Кіріспе
Квебек, Канададағы тәуелсіздік көздейтін саяси партия. | саяси ұстаным = [[Орталық-сол саясат|Орталық сол саясат]] | алдыңғы = | ізбасары = | аймақтық = COPPPAL (байқаушы) | халықаралық = | мүшелік саны = 42 665 | мүшелікке тіркелген жылы = 9 наурыз 2022 | түстері = Көк | түс коды = | орын саны атауы = Ұлттық ассамблеядағы орындар | орын саны = | веб-сайты = | елі = Канада | провинциясы = Квебек | ескертулер = PQ (paʁti kebekwa) – тәуелсіздік пен әлеуметтік демократияны қолдайтын партия. PQ-ның мүшелері мен жақтастары «пекистер» деп аталады, бұл партия атауының Квебек француз тіліндегі әріптерінің айтылуынан туындаған француз сөзі. Партия COPPPAL ұйымының серіктес мүшесі болып табылады. Партияның Квебек блогымен (мүшелері «блокистер» деп танылады) тығыз бейресми байланыстары бар, бұл партия да Квебектің Канададан бөлінуін жақтады, бірақ екеуі де ұйымдық тұрғыдан байланысты емес. Федералдық әріптесі сияқты, Квебек партиясы да Квебек сайлаушыларының кең ауқымынан қолдау тапты, оның ішінде ұйымдасқан еңбекшілердің көп бөлігінен бастап консервативті ауылдық сайлаушыларға дейін.
| position = [[Centre left politics
| predecessor =
| successor =
| regional = COPPPAL (observer)
| international =
| membership = 42,665
| membership year = March 9, 2022
| colours = Blue
| colorcode =
| seats1 title = Seats in the National Assembly
| seats1 =
| website =
| country = Canada
| state = Quebec
| footnotes =
The ; PQ; paʁti kebekwa) is a sovereignist and social democratic Members and supporters of the PQ are nicknamed péquistes , a French word derived from the pronunciation of the party's initials in Quebec French. The party is an associate member of COPPPAL. The party has strong informal ties to the Bloc Québécois (BQ, whose members are known as "Bloquistes"), the federal party that has also advocated for the secession of Quebec from Canada, but the two are not linked organizationally. As with its federal counterpart, the Parti Québécois has been supported by a wide range of voters in Quebec, from large sections of organized labour to more conservative rural voters.
Құрылу
PQ 1968 жылы Квебектің бұрынғы Либералдық партиясының министрі Рене Левеск басқарған "Mouvement Souveraineté Association" және "Ralliement national" ұйымдарының бірігуі нәтижесінде құрылды. PQ құрылғаннан кейін, Ұлттық тәуелсіздік үшін жиналған (Rassemblement pour l'Indépendance Nationale) ұйымы бас қосылып, RIN таратылуына қатысты шешім қабылдады. Оның бұрынғы мүшелері жаңа Квебек партиясына қосылуға шақырылды. PQ-ның басты мақсаты Квебек провинциясының саяси, экономикалық және әлеуметтік дербестігін қамтамасыз ету болды. Левеск 1970 жылдардың басында референдум стратегиясын енгізді.
Левеск пен ПК-ның алғашқы үкіметі
PQ өзінің алғашқы сайлау сынағын 1970 жылғы провинциялық сайлауда өткізіп, жеті орын жеңіп алды. Дегенмен, Левеск қайта аталған Ұлттық Ассамблеяға өте алмады. 1973 жылы бір орынды жоғалтса да, басқа партиялардың, әсіресе Квебек Ұлттық Одағының күйреуі, Левеск әлі де орын жеңе алмағанына қарамастан, ресми оппозиция болуға мүмкіндік берді. 1976 жылғы провинциялық сайлауда Квебек партиясы алғаш рет үкіметке ие болып, 110 орынның 71-ін алды. Левеск Квебектің премьер-министрі болды. Бұл көптеген француз тілді квебектердің қуанышқа бөленуіне себеп болды, ал провинцияның ағылшын тілді халқының көшіп кетуі мен оған байланысты экономикалық белсенділік Торонтоға қарай үдеді. Бірінші PQ үкіметі Левеск кабинетіндегі ғалымдардың көптігінен «профессорлар республикасы» деп танылды. PQ Квебектің аумақтық тұтастығына нұқсан келтірмейтін жағдайда, аборигендердің өзін-өзі анықтау құқығын мойындаған алғашқы үкімет болды. PQ қоғамдық тыңдаулар мен саяси партияларды қаржыландыру туралы заңдарды қабылдады, бұл саяси партиялардың тең қаржыландырылуын қамтамасыз етті және жеке тұлғалардың жарналарын 3000 доллармен шектеді. Алайда, PQ-ның ең маңызды мұрасы – француз тілінің хартасы (101 заң), француз тілінің тілдік басымдығын анықтайтын және француз тілін Квебектің жалпы мемлекеттік тіліне айналдыруға бағытталған негізгі заң. Ол франкофондардың басқарушылық лауазымдарға жол ашуына мүмкіндік берді, бұл лауазымдарға дейін олардың қол жеткізуі қиын болған. Халықтың 85%-ы француз тілінде сөйлесе де және көпшілігі ағылшын тілін түсінбесе де, көптеген орта және ірі кәсіпорындарда басқару тілі ағылшын тілі болып келді. Франкофон және англофон сыншылары хартаны азаматтардың тілдік білім таңдауын шектегені үшін сынады, себебі ол иммигранттар мен француз текті квебектерге мемлекет қаржыландыратын ағылшын тіліндегі мектептерге баруға тыйым салады (оқу ақысын төлей алатындар үшін жеке мектептер қол жетімді болды). Parti Québécois 1980 жылғы Квебек референдумына бастама көтеріп, егемендік-қауымдастыққа келіссөздер жүргізу үшін мандат алуды көздеді. Оны сайлаушылардың 60 пайызы қабылдамады. Партия 1981 жылғы сайлауда қайта сайланды, бірақ 1984 жылдың қараша айында өзінің тарихындағы ең ауыр ішкі дағдарысқа тап болды. Левеск Квебекке басқарумен айналысуға және конституциялық мәселелерде келісімдікке келуге көшкісі келді. Бұл егемендікті жақтаушылардың, «purs et durs» деп белгілі адамдардың наразылығын тудырды. Нәтижесінде Левеск отставкаға кетті. 1985 жылдың қыркүйегінде партия басшылығына сайлауда Пьер Марк Джонсон оның орнын басты. Әлеуметтік-демократиялық тарихына қарамастан, PQ Федералды Жаңа Демократиялық Партияның ветосынан кейін Социалистік Интернешнлға қабылданудан бас тартылды.
1985 жылғы жеңіліс
Джонсон басқарған PQ 1985 жылғы сайлауда Роберт Бурассаның премьер-министр болып қайта оралғанда Квебек либералдық партиясынан жеңіліске ұшырады. Либералдық партия екі мерзім бойы билікте болды және Канаданың қалған бөлігімен конституциялық келісімге келуге тырысты, бірақ Мич-Лейк келісімінің және Шарлоттаун келісімінің сәтсіз аяқталуымен, Канада конституциясына ұсынылған екі түзетулер жинағы нәтижесіз болды. Квебектің мәртебесі мәселесі шешілмей қалды және Квебек тәуелсіздігі қозғалысы қайта жанданды.
Паризоның билікке оралуы
ПК 1994 жылғы Квебек сайлауында қатал егемендік жақтасы Жак Паризо басшылығымен қайта билікке оралды. Бұл PQ-ның 77 мандатты жеңіп алуына және дауыс берушілердің 44%-ының қолдауын алуына әкелді, олар бір жыл ішінде тәуелсіздік туралы референдум өткізуге уәде берді. Келесі жылы Паризо 1995 жылғы Квебек референдумына шақырды, онда егемендік мәселесі бойынша келіссөздер жүргізу ұсынылды. Бірақ тағы да егемендік жақтастары дауыс беруде жеңіліске ұшырады. Соңғы есепте сайлаушылардың 49,42%-ы егемендікке алып келуі мүмкін келіссөздерді қолдады. Жеңіліс күні эмоционалды шаршаған Премьер-министр Паризо жеңілістің себебі "ақша мен этникалық дауыстар" (бұл Паризоны нәсілшіл деп айыптауға себеп болды) және франкофондар арасындағы дауыстардың бөлінуіне байланысты болғанын мәлімдеді. Паризо келесі күні отставкаға кетті (жеңіліс жағдайында ол бұрыннан жоспарлаған деген болжам бар).
Бушар үкіметі
Люсьен Бушар, премьер-министр Брайн Малрони кабинетінің бұрынғы мүшесі және кейіннен федералдық деңгейдегі тәуелсіздік партиясы Bloc Québécois-тің негізін қалаушы, Паризодан кейін PQ басшысы болды, бірақ «жеңіске жетуге қолайлы жағдайлардың» болмауына байланысты тағы бір референдум өткізуден бас тартты. Бушардың үкіметі провинциялық бюджетті теңгерді – сол кезде Канадада тек федералдық үкімет және он провинцияның азағында ғана, әлеуметтік бағдарламаларды қысқарту арқылы мемлекеттік шығындарды азайту арқылы қол жеткізілген үлкен жетістік. 1998 жылғы сайлауда PQ, бұрынғы федералды вице-премьер Жан Шарест басқарған Квебек либералдық партиясынан аз дауыс алғанына қарамастан, қайта сайланды. Бушар 2001 жылы отставкаға кетті, ал PQ басшысы және Квебек премьер-министрі лауазымдарына PQ-ның бұрынғы қаржы министрі Бернар Ландри тағайындалды. Ландри басшылығымен партия 2003 жылғы сайлауда Жан Шаресттің либералдық партиясына жеңілді.
Оппозицияға қайта оралу
2004 жылдың ортасы мен соңы Лэндридің басшылығы үшін қиын кезең болды, оның үстемдігіне күмәндік туды. 2005 жылғы маусымда өткен партия съезінде Лэндри партия мүшелерінің сенімін сақтап қалған-қалмағанын анықтау үшін дауыс беру ұйымдастырылды. Лэндри кем дегенде 80% қолдау күтетінін айтты, ал 2005 жылғы 4 маусымда партия мүшелерінің сенім дауысы бойынша 76,2% қолдау алғаннан кейін, Лэндри отставкаға кететінін жариялады. Луиза Харел оны жаңа басшы сайланғанша алмастыру үшін тағайындалды – Андре Буасклер 2005 жылғы 15 қарашада партияның 2005 жылғы басшылық сайлауында жеңіске жетті. Буасклер сайланған кезде, PQ пікір сауалнамаларында либералдардан 20 пайызға дейін алда болды, бұл Буасклер оларды келесі сайлауда үлкен көпшілікпен үкімет құруға бастайды дегенді көрсетеді.
Оңнан да, солдан да жауды шауып тастайтын .
PQ-ның сол қанатындағы прогрессивтер Бушар, Ландри және Бойсклер басшылығымен партияның неолиберализм бағытына қарай оңға жылғанын сезді. 2006 жылы «Квебек солидаре» деген жаңа солшыл партия құрылды, оған бұрынғы ПК мүшелері немесе жақтастары болған көптеген белсенділер қосылды. Келесі сайлауларда QS, ПК-дан көңілі тоймаған солшыл тәуелсіздік жақтастарының қолдауын арттырды. Сонымен қатар, оң жақта ADQ және кейіннен «Coalition Avenir Québec» партиялары оңшыл және шартты тәуелсіздік жақтастарының дауыстарын жеңіп алды, олар ақырында Квебек автономистері мен канадалық федералистерге айналды, бірақ Квебек ұлттық санасын сақтап қалды. Бұл саяси өзгерістер PQ партиясын екі жақтан да қысымға ұшыратты.
Үшінші орын
PQ Бойсклер кезінде қысқа ғана уақытқа қол жеткізген серпінін сақтай алмады, ал 2007 жылғы провинциялық сайлауда партия 36 орынға дейін төмендеп, консервативті «Action démocratique du Québec» (ADQ) партиясынан орын саны және халықтың қолдауы тұрғысынан қалып қойды: бұл 1973 жылдан бері партияның алғаш рет үкіметті немесе ресми оппозицияны құрамауы еді. Бойсклер сайлаушылардың PQ үкіметінің алғашқы мерзімінде шапшаң референдум өткізу стратегиясын қолдамағанын айтты. Сайлаудан кейін партия саяси конвенция өткізбей, президенттер кеңесін өткізді. Провинциялық заң шығарушы жиналыстағы партиялық фракция Бойсклердің көшбасшылық лауазымында қалуын қолдады деген хабар тарады. 2007 жылдың 8 мамырында Бойсклер PQ көшбасшысы лауазымынан кетіп отырғанын мәлімдеді. Бұл дереу күшіне енді, бірақ Бойсклер PQ фракциясының құрамында қалатынын растады. Оның орнына жетекшілікке жарысу мен конвенция күтіліп тұрған тәжірибелі МНА Франсуа Гендрон тағайындалды. Блок Квебеконың бұрынғы көшбасшысы Жиль Дюсепп 2007 жылдың 11 мамырында партия көшбасшылығына үміткер екенін бірінші болып жариялады. Сол күні Паулин Маруа да оның қадамдарын басты. Күтпеген жағдай, Дюсепп 12-сі күні сайлаудан бас тартып, Маруа жалғыз кандидат болып қалды. Басқа кандидаттар түскен жоқ, ал 2007 жылдың 26 маусымында Маруа дауыс беру арқылы көшбасшылыққа ие болды. 2011 жылдың маусым айында партия төрт ең белгілі МНА-сы – танымал актер Пьер Курзи, бұрынғы министр Луиза Боден, бұрынғы премьер-министр Жак Паризоның әйелі Лизет Лапонте және Жан Мартин Ауссан партиядан шығып, тәуелсіз депутаттар ретінде жұмыс істеді. Олар Квебек қаласы мен Quebecor Inc. арасындағы Квебек қаласындағы жаңа спорт және ойын-сауық кешенін басқаруға рұқсат беру үшін заңды өзгертуге қатысты заң жобасын Маруаның қолдауына келіспеді. Айдың соңында бесінші МНА, Бенуа Шарет, партияның тек қана егемендікке бағытталғанына наразылық білдіріп, жұмыстан кеткен кезде де жағдай тұрақтанбады. Бодуан 2012 жылы PQ фракциясына қайта қосылды.
Маруалар азшылық үкімет
Партия 2012 жылғы провинциялық сайлауда Маруа басшылығымен азшылық үкіметін құрды, Ұлттық Ассамблеяда 125 орынның 54-ін жеңіп алды. Ол Канаданың қалған бөлігімен қарым-қатынаста "суверенитеттік басқару" бағдарламасын бастады, салықтарды көтеру және қарызды азайту арқылы Квебекке теңгерімді бюджетті қайтару, мемлекеттік қызметтерде француз тілінің қолданысын ұлғайту және Солтүстік Квебектегі ресурстарды дамыту мәселесін шешуді көздеді. Алайда, PQ-ның "жаңа 101-заңы" қабылданбады. Үкімет бағдарламасының негізгі бөлігі – Квебек құндылықтарының хартасы болды, ол үкімет қызметкерлерінің діни нышандар тағуын, атап айтқанда сикхтердің тюрбандарын, мұсылман әйелдерінің хиджабтарын және еврейлердің кипаларын киюіне тыйым салу арқылы діни азшылықтардың өзін-өзі тануын шектеуге бағытталған.
2014 жылғы жеңіліс
Франкофондықтар арасындағы жарғының өсуіне байланысты Маруа 2014 жылдың 7 сәуірінде көпшілік үкімет құру мақсатымен мерзімінен бұрын сайлау шақырып, науқан жүргізді. Сайлау жарияланғанда сауалнамаларда көш бастап тұрғанына қарамастан, бірнеше қателіктерге байланысты науқан нашар өтті. Жұлдызды кандидат Пьер Карл Пеладоның қатысуы, оның сөздері егемендік және тағы бір референдум өткізу мүмкіндігін науқанның орталық тақырыбына айналдырды. Сонымен қатар, феминист Жанет Бертранның бай мұсылман ерлердің бассейндерді иеленуі туралы пікірі және басқа да оқиғалар PQ-ға ауыр соққы берді. Маруаның үкіметі 2014 жылғы провинциялық сайлауда Филипп Куйяр басқаратын либералдардан жеңіліп, либералдық көпшілік үкімет құрылды. PQ дауыстардың 25%-ын және 30 мандатты жеңіп алды, бұл 1970 жылдан бергі халықтың қолдауы бойынша ең нашар көрсеткіш. Маруа өзінің мандатын жоғалтып, сол түні PQ жетекшісі қызметінен кету ниетін жариялады. 2014 жылдың 10 сәуірінде PQ фракциясы Стефан Бедарды уақытша парламенттік жетекші етіп тағайындады. 2014 жылдың 20 қазанында Левисте өткен қосымша сайлауда PQ кандидат Александр Бегин дауыстардың 8,28%-ын алып үшінші орынға шықты, бұл Québec Solidaire-ден шамалы артық болды.
Пеладо басшылығы
2014 жылдың 27 қарашасында Пьер Карл Пеладо PQ басшылығына кандидат болу ниетін жариялады, бұрыннан қатысып жүрген Бернар Дренвилл, Мартин Уэлле, Жан Франсуа Лизе, Александр Клутье және Пьер Сереге қосылды. Қатты бәсекелестікке қарамастан, Пеладо науқан барысында көшбасшы болып қалып қойды, нәтижесінде Жан Франсуа Лизе 2015 жылдың қаңтарында, Бернар Дренвилл 2015 жылдың 22 сәуірінде, ал Пьер Сере Дренвилльді лидерлік сайлауға бес күн қалғанда тастап кетті. 2015 жылдың 15 мамырында Пьер Карл Пеладо партияның тұрақты басшысы болып сайланды. 2016 жылдың 2 мамырында Пеладо отбасына көбірек уақыт арнау үшін саяси мансабынан қанағаттандырды.
Жан-Франсуа Лизе басшылығы
Жан Франсуа Лизе 2016 жылдың 7 қазанында Квебек партиясының жетекшісі болып сайланды. Лизе 2017 жылы Квебек партиясы мен «Квебек Солидаир» арасындағы болжамды сайлау одағын құру бойынша сәтсіз келісімдерде Манон Массені уәдесінен бас тартқандығы үшін кінәлады.
Партияның құлдырауы және ресми мәртебесін қысқа уақытқа жоғалту
2018 жылғы провинциялық сайлауда PQ 2022 жылға дейін егемендік туралы референдум өткізуді мүлдем қабылдамады. Ерекшелігі, партия Монреаль қаласынан, соның ішінде француз тілінде сөйлейтін шығыс бөлігіндегі дәстүрлі бекінісінен алғаш рет толыққанды құрылды. Тарихи тұрғыдан алғанда, PQ үкіметті жеңген кезде Монреаль аралының шығыс жартысы ашық көк түспен боялған болатын. Көптеген жас егеменшілдер «Квебек Солидаре» партиясына өтті. Партия жетекшісі Жан Франсуа Лизе өзінің сайлау округінде жеңіліске ұшырады және одан кейін партияның сәтсіздігі мен құлдырауы үшін жауапкершілікті мойындап, отставкаға кетті. Квебек саясатының алдыңғы қатарында 50 жыл тұрғаннан кейін, Квебек партиясы шетке ығыстырылды. «The Globe and Mail» газетінің хабарлауынша, сайлау қорытындысы белгілі болғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң партияның өміршеңдігі күмәнді екендігі туралы пікірлер айтылды; партияның «саяси қажеттілігін дәлелдейтін» жеткілікті қолдауға ие бола алмайтынына қатысты алаңдаушылықтар туды. Монреальде орналасқан «Léger Marketing» сауалнама орталығының өкілі Кристиан Бурк PQ қазіргі түрінде аяқталуы мүмкін екенін және маңыздылығын жоғалтпау үшін тағы бір егемендік партиясымен бірігуі керегін айтты. 2018 жылдың 27 қарашасында CAQ PQ және «Québec Solidaire» партияларына заң шығарушы органға ресми мәртебе берді, олар орын саны мен жалпы дауыс беру көрсеткіші бойынша талаптарға жетпесе де. Алайда, 2019 жылдың 11 наурызында партиядағы және провинциядағы ең жас МНА, сондай-ақ Үлкен Монреальден сайланған жалғыз PQ МНА Кэтрин Фурнье партиядан шығып, тәуелсіз депутат болып отырды, партия жолын жоғалтқанын мәлімдеді. Сонымен қатар, PQ жастар қанатының бірнеше мүшесі партияның болашағына қатысты алаңдаушылық білдірді. Фурнье партияны төртінші орынға түсірді, екінші оппозициялық күш ретіндегі мәртебесінен айырылды және мүмкін, ресми партия мәртебесін қайтадан жоғалтады. Келесі жетекші сайлау 2020 жылдың 9 қазанында өтті, нәтижесінде заңгер Пол Сент-Пьер Пламондон PQ-ның онінші жетекшісі болып сайланды.
Партияның ресми мәртебесінің жойылуы және жоғалуы
2022 жылғы провинциялық сайлауда Квебек партиясының қолдауы одан әрі азайды және бұрын-соңды болмаған үлкен жоғалтуды бастан өткерді. Партия тағы да үкімет құра алмады, сондай-ақ ресми оппозиция статусын да иеленбеді. PQ тарихындағы ең аз депутаттық орындарды иеленді – бар болғаны 3 орын (алдыңғы ең төмен көрсеткіш 1973 жылғы сайлауда 6 орынды құрады). Партияның жаңа басшысы Пол Сент-Пьер Пламондон өзінің мандатын сақтап қалғанмен, PQ ресми партия мәртебесінен айырылып, төртінші орынға түсті. 14%-дан астам дауыс жинап, партия үшін жаңа антирекордты көрсеткішті орнатты, нәтижесінде PQ Ұлттық Ассамблеядағы ең шағын өкілдігіне ие болды. Көптеген сайлаушылардың қолдауы CAQ және басқа ұлтшыл партияларға ауысуы партияның маңыздылығына және болашақта сақталу мүмкіндігіне күмән тудырды.
Квебек заң шығарушы органынан шеттетілді
2022 жылдың 1 желтоқсанында Parti Québécois (PQ) партиясының жаңадан сайланған үш мүшесі 1867 жылғы Конституциялық актіде талап етілгендей, патшаға адалдық серт беруден бас тартқандықтан Квебек заң шығарушы органына кіруге тыйым салынды. Оған жауап ретінде, 2022 жылдың 9 желтоқсанында CAQ партиясы ант беру талабын жойлайтын заң жобасын қабылдады, бұл PQ-ға 2023 жылдың басында заң шығарушы органға оралуға мүмкіндік берді, алайда оның заңдылығы күмәнді. 2022 жылғы провинциялық сайлаудан кейін, PQ 2023 жылдың наурызында партия басшылығына сенім білдіру үшін дауыс берді. Пламондон 98,51% қолдаумен PQ-ның сенім дауысы бойынша рекордтық көрсеткішті көрсетті. 2022 жылғы сайлаудан бері PQ-ның қолдауы сауалнамаларда өсті, олар екінші ірі партия ретінде көрсетілді, бірақ CAQ-тан кейін қалып отыр. 2023 жылдың 2 қазанында PQ 2023 жылғы Жан Талон провинциялық сайлауында жеңіске жетіп, төртінші мандатын жеңіп алды, нәтижесінде Паскаль Паради МНА (депутат) болып сайланды.
Квебек блогымен қарым-қатынасы
Квебек блогы (BQ) – 1990 жылы бұрынғы прогрессивті консервативті депутат Люсьен Бушар құрған федералды саяси партия. Ол дәстүрлі түрде Квебек партиясымен тығыз байланыста болып келді және оның егемендікке қол жеткізу мақсатын бөліседі. Екі партия да жиі саяси кандидаттарды бөлісіп, сайлау науқандары кезінде бір-бірін қолдады. Екі партияның да мүшелері мен сайлаушылар базасы ұқсас. Кез келген партияның көрнекті өкілдері екі ұйымның да қоғамдық шараларына жиі қатысып, сөз сөйлейді. Блоктың бұрынғы төрағасы Жиль Дюсепп – сонымен қатар Квебек актері Жан Дюсепптің ұлы, ол Жаңа демократиялық партияның негізін қалаушы мүшесі болғаннан кейін Квебек партиясын құруға көмектескен. 2014 жылдың маусым айында Квебек партиясының бұрынғы облыстық бөлімшесінің төрағасы және Блок кандидаты Марио Болиеу Квебек блогының төрағасы болып сайланды. Бұрынғы екі партиямен байланысы болғанына қарамастан, Болиеу Блок пен Квебек партиясының егемендікке жетіспейтін белсенділік танытуына сын айтты. Болиеудің Блок төрағасы болып сайлануы Квебек партиясына қарағанда Option nationale партиясы тарапынан жылы қабылдады.
Төтенше оңшыл топтармен байланысы
2018 жылы Монреаль газеті расизмге қарсы белсенді Джефф Рэйдің PQ-ны күшейтуді мақсат тұтқан екі жабық Facebook тобын тергеу туралы хабарлады. Рэй көптеген қатысушылардың PQ-ны қолдаумен қатар, «Ла Мют» және «Шторм Альянсы» сияқты ашық оңшыл топтардың да мүшелері екенін анықтады. Бұл PQ тарапынан «қатардағы белсенділерден бастап атқару кеңесіне үміткерлерге, тіпті кеңес мүшелеріне» дейін, ал екінші тараптан «ашық оңшыл идеологияны қолдайтын маңызды тұлғаларды» қамтыды.
Логотип
Партияның ерекше логотипі 1968 жылы суретші және ақын Роланд Жигер жасаған. Ол қызыл жебемен үзілген көгілдір шеңбер арқылы бейнеленген стильделген Q әріпінен тұрады. Оның авторы оны Квебек партиясының Канаданың Квебекке таңған отаршылдық шеңберін бұзып, Квебекті әлем мен болашаққа ашатын аллегория ретінде қарастырған. PQ тарихында логотипіне елеулі өзгерістер енгізбеген. 1985 жылы шеңбер мен жебені сәл қалыңдатып, соңғысының ұшын шеңбердің ортасына орналастырған. Алғашқы нұсқасы шеңбердің бүкіл диаметрін жабады. Көк түсті фонға орналастырылғанда шеңбер көбінесе ақ түске айналдырылып, қазіргі кезде байқалатын жалғыз маңызды дизайндық өзгеріс осы. Партия 2007 жылғы 21 ақпанда, 2007 жылғы провинциялық сайлау кампаниясының басында жаңа логотипті таныстырды. Бұрынғы логотиптердің негізгі стилін сақтап, Q әрпі қайта жасалып, жаңартылды. Сонымен қатар, Q әрпінің құйрығы жасыл түске боялды. Бұл логотип 2021 жылы "Q" әрпіне лилия гүлiн (fleur de lis) қосылған жаңа логотиппен алмастырылды.
Партиялық саясат
Квебек партиясы франко-кебектіктердің ұлттық ерекшеліктерін қорғауға, соның ішінде егемендік ассоциациясының соңғы нәтижесіне дейін бағытталған. Дегенмен, партиялық бағдарламасында «суверенитет» – «1-бап» ретінде қарастырылған. 2009 жылы Франция президенті Николя Саркози Квебек тәуелсіздік алса, «араласпау, бейжайлық танытпау» принципін қабылдамағаннан кейін, ПК лидері және премьер-министр Полин Маруаның 2012 жылғы қазан айында Францияға жасаған сапары аталған принципті Франция президенті Франсуа Олландпен қайта жаңартуға мүмкіндік берді. Сапары барысында Маруа «Канаданың қазіргі сыртқы саясаты біздің құндылықтарымызға да, мүдделерімізге де сай келмейді» деп мәлімдеді. ПК аз ұлт өкілдері мәселесі бойынша құрылған комиссияға қысқаша ақпарат ұсынды, ол провинция бойынша тыңдаулар өткізді. Комиссияның мақсаты – Квебектің франкофондық және аз ұлт өкілдері арасындағы қарым-қатынасты жаңа бағытқа бұру. Бұл комиссия ПК-ның француз тілін қорғау саясатының платформасы болды. Маруа франкофондардың өзінің бар екенін жариялауында ешқандай догматизм жоқ екенін, тіпті жаңа келгендердің Квебек азаматы болуы үшін француз тілін меңгеруі қажеттілігін көздейтін заңнаманы әзірлеуді де қамтиды айтты. (Ескерту: Квебекте ресми азаматтық жоқ; Квебек тұрғындары Канада азаматтары.) Квебекте француз тілін қорғауға деген ниетінен туындайтын Маруаның Францияға жасаған 2012 жылғы қазан айындағы сапарында, ол «француз элитасының» халықаралық аренада тек француз тілінде қарым-қатынас жасауын ұсынды. Алайда, Маруаның кейбір халықаралық сыншылары «француз элитасының» квебектер екендігі туралы оның пайымын қынжырлы күлкіге қалдырды. Маруа ПК жаңа келгендердің келуін құптаса және олардың Квебектің дамуына «зор үлес қосатынын» мойындады, бірақ оларды жақсырақ сіңіру үшін «біз өзіміздің тарихымызды жоюымыз керек» дегенді білдірмейді. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, PQ сайлау бағдарламасы партияның негізгі міндеттемелерін былай сипаттайды: «Саяси тәуелсіздікке ұмтылатын Квебек партиясының бірінші мақсаты – халықпен кеңескеннен кейін, үкімет тиімді деп санайтын уақытта өткізілетін референдум арқылы Квебектің тәуелсіздігіне қол жеткізу». Басқа сайлау мәселелері – Квебек құндылықтарының хартасы және тіл. Coalition Avenir Québec сияқты, PQ Квебекте бетін жабатын киімдерге тыйым салуды қолдады, бірақ бұл тыйым жеткілікті емес екенін де айтты.
Заң шығарушы орган басшылары
Егер Квебек партиясының басшысы Ұлттық Ассамблеяда орын алмаса, партияны заң шығарушы органда басқа мүше басқарады. Парламенттік басшыПарламенттік басшы болған жылдарыЕскертулерРене Левеск1968–70Рене Левеск 1970 жылдың 29 сәуіріндегі сайлауға дейін тәуелсіз депутат ретінде отырды. Камиль Лорин1970–73Рене Левеск 1970 жылдың 29 сәуірінен 1973 жылдың 29 қазанына дейін орын алмады. Жак Иван Морин1973–76Рене Левеск 1973 жылдың 29 қазанынан 1976 жылдың 15 қарашасына дейін орын алмады. Рене Левеск1976–85Пьер Марк Джонсон1985–87Гай Шеврет1987–89Джонсон 1987 жылдың 10 қарашасында отставкаға кеткен кезде Оппозиция жетекшісі болды. Жак Парзио 1988 жылдың 19 наурызынан бастап, Парзио 1989 жылдың 25 қыркүйегінде орын алғанға дейін парламенттік жетекші болып қалды. Жак Парзио1989–96Люсьен Бушар1996–2001Люсьен Бушар 1996 жылдың 27 қаңтарынан 1996 жылдың 19 ақпанына дейін орын алмады. Бернард Ландри2001–05Луиза Харел2005–06Андре Буасклер 2005 жылдың 15 қарашасынан 2006 жылдың 14 тамызына дейін орын алмады. Андре Буасклер2006–07Франсуа Гендрон2007Полин Маруа2007–14Полин Маруа 2014 жылдың 7 сәуірінде өзінің орындығынан айырылып, жетекші лауазымынан кететінін жариялады. Стефан Бедар2014–15Маруаның жеңілісі мен Пеладоның сайлануы арасындағы уақытша жетекшіПьер Карл Пеладо2015–16Сильвен Годрео2016Пеладоның отставкасынан кейін уақытша жетекшіЖан Франсуа Лизе2016–18Бас сайлауда орыннан айырылдыПаскаль Берубе2018–21Лизе отставкаға кеткеннен кейін уақытша жетекші, заң шығарушы жетекші болып қала береді, өйткені қазіргі жетекші Пол Сен-Пьер Пламондонның Ұлттық Ассамблеяда орыны жоқЖоэль Арсено2021–қазіргі уақытқа дейін
Партия төрағалары
2005 жылдың 5 маусымына дейін Квебек партиясының президенті қызметі Квебек партиясының бірінші вице-президенті ретінде танылды. Партия президентіПартия президенті болып қызмет еткен жылдарыЕскермелерГилл Грегоар1968–71Кэмил Лаурин1971–79Луиза Харел1979–81Силвайн Симард1981–84Надия Ассимопулос1984–88Надия Ассимопулос 1985 жылдың 20 маусымынан 1985 жылдың 29 қыркүйегіне дейін партия жетекшісінің міндетін атқарды. Паулин Маруа1988–89Бернард Ландри1989–94Моник Симард1994–96Фабиен Бешар1996–2000Мари Малавой2000–05Моник Ришард2005–09Джонатан Валуа2009–11Реймонд Аршамбо2011–2017Габриэль Лемио2017–2019Диодонне Элла Ойоно2019 – қазіргі уақытқа дейін
Жалпы сайлау нәтижесі
Жалпы сайлауларЖеңіске жеткен орындар саныӨзгеріс +/ % дауыс нәтижесі1970 Рене Левеск 723.06%1973 130.22%1976 6541.37%1981 949.26%1985 Пьер Марк Джонсон 5738.69%1989 Жак Паризо 640.16%1994 4844.75%1998 Люсьен Бушар 142.87%2003 Бернард Ландри 2933.24%2007 Андре Буасклер 928.35%2008 Полин Маруа 1535.17%2012 331.95%2014 2425.38%2018 Жан-Франсуа Лизе 2017.06%2022 Пол Сент-Пьер Пламондон 714.61%