзгерту мәселесінде ынтымақтастыққа дайын екендерін және сайлау тағайындау туралы шешім қабылдамас бұрын генерал-губернатормен кеңесуді сұрады. Харпер баспасөз мәслихатында: "Елді басқару Парламенттің міндеті, тек ең ірі партия мен оның жетекшісінің емес. Бұл мен, біз және көптеген канадалықтар ұзақ жылдар бойы сынға алып келе жатқан мәселе. Сондықтан, бұл жағдайды өзгертуге мүмкіндік туды" деді. Алайда, Харпер мен тағы екі оппозициялық көшбасшы генерал-губернаторға жолданған хаттарына қарамастан, коалициялық үкімет құруға тырысқандарын жоққа шығарды. Осы сайлауда Луи Пламондон, Андре Беллаванс, Мария Мурани және жаңадан сайланған Жан Франсуа Фортин парламентке сайланды. 41-ші Парламент 2011 жылдың 2 маусымында құрылғанда Пламондон Блоктың уақытша парламенттік жетекшісі болды. Вивиан Барбот Дуцептің отставкасынан кейін 2011 жылғы партия басшылығына сайлауға дейін уақытша жетекші және партия президенті қызметін атқарды. Блок Квебеконың басшылығына сайлау кампаниясы Дуцептің тұрақты ізбасары болу үшін 2011 жылдың 17 қыркүйегінде басталды және 11 желтоқсанда Хошелага округінен бұрынғы депутат Даниэль Пейльдің партия басшысы болып сайлануымен аяқталды. Паилльдің өкілеттігі кезінде Пламондон парламенттік жетекші болды, өйткені ол депутаттық мандатына ие болған жоқ. 2013 жылдың 28 ақпанында Клод Патри Жаңа демократиялық партиядан шығып, Квебек тәуелсіздігі мәселесіндегі келіспеушіліктерге байланысты Блокқа қосылды, бұл партияның Парламенттегі мандаттарының санын беске жеткізді. 2013 жылдың 12 қыркүйегінде партияның Монреальден сайланған жалғыз депутаты Мария Мурани Parti Québécois үкіметі ұсынған Квебек құндылықтарының хартасын сынағандықтан партиядан шығарылды, нәтижесінде партияда 4 депутат қалды. Паилль денсаулығына байланысты 2013 жылдың 16 желтоқсанында басшылық лауазымынан кетті. Келесі маусымда басшылыққа сайлау өтті. Бұрын парламент мүшесі немесе Квебектің Ұлттық Ассамблеясының мүшесі болмаған, Сент-Жан Баптист қоғамының бұрынғы президенті Марио Болиу Квебек тәуелсіздігін басты басымдыққа қою платформасымен сайлауда жеңіске жетіп, партия басшысы болды. Ол Блокты егемендік жақтастарының коалициясынан тыс кеңейтуді ұсынған және партияның қалған мүшелері қолдаған Блоктың депутаты Андре Беллавансты жеңді. 2014 жылдың 12 тамызында Блоктың уақытша парламенттік жетекшісі Жан Франсуа Фортин партиядан шығып, тәуелсіз депутат ретінде отырды, ол кірген Квебек блогының енді жоқ екенін және Болиу оның беделін жойғанын мәлімдеді, нәтижесінде партияда 3 депутат қалды. 2014 жылдың 25 тамызында бұрынғы уақытша парламенттік жетекші және сәтсіз басшылыққа үміткер Андре Беллаванс та отставкаға кетті, бұл Блокты 2 депутатқа дейін қысқартты, олардың бірі Клод Патри қайта сайлануға қатыспайтынын мәлімдеді. 2014 жылдың 31 желтоқсанында партияның вице-президенті Энни Лессард партия жетекшісі Марио Болиумен жеке дауға байланысты қызметінен кетті.

On 26 March 2011, Bloc Québécois leader Duceppe stated that Conservative leader Stephen Harper had in 2004 tried to form a coalition government with the Bloc and NDP in response to Harper's allegations that the Liberals intended to form a coalition with the Bloc and the NDP. Two months after the 2004 federal election, Stephen Harper privately met with BQ leader Gilles Duceppe and New Democratic Party leader Jack Layton in a Montreal hotel. On the same day the letter was written, the three party leaders held a joint press conference at which they expressed their intent to co operate on changing parliamentary rules, and to request that the governor general consult with them before deciding to call an election. At the news conference, Harper said: "It is the Parliament that's supposed to run the country, not just the largest party and the single leader of that party. That's a criticism I've had and that we've had and that most Canadians have had for a long, long time now so this is an opportunity to start to change that." However, at the time, Harper and the two other opposition leaders denied trying to form a coalition government, despite the letter written to the governor general. Elected to Parliament in this election were incumbents Louis Plamondon, André Bellavance, Maria Mourani and rookie MP Jean François Fortin. When the 41st Parliament convened on 2 June 2011, Plamondon became the Bloc's interim parliamentary leader. Vivian Barbot served as interim leader and party president following Duceppe's resignation until the party's 2011 leadership election. The Bloc Québécois leadership election campaign to choose a permanent successor to Duceppe began on 17 September 2011 and concluded on 11 December with the election of former MP for Hochelaga Daniel Paillé as party leader. Plamondon, the longest serving member of the Commons, served as parliamentary leader during Paillé's tenure as he did not have a seat. On 28 February 2013, Claude Patry defected from the New Democratic Party and joined the Bloc, citing his disagreement with the New Democratic Party on the subject of Quebec sovereignty, bringing the party's total seats in Parliament up to five. The caucus fell back to 4 MPs on 12 September 2013 when Mourani, the party's only remaining member from Montreal, was expelled for her comments criticizing the Parti Québécois government's proposed Charter of Quebec Values. Paillé stepped down as leader on 16 December 2013 because of health reasons. A leadership election was held the following June. Hardliner Mario Beaulieu, a former president of the Société Saint Jean Baptiste who had never been either a Member of Parliament or a member of Quebec's National Assembly, was elected party leader after running on a platform of prioritizing Quebec independence above all else. He defeated BQ Member of Parliament André Bellavance, who had campaigned on a platform of broadening the Bloc beyond being a coalition of sovereigntists and had been endorsed by the rest of the party's caucus. On 12 August 2014, the caucus was reduced to three MPs when the Bloc's interim parliamentary leader, Jean François Fortin, quit the party to sit as an independent saying that the Bloc Québécois he had joined no longer exists and that Beaulieu had destroyed its credibility. On 25 August 2014, former interim parliamentary leader and failed leadership contender André Bellavance also resigned, reducing the Bloc to two MPs – one of whom, Claude Patry, had announced that he would not run for re election. On 31 December 2014, the party's vice president, Annie Lessard, resigned after a personality conflict with leader Mario Beaulieu.

Дуцеппедің қайтуы мен кетуі

Парламентте екі орын қалғанда және партия сайлау науқаны басталуға бірнеше ай қалғанда, сауалнамаларда нашар көрсетіп тұрған кезде, 2015 жылдың 10 маусымында Жиль Дюсептің партияны науқанға жетектеп қайта оралатыны жарияланды; Болиу лидерліктен бас тарды, бірақ партия президенті қызметін сақтап қалды. Партияның басқару органы 2015 жылдың 9 маусымында Дюсептің қайта оралуын жеңілдету үшін президенттік және партия жетекшісінің лауазымдарын бөлуге келісті. 1 шілдеде партияның бас кеңесі бұл өзгерістерді бекітті. 2015 жылғы федералды сайлауда Квебек блогы құлдырап бара жатқан ЖСД дауыстарынан орындар жеңіп алуды үміттенеді, алайда көптеген квебектер либералдар мен консерваторларға, қайтадан Блокқа емес, қолдауларын берді. Блок 10 орын жеңіп алды, бұл өткен сайлаудағыдан екі есе көп болса да, ресми партия мәртебесіне ие болуға жеткіліксіз болды. Квебектегі партияның жалпы дауыс берудегі үлесі 19%-ға дейін төмендеді, бұл сол кезге дейінгі ең төмен көрсеткіш еді. 2011 жылғыдай, Дюсеп өзінің мандатын жеңе алмады және партия басшысы лауазымынан қайтадан кетті.

Мартин Уэлеттің партиясы

Партия 2017 жылдың наурызында Квебек Блогының басшылығына сайлау өткенге дейін уақытша түрде Рэаль Фортен басқарды. Уэльет парламент мүшесі емес еді және 2018 жылдың қазан айында өтетін келесі провинциялық сайлауға дейін провинциялық заң шығарушы жиналыста өкілеттігін аяқтауды жоспарлаған. 2018 жылдың 28 ақпанында Блоктың он депутатының жетісі партиялық фракциядан шығып, «Groupe parlementaire québécois» (кейін «Québec debout» деп аталды) құрды. Бұл Оуэллеттің басшылық стилімен және Блоктың «Квебек мүддесін қорғаудан» гөрі Квебек тәуелсіздігін ілгерілетуіне басымдық беруі керек деген талабымен туындаған келіспеушіліктерге байланысты болды. Блоктың фракциясында үш депутат қалды: Марио Болие (La Pointe-de-l'Île), Ксавье Барсалу-Дюваль (Pierre Boucher—Les Patriotes—Verchères) және Марилен Гилл (Manicouagan). Жиль Дюсепті қоса алғанда, 20-дан астам бұрынғы Блок депутаттары фракциядан кеткен жеті депутатты қолдап, Оуэллеттің отставкасын талап ете отырып, ашық хат жариялады. Алайда, ұзақ соңғы отырыстан кейін партияның басқару органы Оуэллеттің басшылығын қолдады, бірақ жеті қарсыласы Блок Квебектің мүшелігін сақтай алатынын және фракциядан шығулары үшін партиядан қуылмайтынын, оларды болашақта фракцияға оралуға шақырды. Осыдан кейін жүргізілген Léger Marketing сауалнамасы бойынша Квебек Блогы Квебек сайлаушыларының арасында 12 пайызды құрады, бұл оның ең төмен көрсеткіші. Сайлау болған жағдайда бұл нөлге тең орынға айналуы мүмкін, соның салдарынан партияның 2019 жылғы федералды сайлауда аман қалуы күмәнді болды. 2018 жылдың 1 және 2 маусымында Оуэллеттің басшылығына қатысты басшылықты тексеруге референдум өткізілді, нәтижесінде партия мүшелері оның басшылығын 67 пайызбен қабылдамады, ал партияның Квебек тәуелсіздігін барлық басқа мәселелерден жоғары қою туралы ұсынысы да 65 пайыз қолдаумен қабылданды. Оуэллет 2018 жылдың 11 маусымынан бастап партия басшысы лауазымынан кететінін хабарлады. Оуэллеттің отставкаға кетуі туралы жарияланғаннан кейін депутаттар Мишель Будриас және Симон Марсиль партияға қайта қосылатындарын мәлімдеді, ал партия президенті және депутат Марио Болие оның ізбасары таңдалғанша уақытша басшы болып тағайындалды. 2018 жылдың 22 тамызында партияны қайта біріктіру келісімі аясында Болие партия төрағалығын Ив Перронға өткізді; 2018 жылдың 17 қыркүйегінде Блоктан шығып кеткен қалған депутаттар партияға қайта оралды және олардың бөлініп кеткен тобы «Québec debout» таратылды.

The party was led on an interim basis by Rhéal Fortin until the Bloc Québécois leadership election in March 2017 acclaimed Martine Ouellet, a member of the provincial National Assembly of Quebec, as party leader. Ouellet is not a Member of Parliament and intended to see out her term in the provincial legislature until the next provincial election in October 2018. On 28 February 2018, seven of the Bloc's ten MPs quit the party's caucus to form the Groupe parlementaire québécois (later called Québec debout) citing conflicts with Ouellet's leadership style and her insistence that the Bloc should emphasize promoting Quebec independence over "defending Quebec's interests". Three MPs remained in the Bloc's caucus: Mario Beaulieu (La Pointe de l'Île), Xavier Barsalou Duval (Pierre Boucher—Les Patriotes—Verchères), and Marilène Gill (Manicouagan). More than 20 ex Bloc MPs, including Gilles Duceppe, issued an open letter supporting the seven current MPs who had resigned from caucus and demanding Ouellet's resignation. Nevertheless, after a lengthy meeting, the party's executive issued a statement supporting Ouellet's leadership but also stating that the seven rebels could keep their Bloc Québécois memberships and would not be expelled from the party for quitting the caucus, inviting them to return to the caucus in the future. A Léger Marketing poll conducted shortly after put the Bloc Quebecois at 12 per cent among Quebec voters, its lowest rating ever. Following an election this would likely translate into zero seats, putting the survival of the party into question for the 2019 federal election. A leadership review referendum was held on Ouellet's leadership on 1 and 2 June 2018 resulting in the party membership rejecting her leadership by 67%, while a proposal that the party prioritize Quebec independence on a daily basis above all other issues also passed with 65% support. Ouellet subsequently announced her resignation as party leader effective 11 June 2018. Following the announcement of Ouellet's resignation, MPs Michel Boudrias and Simon Marcil announced they would rejoin the party, while party president and MP Mario Beaulieu was named Ouelett's successor on an interim basis until her successor could be chosen. On 22 August 2018, as part of an agreement to reunite the party, Beaulieu ceded the party presidency to Yves Perron; on 17 September 2018, the remaining MPs who had defected from the Bloc rejoined the party and dissolved their breakaway group, Québec debout.

Ив-Франсуа Бланше партиясы

2019 жылдың 15 қаңтарындағы мерзімге жарысқа түскен жалғыз кандидат болғандықтан, Квебек партиясының бұрынғы министрі Ив Франсуа Бланше 2019 жылдың 17 қаңтарында партия басшысы болып тағайындалды. Бланше басшылыққа келгеннен бері, 2019 жылғы федералды сайлауда Квебектегі БҚ-ның қолдауы артып, кейбір сарапшылардың пікірінше, күтілгеннен асып кетті. БҚ 2015 жылы 10 мандаттан 2019 жылы 32 мандатқа дейін өкілдер санын көбейтті, соның арқасында Жаңа демократиялық партияны басып өтіп, Канададағы үшінші ірі партия атанды және ресми партия мәртебесін қайта иеленді. 2021 жылғы Канада федералды сайлауында Бланше басқаруымен БҚ 32 мандатты сақтап қалды, бұл көрсеткіш алдыңғы сайлаумен бірдей болды. Квебек блогы 2023 жылдың мамырында басшылығына сенімсіздік дауысы өткізді. Бланше дауыстардың 97 пайызын жеңіп алды.

Квебек партиясымен қарым-қатынасы

Parti Québécois блогымен тығыз байланыста және Квебек тәуелсіздігіндегі оның басты мақсатын бөліседі. Екі партия сайлау науқандарында бір-бірін қолдап келеді, әр партияның көрнекті мүшелері көбінесе бір-бірінің қоғамдық шараларына қатысып, сөз сөйлейді. Сонымен қатар, әр партия мүшелерінің көпшілігі екі партияның да мүшесі болып табылады. Дегенмен, ұйымдық тұрғыдан алғанда, партиялар жеке субъектілер болып табылады – Блок Parti Québécois-тің федералдық қанаты емес, ал Parti Québécois Блоктың провинциялық қанаты емес. Лусьен Бушар екі партияның да басшысы болған. Мишель Готье, бір кезде Блоктың басшысы, 1981 жылдан 1988 жылға дейін Квебек Ұлттық Ассамблеясының PQ депутаты болды. Партияның бұрынғы басшысы Даниэль Пайе де 1994-1996 жылдары Квебек Ұлттық Ассамблеясының PQ депутаты, ал 2009-2011 жылдары Парламенттің BQ депутаты болды. 2014 жылдың маусым айында бұрынғы PQ округтік президенті және Блок үміткері Марио Болье Блок Квебекуіс басшысы болып сайланды. Бұрынғы екі партиямен байланыстарына қарамастан, Болье Блок пен Parti Québécois-тің тәуелсіздікке тым сақтықпен қарайтынына сын айтты. Блок басшысы болып сайланған Больеге Parti Québécois-тен гөрі, оның қарсыласы Option nationale партиясы жылырақ қабылдады. Мартин Уэлле 2010 жылдан 2017 жылға дейін PQ депутаты болды және екі рет Parti Québécois басшылығына үміткер болды. Ол Блок басшысы болып сайланғаннан кейін Квебек Ұлттық Ассамблеясында тәуелсіз депутат ретінде қызметін жалғастырды. 2015 жылғы сайлауда Parti Québécois басшысы Пьер Карл Пеладо бұрын партияны пайдасыз деп атағанмен, Блокты ресми түрде қолдады. Бірнеше Parti Québécois депутаты, оның ішінде Бернар Дренвиль, Стефан Бержерон, Мака Котто, Дейв Туркотт және Аньес Мальтайс та Блокты қолдап, жергілікті үміткерлер үшін науқан жүргізді.

Партия басшылары

Сайлау портреті Атауы Мерзімнің басталуы Мерзімнің аяқталуы Лидер болған кезде саяхаттау Ескертпелер — Люсиен Бушар (1938 ж.т.) 25 шілде 1990 16 қаңтар 1996 Лак-Сен-Жан Бірінші көшбасшы. Оппозиция көшбасшысы (1993–1996) Уақытша Жіль Дюсеп 16 қаңтар 1996 17 ақпан 1996 Лориер—Сент-Мари Уақытша көшбасшы. Оппозиция көшбасшысы (1996) 1996 Мишель Готье (1950–2020) 17 ақпан 1996 15 наурыз 1997 Роберваль—Лак-Сен-Жан Оппозиция көшбасшысы (1996–1997). Готье 1997 жылдың наурыз айында отставкаға кетті. 1997 Жіль Дюсеп (1947 ж.т.) 15 наурыз 1997 2 мамыр 2011 Лауриер—Сент-Мари Дюсеп 2011 жылғы сайлаудан кейін партия басшысы лауазымынан кетті, онда ол өзінің мандатын жоғалтты. Уақытша Вивиан Барбо (1941 ж.т.) 2 мамыр 2011 11 желтоқсан 2011 Белгілі емес. Партияның уақытша басшысы және президенті болып қызмет етті. Жан-Франсуа Фортен Беллавансты Төменгі палатадағы басшылыққа алмастырды. Партия вице-президенті Энни Лессар партия президентінің міндетін атқарды. 2014 Марио Болиу (1959 ж.т.) 25 маусым 2014 10 маусым 2015 Белгілі емес. Болиу 2015 жылдың 10 маусымында партия басшылығынан бас тартты, бірақ партия президенті қалды. 22 қазан 2015 Белгілі емес. Партия басшысы емес, көшбасшы ретінде қайта оралды. 10 маусымда партияның атқарушы органы басшы етіп тағайындады; 1 шілдеде партияның бас кеңесімен бекітілді. Уақытша Рэаль Фортен 22 қазан 2015 18 наурыз 2017 Ривьер-дю-Нор 2017 Мартин Уэлет (1969 ж.т.) 18 наурыз 2017 11 маусым 2018 Вашон (Квебек Ұлттық Ассамблеясы). Уэлет Квебек Ұлттық Ассамблеясына тәуелсіз депутат ретінде сайланғаннан кейін БК көшбасшысы ретінде отыруын жалғастырды және 2018 жылдың қазан айындағы провинциялық сайлауға дейін депутаттық мерзімін аяқтауға ниеттенді. 2018 жылдың маусым айында басшылыққа қатысты өткен дауыс беруде жеңілгеннен кейін ол басшы лауазымынан кетті. Бос орын 11 маусым 2018 13 маусым 2018 Уақытша Марио Болиу 13 маусым 2018 17 қаңтар 2019 Ла-Понт-де-л’Иль Мартин Уэлеттің отставкасынан екі күн өткеннен кейін уақытша көшбасшы болып тағайындалды. 2019 Ив Франсуа Бланше (1965 ж.т.) 17 қаңтар 2019 қазіргі кезде Белоэль—Шамбли Оппозициясыз сайланды.

Election Portrait Name Term start Term end Riding while leader Notes — Lucien Bouchard(b. 1938) 25 July 1990 16 January 1996 Lac Saint Jean First leaderLeader of the Opposition (1993–1996) Interim Gilles Duceppe 16 January 1996 17 February 1996 Laurier—Sainte Marie Interim leaderLeader of the Opposition (1996) 1996 Michel Gauthier(1950–2020) 17 February 1996 15 March 1997 Roberval—Lac Saint Jean Leader of the Opposition (1996–1997)Gauthier resigned in March 1997. 1997 Gilles Duceppe(b. 1947) 15 March 1997 2 May 2011 Laurier—Sainte Marie Duceppe resigned as party leader after the 2011 election, in which he lost his own seat. Interim Vivian Barbot(b. 1941) 2 May 2011 11 December 2011 None Served as interim leader and president of the party. Jean François Fortin replaced Bellavance as leader in the House of Commons. Party vice president Annie Lessard was the acting president of the party. 2014 Mario Beaulieu(b. 1959) 25 June 2014 10 June 2015 None Beaulieu relinquished the party leadership on 10 June 2015 but remained party president. 22 October 2015 NoneReturned as leader but not as party president. Appointed leader by party executive on 10 June; appointment ratified by the party's general council on 1 July. Interim Rhéal Fortin 22 October 2015 18 March 2017 Rivière du Nord 2017 Martine Ouellet(b. 1969) 18 March 2017 11 June 2018 Vachon (National Assembly of Quebec) Ouellet continued to sit as an Independent MNA in the National Assembly of Quebec after being elected BQ leader and intended to serve out her term as an MNA until the October 2018 provincial election. She resigned as leader after being defeated in a leadership review in June 2018. vacant 11 June 2018 13 June 2018 Interim Mario Beaulieu 13 June 2018 17 January 2019 La Pointe de l'Île Named interim leader two days after the resignation of Martine Ouellet. 2019 Yves François Blanchet(b. 1965) 17 January 2019 present Beloeil—ChamblyElected without opposition.

Партия төрағалары (2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2015 жылға дейін партия басшысы партия төрағасы лауазымын да атқарды. Сурет Аты Мерзімінің басталуы Мерзімінің аяқталуы Ескертпелер Марио Болиу (т. 1959) 25 маусым 2014 22 тамыз 2018 Болиу 2015 жылдың 10 маусымында партия басшылығынан бас тартты, бірақ партия төрағасы болып қалды. Сондай-ақ, 2018 жылдың 13 маусымынан 2019 жылдың 17 қаңтарына дейін уақытша басшы болып қызмет атқарды. Ив Перрон 22 тамыз 2018 қазіргі кезге дейін