Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
L 13 Blaník – 1956 жылдан бері Let Kunovice компаниясы шығаратын екі орындық оқу-жаттығу планері. Бұл әлемдегі ең көп саны және кеңінен қолданылатын планер. АҚШ Әуе күштері академиясында ол TG 10C деп белгіленген және 2012 жылға дейін негізгі ұшу жаттығулары үшін пайдаланылды.
The L 13 Blaník is a two seater trainer glider produced by Let Kunovice since 1956. It is the most numerous and widely used glider in the world. In United States Air Force Academy service, it is designated TG 10C and was used for basic flight training up to 2012.
Дизайн
Фюзеляж жартылай монокок конструкциялы, лонжерондар мен буферлерді пайдаланады, көлденең қимасы жұмыртқа тәрізді. Кокпит екі бөліктен тұратын акрил шынымен жабылған. Алдыңғы (теріс) сыпырылуы бар, бір тіректі, толығымен металлдан жасалған трапеция тәрізді қанаттар. Металл "бұрыш" ұштары. Қалпақтар мен элерондар металл қаңқалы және матамен қапталған. Жоғарғы және төменгі қанат беттерінде металл DFS типті спойлерлер орналасқан. Көлікті және сақтау үшін көлденең қанаттар қозғалтқышқа параллель қылып бүгіледі. Лифт пен руль металл қаңқадан жасалған және матамен қапталған. Басты, бір дөңгелекті шасси пневматикалық-майлы амортизатормен жабдықталған. Шасси жиналғанда, дөңгелек әлі де сыртқа шығып тұрады, сондықтан оны қателікпен жерге қону үшін көтерілген күйде қалдырғанда да зақымдану аз немесе болмайды.
Fuselage of semi monocoque construction employing longerons and bulkheads, with an ovoid cross section. The cockpit is covered with a two part acrylic glass canopy. Trapezoidal single taper wings with forward (negative) sweep, single spar, all metal construction. Metal ‘salmon’ tips. Flaps and ailerons have a metal frame and are covered in fabric. Metal DFS type spoilers on the upper and lower wing surfaces. The horizontal tail surfaces fold up parallel to the fin for transportation and storage. The elevator and rudder are metal frames covered in fabric. The main single wheel landing gear is sprung with an oleo pneumatic shock absorber. When retracted, it still protrudes enough outside so there is little or no damage even if the wheel is accidentally left in the raised position for landing.
Даму
L 13 Blaník планері 1956 жылы Karel Dlouhý VZLÚ Letňany компаниясынан жобаланды, бұл жобада ламинарлық ағыс қанатты профильдерді алғаш рет қолданған чех планері Letov XLF 207 Laminar тәжірибесі пайдаланылды. L 13 негізгі ұшу оқуы, акробатикалық оқу және алыс қашықтыққа ұшу жаттығулары үшін қолайлы, практикалық планер ретінде әзірленді. Бұл жобалық концепция нақты және сынақтан өткен технологиямен үйлестірілді: металл конструкциясы, NACA ламинарлық профильдері және кеңестік аэроғарыш өнеркәсібінің көптеген стандартты құралымдары. Blaník 1958 жылы өндіріске енгізіліп, арзан, мықты және ұшу мен пайдалану оңай болғандықтан тез танымал болды. Ол кеңінен кеңестік блогында қолданылды және Батыс Еуропа мен Солтүстік Америкаға көптеп экспортталды. Жалпы өндіріс 2650-ден асты, ал түрлері ескерілгенде 3000-нан асты. Алғашқы ұшысынан бері жарты ғасырдан астам уақыт өткен соң, ол әлі де әлемдегі ең көп таралған планер болып табылады. Blaník 1960 жылдары екі орынды әлемдік қашықтық рекордтарын жасады. Blaník басқа да жобаларға ықпал етті, атап айтқанда, 1956 және 1958 жылғы әлем чемпионаттарында Чехословакия құрамасын жабдықтау үшін әзірленген Démant және L 21 Spartak бір орынды планерлеріне.
The L 13 Blaník was designed by Karel Dlouhý of VZLÚ Letňany c. 1956, building upon the experience gained with the Letov XLF 207 Laminar, the first Czech glider to employ laminar flow wing profiles. The L 13 was developed as a practical glider suitable for basic flight instruction, aerobatic instruction and cross country training. This design concept was combined with true and tested technology: metal construction, NACA laminar profiles and many standard issue components of the Soviet aerospace industry. The Blaník entered production in 1958 and quickly gained popularity as an inexpensive, rugged and durable type, which was easy to fly and operate. It was widely adopted in the Soviet bloc and was exported in large numbers to Western Europe and North America. Total production was in excess of 2650, or more than 3000 if variants are included. More than half a century after its first flight it is still the most common glider in the world. The Blaník achieved many two seater world distance records during the 1960s. The Blaník inspired other designs, notably the Démant and L 21 Spartak single seaters developed to equip the Czechoslovak team in the 1956 and 1958 World Championships.
Пайдалану тарихы
Blaník-тің бастапқы жаттықтырушы ретінде тиімділігі, жаңадан бастаған студенттердің жеке ұшуға қадам басқандарын жеңілдететін ерекшеліктерінің үйлесіміне байланысты, атап айтқанда: төмен қону жылдамдығы, кең басқару мүмкіндіктері және тиімді руль. Бұл, ASK 13 сияқты ағаш және матадан жасалған бастапқы жаттықтырушы ұшақтарына тән, олар Blaník сияқты басқарылуымен ұқсас, бірақ материалдары мен құрылысымен емес. Blaník бастапқыда қарапайым акробатикалық трюктарға, соның ішінде ұшақта бір адам болғанда төңкерілуге арналған. Осы талаптың нәтижесінде, Blaník-те аралық деңгейдегі акробатикалық жаттығулар жеке ұшу кезінде, нұсқаушы жерде немесе басқа ұшақта отырып жүргізілді. 2010 жылдың маусым айындағы ұшақ жасаушының қауіпсіздік нұсқауында барлық акробатикалық маневрлерге тыйым салынды.
The effectiveness of the Blaník as a primary trainer is due to a blend of characteristics that facilitate progress of ab initio students towards solo flight, namely: slow landing speed, ample control deflections and an effective rudder. These are in effect typical of wood and fabric primary trainers such as the ASK 13, which the Blaník resembles in handling, though not in materials and construction. The Blaník was originally stressed for simple aerobatics, including inverted flight where the aircraft has a single occupant. As a result of this latter requirement, intermediate level aerobatic training in the Blaník was done in solo flight with the instructor on the ground or in another aircraft. A manufacturer airworthiness directive in June 2010 asserted a prohibition against all aerobatic manoeuvres.
Операторлар
Бланик ұшағы әлемнің түкпір-түкпіріндегі жеке тұлғалар мен жолсеру мектептеріне тиесілі болған және олармен басқарылған. Кейбір адамдар ұшақты пайдалану үшін бірлесіп, синдикаттар құрады. Шамалы саны әскерилер тарапынан қолданылған.
The Blanik has been owned and operated by individuals and gliding schools around the world. Some individuals club together to form syndicates to operate the aircraft. A small number have been operated by the military.