Кіріспе

Мичоакан, Мексикадағы муниципалитет.

Хуэтамо – Мексиканың Мичоакан штатының оңтүстік-шығыс бөлігінде, "Tierra Caliente" (ыстық жер) деп аталатын аймақта орналасқан муниципалитет. Бұл атау түпкілікті Пурепеча үндістерінен келген және "төрт басшы" немесе "төрт келді" деген мағынаны білдіреді. Муниципалитет орталығы – Сан-Хуан-Хуэтамо-де-Нуньес қаласы. 2015 жылғы мәлімет бойынша, Хуэтамо халқы 41 973 адамды құрады.

Тарих

Бұл аймақ шамамен 16 ғасырда тәуелсіздік алды. Осы кезеңде аймақты андалусиялықтар, африкалық құлдар және жергілікті халықтар мекендеді. Уақыт өте келе аймақтағы адамдар аралас нәсілді болды; касталар, негізінен кастизолар, метизолар, мулатолар және лобостар – замболардың тағы бір атауы. Француздар 1862 жылы Мексиканы басып алып, Тиерра Калиенте аймағындағы Зирандаро және Комбуриндио сияқты көптеген ірі және бай хасиендаларды бақылауға алды. Бірақ оларды андалусиялық стильдегі "Терракалентанолар" жеңді. Зирандарода 400-ге жуық француз сарбазы тұтқындалды, бірақ кейінірек көптегені қашып кетті немесе халық оларды босатты. Босатылған француз сарбаздарының көпшілігі осы аймақтағы әйелдерге үйленді. Зирандаро аймақтағы ең бай француз мұрасына ие. 2014 жылы Мексиканың орталық үкіметі Хуэтамодан бірнеше шақырым солтүстікке орналасқан Чигуэрода суармалы бөгет құрылысын бастады. Осының нәтижесінде, 2015 және 2016 жылдары археологтар бөгет құрылысының әсеріне ұшыраған аумақты, сондай-ақ оны қоршаған суару аймағын сақтау мақсатында құтқару жұмыстарын жүргізді. Орта Балсас аймағы бұрын кеңінен зерттелмегендіктен, Хуэтамоның испандықтардан бұрынғы тарихы көбінесе белгісіз болды. Бөгет құрылысы жобасының маңындағы 10 нысанда қазылған материалдардың радиокөміртекпен талдауы негізінде, Энглехардт және авторлар тобы (2020) аймақтың төрт ерекше кезеңін ұсынды. 2021 жылдың 7 желтоқсанында Хуэтамода 4.0 магнитудалы жер сілкінісі болды.