Ләуәздік көрініс: Лилақ күшүгіш иллюзиясы

Кіріспе

Оптикалық иллюзия

Лайлалық аңшы – визуалды иллюзия, сонымен қатар Пак-мен иллюзиясы деп аталады. Ол 12 лайла (немесе қызғылт, қызыл немесе магента) түсті, бұлыңғыр дискіден тұрады, олар дөңгелек түрінде орналастырылған (сағат нөмірлері сияқты), сұр фондағы шағын қара, орталық айқышқа айналған. Дискілердің бірі қысқа уақытқа (шамамен 0,1 секундқа), содан кейін келесісі (шамамен 0,125 секундтан кейін), содан кейін келесісі және т.б. сағат тілімен жоғалады. Егер адам айқышқа кемінде 30 секунд бойы қараса, үш иллюзияны көреді: лайла дисктерінің шеңбері бойында жүретін бос орын; лайла дисктерінің шеңбері бойында бос орынның орнында жүретін жасыл диск; және жасыл диск сұр фонды айналып өтеді, ал лайла дисктері бірінен соң бірі жоғалып кетеді. Бұл иллюзияны Джереми Хинтон 2005 жылға дейін жасаған. Содан кейін ол интернет арқылы кеңінен тарады. Бұл түс адаптациясын немесе адамның визуалды қабылдауын көрсететін визуалды иллюзия. Аңшы эффекті фи құбылысы иллюзиясынан және лайла нүктесі жоғалғанда қарама-қарсы түс, яғни толықтырушы түс – жасыл пайда болатын кейіннен келетін бейне әсерінен (егер дисктер көк болса, сары көрінеді) және лайла дисктерінің Трокслердің жоғалуынан туындайды.

Тарих

Бұл иллюзияны Джереми Хинтон 2005 жылға дейін жасаған. Ол визуалды қозғалыс эксперименттері үшін стимулдар дайындау кезінде осы конфигурацияны кездейсоқ тапты. Орталық нүктеде дискіні жылжытуға арналған бағдарламаның бір нұсқасында ол бұрынғы дискіні өшіруді қателесіп ұмытып, қозғалғандай көрінетін бос орын пайда болды. Көзімен қозғалып тұрған жасыл дискінің бейнесін байқаған соң, ол эффектіні жақсарту үшін алқы және артқы фонның түстерін, дискілердің санын және уақытын реттеді. 2005 жылы Хинтон дискілерді бүркемеледі, соның арқасында көрермен орталық крестке тікелей қарағанда олар көзге көрінбей кетеді. Хинтон иллюзияны Еуропалық Визуалды Қабылдау Конференциясының Визуалды Иллюзиялар Байқауына ұсынды, бірақ сол жылғы конференцияға тіркелмегендіктен қатысудан шеттетілді. Хинтон Майкл Бахқа жүгінді, ол иллюзияның анимациялық GIF-ін өзінің иллюзиялар веб-сайтына жариялады, оған "Лилак Чейзер" деген ат берді, содан кейін конфигурацияланатын Java нұсқасын ұсынды. Бұл иллюзия 2005 жылы Интернетте кеңінен танымал болды.

Түсіндірме

Лилиялы аңшы иллюзиясы үш қарапайым, жақсы танымал әсерді біріктіреді, мысалы, Бертамини сипаттағандай. Фи құбылысы – бірінен соң бірі жылдам көрсетілетін жеке объектілер арасындағы үздіксіз қозғалысты қабылдаудың оптикалық иллюзиясы. Бұл құбылысты Макс Вертхаймер 1912 жылы гештальт психологиясында анықтады және 1916 жылы Уго Мюнстерберг қолданған кино теориясының негізін құрады. Лилиялы аңшыдағы көрініс оқиғалары бастапқыда лилия түсті дискілердің жоғалуы болып табылады. Содан кейін көрініс оқиғалары жасыл түсті кейінірек бейнелерге айналады (төменде қараңыз). Көру өрісінің белгілі бір аймағына ұзақ уақыт (мысалы, 10 секундтай) көрсетілген лилия түсті стимул жоғалғанда, жасыл түсті кейінірек пайда болады. Кейінірек пайда болатын бейне қысқа ғана уақытқа созылады және бұл жағдайда лилия түсті стимулдың қайтадан пайда болуымен жойылады. Кейінірек пайда болатын бейне – көздің торлық қабатынан мидың қалған бөлігіне сигналдарды жеткізетін жасушалардың, яғни торлық қабаттың ганглийлық жасушаларының нейрондық бейімделуінің салдары. Қарсы процестер теориясына сәйкес, адамның көру жүйесі түс туралы ақпаратты торлық ганглийлық жасушалардан келетін сигналдарды үш қарсы каналда өңдеу арқылы түсіндіреді: қызылға қарсы жасыл, көкке қарсы сары және қараға қарсы ақ. Қарсы каналдың бір түсіне жауап беру, екінші түстің жауабына қарсы болады. Сондықтан лилия түсті бейне (қызыл және көк түстің қосындысы) қызыл және көк каналдардың бейімделуінен жасыл түсті кейінірек бейне тудырады, осылайша олар әлсіз сигналдар шығарады. Лилия түсінің азаюына себеп болатын кез келген нәрсе басқа негізгі түстердің, яғни жасыл және сары түстердің қосындысы ретінде түсіндіріледі. Көру өрісінің бір аймағына нашар көрінетін стимул көрсетілгенде және біз көзді қозғалмай ұстасақ, бұл стимул физикалық түрде көрсетіліп тұрса да жоғалады. Бұл Трокслердің жоғалуы деп аталады. Бұл әсерлер бірігіп, тек тұрақты, жыпылықтайтын лилия түсті дақтар көрсетілгенде, сұр фонға айналып жүретін жасыл дақтың көрінуіне әкеледі.

The lilac chaser illusion combines three simple, well known effects, as described, for example, by Bertamini. The phi phenomenon is the optical illusion of perceiving continuous motion between separate objects viewed rapidly in succession. The phenomenon was defined by Max Wertheimer in the Gestalt psychology in 1912 and along with persistence of vision formed a part of the base of the theory of cinema, applied by Hugo Münsterberg in 1916. The visual events in the lilac chaser initially are the disappearances of the lilac discs. The visual events then become the appearances of green afterimages (see next). When a lilac stimulus that is presented to a particular region of the visual field for a long time (say 10 seconds or so) disappears, a green afterimage will appear. The afterimage lasts only a short time, and in this case is effaced by the reappearance of the lilac stimulus. The afterimage is a consequence of neural adaptation of the cells that carry signals from the retina of the eye to the rest of the brain, the retinal ganglion cells. According to opponent process theory, the human visual system interprets color information by processing signals from the retinal ganglion cells in three opponent channels: red versus green, blue versus yellow, and black versus white. Responses to one color of an opponent channel are antagonistic to those of the other color. Therefore, a lilac image (a combination of red and blue) will produce a green afterimage from adaptation of the red and the blue channels, so they produce weaker signals. Anything resulting in less lilac is interpreted as a combination of the other primary colors, which are green and yellow. When a blurry stimulus is presented to a region of the visual field, and we keep our eyes still, that stimulus will disappear even though it is still physically presented. This is called Troxler fading. These effects combine to yield the sight of a green spot running around in a circle on a grey background when only stationary, flashing lilac spots have been presented.

Психофизика

Психофизикалық зерттеулер лила түс іздеушінің қасиеттерін пайдаланды. Хинтон иллюзияны көрсету алдында оның үш жағын оңтайландырды. Ол сондай-ақ жасыл дискінің түсі жасалған монитордың түс кеңістігінен тыс болуы мүмкін екенін байқады (өйткені монитор жасыл дискіні ешқашан көрсетпейді, тек лила түстілерді ғана көрсетеді). Майкл Бахтың иллюзия нұсқасы көрермендерге иллюзияның кейбір аспектілерін өзгертуге мүмкіндік береді. Иллюзияның басқа түстерде де пайда болатынын тексеру оңай.