Кіріспе

Pendleton Woolen Mills – Орегон штатының Портленд қаласында орналасқан американдық тоқыма өндіруші компания. Ол өрімдерімен және жүннен жасалған киімдерімен әйгілі.

Компанияның шығу тегі

Компанияның тамыры 1863 жылы Томас Листер Кей батыс жағалауға жасаған трансконтиненталды саяхатымен және Орегон штатының жүн зауыттарында жұмыс істей бастауымен қаланды. Ол өзінің жеке жүн зауытын – Томас Кей жүн зауытын Орегон штатының Салем қаласында ашты. Кей Англиядан көшіп келген және кәсібі тоқымашы болған. Ол АҚШ-тың шығыс жағалауындағы түрлі тоқыма фабрикаларында жұмыс істеген. Салемде жеке диірменін ашудан бұрын, ол Орегон штатының Браунсвилл қаласындағы екінші диірменді құруға көмектесті. Кей өзінің үлкен қызы Марта Энн "Фанни" Кейді бизнеске тартты және ол диірменнің жұмыс істеуін және басқаруын үйренгеннен кейін әкесінің көмекшісі болды. 1876 жылы Фанни бөлшек саудагер К. П. (Чарльз Плезант) Бишопқа үйленді. Бұл Кейдің компаниясына және Бишоптардың кәсіпорындарына өндіріс пен бөлшек сауданы біріктіру арқылы үлкен пайда әкелді. Бишоптар өз тәжірибесі мен білімін үш ұлына – Кларенс, Рой және (Роберт) Чонсиге жеткізді. 1909 жылы отбасы жабылып қалған Пендлтон жүн зауытын қайта ашты. Орегон штатының Пендлтон қаласы отбасының жаңа бизнес-жобасын қолдады және Бишоптардың компаниясы Пендлтон жүн зауыты деген атты да алды. Шығыс Орегонға көшу бизнестің дамуына оң әсер етті, себебі шығыс Орегон қой шаруашылығымен белгілі болғандықтан және жүн өндірушілердің зауыттарға жақын орналасуы өндіріс шығындарын айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік берді. Пендлтон қаласы Колумбия өзені жазығының маңызды теміржол торабы болып табылады және өсіп келе жатқан бизнес үшін қолайлы тасымалдауға жағдай жасады. Пендлтон фотографы Уолтер С. Боуман 20-ғасырдың басында зауыттың ішкі және сыртқы көрінісінің, сондай-ақ оның жұмысшыларының суреттерін түсірді. Бишоптарға тиесілі зауыт 1893 жылы салынған және жүн тазартатын орналасқан, онда шикі жүн тазартылып, тоқыма фабрикаларына жіберу үшін дайындалған. 1895 жылы ол кеңейтіліп, тоқыма фабрикасына айналдырылды, келесі жылы ол жергілікті американдықтармен сауда үшін көрпелер – геометриялық өрнектермен жасалған киімдер (шұлықсыз көрпелер) және жергілікті американдық әйелдерге арналған шәлдер (шұлықты көрпелер) тігіндей бастады. Бұл бизнес ақырында сәтсіздікке ұшырады және Бишоптар отбасы оны сатып алғанға дейін зауыт тоқтап тұрды. Бишоптар иелікке алғаннан кейін, Пендлтон қаласының көмегімен жаңа зауыт салынды, қала зауыт құрылысына арналған облигациялар шығарды.

Жапқыштар

Отбасы Жакард жамылғыларын қайта өндіріске қойып, өнімдер тізіміне жаңа дизайн, түстер мен ою-өрнектер енгізді. Олар сондай-ақ диірменнің жамылғыларының құрылымын өзгертті. 1909 жылға дейін жамылғылардың бұрыштары дөңгелек болған. Бишоп жамылғылары тік бұрышты болды. Пендлтонның дөңгелек бұрышты жамылғылары көне Пендлтон жамылғыларын коллекциялайтындар үшін аса құнды. Компания өзінің саудасын Колумбия өзені аймағындағы жергілікті тайпалардан бастап, Американың оңтүстік-батысындағы Навахо, Хопи және Зуни халықтарына дейін кеңейтті. Бұл үшін олар Джо Ронсли атты дизайнердің қызметін пайдаланды, ол тайпаларға барып, олардың әдет-ғұрыптары мен түстер талғамын зерттеді. Көптеген заманауи диірмендер сияқты, Пендлтон да Гадсон шығанағының жамылғыларындағы сияқты, қантты жолақты жамылғылардың көп түсті үлгілерін, Мұздық Ұлттық паркі жамылғысындағыдай, қайталай бастады. Пендлтон жамылғылары тек күнделікті киім ғана емес, сонымен қатар сауда мен рәсімдерде қолданылатын стандарттарға айналды.

Кеңейту

Компания өнімдерін басқа жүн тоқыма өнімдеріне, кейін киім-кешекке дейін кеңейте бастады. 1912 жылы компания Вашингтон штатының Вашогал қаласында (Портлендтен Колумбия өзенінің арғы бетінде) костюмдер мен басқа да киім-кешек үшін қолданылатын жүн маталарын өндіру үшін тоқу фабрикасын ашты. Бастапқы үш Бишоп ұлының бірі, Кларенс Мортон Бишоп, көбінесе «С.М.» деп аталатын, ерлерге арналған жүнді спорттық жейделердің жарқын түстер мен ою-өрнектерінен жаңа өнім желісін құрды. Осыған дейін жүн жейделер жұмыс киімдері саналған және көбінесе қарапайым түстерде болған. 1924 жылы компания ерлерге арналған жүн спорттық жейделерді шығара бастады, ал 1929 жылға қарай жүн спорттық киімдердің толық ассортиментін өндірді. Екінші Бишоп ұлы Рой 1918 жылы компанияны тастап, өзінің жеке компаниясын – «Орегон Ворстед» компаниясын құрды. Үшінші ұлы Чонси 1927 жылы қайтыс болды. Осылайша, екі жүн фабрикасын басқару жауапкершілігі тек С.М.-ге жүктелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941–1945 жылдары, «Пендлтон Woolen Mills» өндірісінің басым бөлігін АҚШ әскеріне арналған киім-кешек пен униформа маталарына, сондай-ақ жамылғыларға жұмсады. 1949 жылы соғыстан кейінгі нарық зерттеулері әйелдерге арналған спорттық киімге сұраныс бар екенін көрсеткеннен кейін, компания әйелдерге арналған жүн киімдерінің желісін ұсынды, ал «'49er» күртесі өте танымал болды. Екі юбканың біріне айналатын плисселенген «Тернабут юбкасы» да кең танылды. 1960 жылы «Пендлтон» атымен танымал жүн клеткалы жейдесінің құрметіне аталған, көпке белгісіз «Пендлтонс» атты әншілер тобы құрылды. Кейін бұл топ өз атын «The Beach Boys» деп өзгертті, ал «Пендлтон» жейдесі американдық жастар арасында сүйікті киімге айналды. 1972 жылы компания өнімдерін ерлер мен әйелдерге арналған жүн емес киімдермен кеңейтті. Көптеген тұтынушылар классикалық «Пендлтон» стилін жыл бойы киюге ниеттенген, бірақ көктем мен жазға жеңіл киімдерді қалаған. Жаңа желі тағы да үлкен табысқа жетті.

Бөлшек сауда

Компания тарихының барлық кезеңінде оның өнімдері арнайы дүкендерде және таңдалған универмагтарда, оның ішінде Салемдегі C. P. Бишоптың алғашқы киім дүкенінде сатылды. 1980 жылдары Pendleton компания өз және серіктес дүкендер желісімен бөлшек сауда бизнесіне қадам басты, онда Pendleton өнімдерінің толық ассортименті ұсынылды. Компания сондай-ақ тұтынушыларға тікелей каталогпен қызмет көрсетуді бастады және 1990 жылдары электрондық коммерция платформасына өсті.

Бүгінгі компания

2019 жылдан бастап компания жеке меншік болып табылады және Томас Кейдің 5-ші буын ұрпақтары басқаруда. Джон Бишоп, Томас Кейдің шөпшешесі, президент және бас директор. Оның шөпшешесі Питер Бишоп – тауарлар мен дизайн жөніндегі атқарушы вице-президент. Компанияда 7 өндіріс орны және 41 бөлшек сауда дүкені бар. «Пендлтон» өнімдері АҚШ, Канада, Австралия, Еуропа, Жапония және Кореяда сатылады. Компания штаб-пәтері Орегон штатының Портленд қаласында орналасқан. Орегон штатының Пендлтон және Вашингтон штатының Вашогал қалаларындағы алғашқы тігіш фабрикалар қазіргі таңда АҚШ-та жұмыс істеп тұрған санаулы жүн тігіш фабрикалардың қатарында. «Пендлтон» жүн маталары мен көрпелері әлі де осы Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағындағы фабрикаларда тоқылады.

Миссиялық диірмен мұражайы

Салемдегі бастапқы Томас Кей жүнді диірменін 1962 жылы жабылғанға дейін Кей отбасы басқарып келді. Кейіннен бұл диірменді 1964 жылы құрылған жеке, коммерциялық емес ұйым Mission Mill Museum Association сатып алды. Миссия диірмен музейі – Миссуридің батысындағы жалғыз жүн диірмен музейі және Тынық мұхитының солтүстік-батысында диірмен арнасынан электр энергиясын өндіретін сирек су турбиналарының бірі. Қазір диірмен Уиламет мұралық орталығы ретінде жұмыс істейді.