Кіріспе

Қорапша қайық – салыстырмалы түрде жоғары көтергіштік күшін дамытатын, жоғары өнімділікке ие қайық; ол жасушалы қайықтар отбасының бір түрі. Типик конструкцияда төрт параллель тірек болады. Қораптың беріктігін диагональды қиылысқан тіректер қамтамасыз етеді. Қайықтың қанатының ені қораптың ұзындығының шамамен төрттен бірін құрайды. Бұл қанаттар қораптың шеттерін айналып орналасып, қайықтың ортасы мен шеттерін ашық қалдырады. Ұшу кезінде бір тірек төменгі жағында орналасады, ал бағытталғыш жіп осы тіректің жоғарғы және төменгі бөліктеріне бекітіледі. Қанаттардың диэдраль бұрыштары тұрақтылыққа көмектеседі. Қорапша қайықты 1893 жылы ағылшын тегі австралиялық Лоренс Харгрейв адамды тасымалдайтын ұшқыш аппаратты жасау мақсатымен ойлап тапты. Харгрейв бірнеше қорапша қайықтарын (Харгрейв жасушаларын) біріктіріп, оған жерден шамамен 16 фут (4,9 метр) биікке көтерілуге жеткілікті көтергіштік күшін жасады. Бұл қайықтың қанатты нұсқасы Самуэль Франклин Коди жасағаннан кейін Коди қайығы деп аталды. Әскери мақсаттар үшін екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ұшқыштарға құтқару салдарында пайдалану үшін қайық/радио хабарлағыш комбинациясы берілді. Ірі қорапша қайықтар жасушалы қайықтар ретінде құрастырылады. Бір қораптың орнына көптеген қораптар болады, әрқайсысының өз қанаттары бар. Биіктік бойынша рекордтардың көп бөлігін Dacron қанаты бар, Spectra кабельімен ұшырылған ірі қорапша қайықтармен жасалды. Алайда, 2014 жылы Роберт Мур және қайық сарапшыларының тобы 12 шаршы метрлік DT дельтасын ұшыру орнынан 16 009 фут биікке көтерді. Ұшулар Австралияның Батыс Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Кобар қаласының жанындағы аймақта өтті. Бұл негізінен үшбұрышты қанатты дельта-қайық болғанымен, қосымша тұрақтылық үшін үшбұрышты қораптық орталық жасушасы бар. Жаңа биіктік рекордтарын жасау үшін Hargrave қорапша қайықтары немесе олардың модификациялары қолданылуы мүмкін. Dacron, Spectra және Kevlar қолжетімді болғанға дейін жоғары өнімділікке ие қорапша қайықтар майланған жібек, зығыр немесе қамыс қанатын пайдаланды және болат кабельмен ұшырылды. Жібек, зығыр және қамыс мақтаға қарағанда жіңірек иіруге болатындықтан және ылғал болғанда аз созылатындықтан қолданылды. Болат салмағына шаққанда ең жоғары беріктікке ие болды. Харгрейв қорапша қайықты ойлап тапқаннан кейін, әлемнің әртүрлі аймандарындағы метеорологиялық станциялар оның конструкциясының әлеуетін байқады. Блю-Хилл обсерваториясы және Линденбергтегі неміс метеорологиялық станциясы 1920-1930 жылдарға дейін ауа райын бақылау үшін қайықтарды үнемі пайдаланды, содан кейін олардың орнын ауа шары басты.