Кіріспе

Сидни Джей Шейнберг (14 қаңтар 1935 - 7 наурыз 2019) – американдық заңгер және ойын-сауық саласының басшысы (1935–2019). Ол 20 жылдан астам уақыт бойы MCA Inc. және Universal Studios компанияларының президенті және бас директоры болып қызмет етті.

Ерте өмір және білім

Шейнберг еврей иммигранттарының ұлы, украин анасы Тилли (Гросман) және поляк әкесі Гарри Шейнберг, 1935 жылдың 14 қаңтарында Техас штатының Корпус-Кристи қаласында дүниеге келді және сол қалада өсті. 1955 жылы Шейнберг Колумбия университетін бітірді, содан кейін Харлан Фиске Стоун және Джеймс Кент стипендиясын алған Колумбия құқық мектебінде оқыды, онда ол JD дәрежесін қолына алды. Шейнберг Колумбия құқық мектебінің түлектеріне берілетін ең жоғары наградалары – "Үлкендік медалі" және "Джон Джей" сыйлығымен марапатталды.

Мансап

1958 жылдың жазында Шейнберг Калифорнияға келді, онда ол UCLA құқық мектебінде оқытушылық лауазымды қабылдады. 1959 жылы Калифорниядағы адвокаттық емтихан нәтижелерін күтіп отырғанда, ол Revue Productions компаниясының заң департаментіне қосылды – бұл MCA Inc. телевизиялық бөлімшесінің бұрынғы және Universal Television компаниясының алдағысы болды. Осы кезде ол ойын-сауық индустриясындағы мансабын бастады. Спилбергтің көптеген сұхбаттарында айтқандай, Шейнберг оған: «Сәттілікте көп адамдар сенімен бірге болады, ал мен сәтсіздікте сенімен бірге боламын» деген сөзді айтқан. 1971 жылы Шейнберг Universal Television компаниясының президенті болды. 1973 жылдың маусымында Шейнберг MCA, Inc. және Universal Studios компанияларының президенті және бас операциялық директоры болып сайланды, ол Лью Вассерменмен бірге қызмет етті. Лью Вассерменнің кеңесімен жұмыс істеген Шейнберг, менторлықтың маңызды бөлігі – өзіңіз басшылық ететін және тәлімдейтін адамдарға сенім білдіру екенін мойындады. Олар бірлесіп Universal-ді екінші деңгейдегі студиядан, телевизиялық өндірісіне тәуелді болғаннан, маңызды ойыншыға айналдырды. 1995 жылдың шілдесіне қарай, Вассермен төрағалықтан кетіп, Шейнберг тәуелсіз ойын-сауық компаниясын құрғанда, олар «MCA-ны шамамен 5 миллиард долларлық ойын-сауық конгломератына айналдырды». Шейнбергтің басшылығымен Universal ХХ ғасырдың соңғы үш онжылдығындағы ең табысты фильмдерді шығарды. Осы үш фильм де Universal/Спилберг жобалары болды: 1975 жылғы «Жауырық», 1982 жылғы «Ерден тыс ғарышкер» және 1993 жылғы «Юра паркі». «Жауырық» фильмінің түсірілімі басталғанда, ол үнемі қиын жағдайда болды. Шейнберг Спилбергті жобаға тартып, көптеген кедергілерге қарамастан, фильмнің шығуына қол жеткізді. Ол әйелін фильмге түсуге шақырды. Оған тағы да табысты фильмдер қатарына «Шиндлер тізімі» (1993) және «Болашаққа оралу» (1985) кірді. Шейнберг фильмнің атауын «Болашаққа оралу» дегеннен «Плутоннан келген ғарышкер» деп өзгертуді қалаған, бірақ фильмнің ғарышқа, ғарышкерлерге немесе Плутон кішкентай планетасына ешқандай қатысы болмады. 1982 жылы Томас Кенелли өзінің тарихи романы «Шиндлер сандығын» жариялады, ол 1980 жылы Лос-Анджелесте Леопольд Пфеффербергпен кездескеннен кейін жазған. Шейнберг режиссер Спилбергке кітаптың көшірмесін және New York Times-тың рецензиясын жіберді. Шейнберг Спилбергтің алдымен «Юра паркін» түсіру шартымен фильмге жасыл жарық берді. Кейінірек Спилберг: «Ол мен «Шиндлер» фильмін түсіргеннен кейін «Юра паркін» түсіре алмайтынымды білді» деді. Фильмге 22 миллион долларлық шағын бюджет бөлінді, өйткені Холокост туралы фильмдер көбінесе табысты болмайды. Спилберг фильм үшін жалақыдан бас тартып, оны «қан ақша» деп атады және фильм сәтсіз аяқталады деп сенді. Фильм кассада сәтті болды, 320 миллион доллардан астам табыс әкелді және Холокосты жан тебірентерлік түрде бейнелеген тарихи фильм деп есептеледі. 1988 жылы 61 миллион долларға, ал 1990 жылы Geffen Records компаниясы 550 миллион долларға сатылды. 1982 жылы Шейнберг Nintendo-ға Universal-ға Nintendo-ның «Donkey Kong» франшизасы үшін авторлық жарна төлеуді талап ету туралы келісімде: «Адвокаттың гонорарына ақша жинаған жөн, мен сот процесін пайда табу орталығы ретінде қараймын» деген сөздерін айтты. Кейін Universal Nintendo-ны сотқа бергенде, бұл цитата сотта жарияланды. Nintendo ешқандай құқық бұзушылық жасамаған деп танылды, сонымен қатар Universal компаниясының King Kong-тың әрқашан қоғамдық меншікте болғанын білгені анықталды. (Universal City Studios, Inc. v. Nintendo Co., Ltd. ісін қараңыз). 1984 жылы MCA-ның The Walt Disney Company-ны сатып алу мүмкіндігі аясында Шейнберг Disney компаниясының бас директоры Рон У. Миллерге осы лауазымды атқаруға мүмкіндік беру үшін MCA президенті қызметінен бас тартуға келісті. Алайда, бұл келісімге жақын болғанына қарамастан, Вассермен бұған қарсы болды және Шейнбергтің MCA президенті болып қалуы керек деді, нәтижесінде келісім толығымен күшін жойды. Оның Терри Гиллиаммен «Бразилия» фильмінің соңғы нұсқасы үшін болған күресі «Бразилия шайқасы» атты кітап пен деректі фильмнің тақырыбы болды. 1990 жылы Шейнберг пен Лью Вассерман MCA және Universal компанияларын Жапонияның Matsushita Electric компаниясына қолма-қол ақшамен және бағалы қағаздармен 6,59 миллиард долларға сату туралы келіссөздер жүргізді. Шейнберг 1995 жылдың шілдесінде студияны Seagram Company сатып алғаннан кейін Universal-ден кетіп қалды. Ол өзінің «Bubble Factory» өндіріс компаниясы арқылы бірнеше көркем фильмдер түсірді.

Марапаттар мен марапаттар

Шейнберг христиандар мен яһудилердің ұлттық конференциясының ұлттық кеңесінде қызмет етті. Ол сонымен қатар Питцер колледжінің (Клеремонт колледждерінің бірі) қамқоршылар кеңесінің, Америкалық еврей комитетінің, соқырлықты алдын алу зерттеулер кеңесінің және Саймон Визенталь орталығының қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды. Ол Human Rights Watch ұйымының төрағасының орынбасары және Children's Action Network ұйымының негізін қалаушылардың бірі болды. Азаматтық құқықтардағы өмірінің еңбегі мен ЛГБТ қауымдастығына жан-жақты қолдауы үшін ол Ұлттық гейлер мен лесбияндық жұмыс тобының құрметті марапатын алды. 1981 жылы Колумбия колледжінің Джон Джей сыйлығын ерекше кәсіби жетістіктері үшін, 1982 жылы Америкалық еврей комитетінің Адам қатынастары сыйлығын, 1983 жылы христиандар мен яһудилердің ұлттық конференциясының Гуманитарлық сыйлығын, 1984 жылы Кино өнеркәсібінің пионері сыйлығын және француз үкіметінің 1984 жылы тағайындаған «Өнер мен әдебиет орденінің» (Ordre des Arts et des Lettres) кавалері дәрежесін алды. 1987 жылы Остиндегі Техас университетінде ДеВитт Картер Реддик сыйлығын алды, ал 1989 жылы Америка Режиссерлер Гильдиясының өмір бойына құрметті мүшесі атанды. Ол 1991 жылы AIDS Project Los Angeles Commitment to Life сыйлығын, 1994 жылы Америкалық Ұлттық жетістіктер академиясының Құрмет медалін және 1996 жылы GLAAD Media Award сыйлығын алды. Шейнберг және оның әйелі 1995 жылы Саймон Визенталь орталығының Гуманитарлық сыйлығын бірлесіп алды. 2008 жылы ол Death Penalty Focus ұйымынан Майк Фаррелл Адам құқықтары сыйлығын алды. Шейнберг алаңы (Лос-Анджелестегі Universal Studios студиясының аумағындағы көше) 2008 жылдың 4 ақпанында бұрынғы студия басшысын құрметтеу салтанатында оның құрметіне арналды. Дэвид Геффен, Джеффри Катценберг және Стивен Спилберг осы шараға қатысты.

Жеке өмір

1956 жылы Шейнберг актриса Лорейн Гэриге үйленді. Олардың Уильям мен Джонатан деген екі ұлы болды, олармен бірге 1995 жылы The Bubble Factory компаниясын құрды.

Өлім

Сидни Шейнберг 2019 жылдың 7 наурызында 84 жасында Паркинсон ауруынан Калифорния штатындағы Беверли-Хиллс қаласында қайтыс болды.