Кіріспе

Lake Chelan Dam ресми түрде Lake Chelan гидроэлектрлік жобасы ретінде белгілі және Шелан округінің Веначи қаласынан солтүстікке қарай шамамен 32 миль (51 км) жерде орналасқан. Бұл плотина 50,4 миль (81 км) ұзындықтағы Челан көлінің төменгі, немесе оңтүстік-шығыс жағында орналасқан және Челан қаласының шегінде жатыр. Электр станциясы Челан-Фолс қауымының жанында орналасқан. Су қоймасы пайдалы су сақтауға ие. Жобаның 10 жылдық орташа электр энергиясын өндіруі 365 мың мегаватт-сағатты құрайды.

Тарих

Шелан өзенінің тарихында кеме қатынасы, электр энергиясын өндіру және сумен жабдықтау мақсатында бөгеттер салынған. 1894 жылы су тасқыны көл деңгейін бұрынғы (жобаға дейінгі) ең жоғары деңгейден 3 метрге көтерген. Бөгеттің болашақ ағызу бөлігі осындай тасқындардың қайталануын болдырмау үшін есептелген және салынған. Бөгет 1892 жылы салынып аяқталған. Ол Оңтүстік Шеланның жылжымайтын мүліктерін сумен қамтамасыз ету және Шелан қаласына кеме қатынасын ұйымдастыру үшін салынған. Бірақ ол сол жылдың маусым айында суға шайылып, 1893 жылы құрылған «Шелан Су Энергиясы» компаниясымен жаңадан салынған құрылыммен ауыстырылды. Үлкен әрі берік бөгет көл деңгейін көтеру үшін, соның арқасында бу кемелері Шеланға тоқтауға мүмкіндік алды. Дегенмен, бұл құрылым 1894 жылдың маусымында болған күшті су тасқынынан кейін бір жыл ғана тұрды. 1899 жылдың басында М.М. Кингман «Шелан Су Энергиясы» компаниясын сатып алып, электр энергиясын өндіру үшін тағы бір бөгет салды. 1903 жылдың мамыр айында Шелан қаласында жарық беру тойланды. 1906 жылы «Шелан Су Энергиясы» компаниясы «Шелан Электр Компаниясымен» біріктірілді. Кейін 1925 жылы оны Споканда орналасқан «Вашингтон Су Энергиясы» компаниясы сатып алды. Бір жыл өткен соң «Вашингтон Су Энергиясы» компаниясы қазіргі бөгетті және электр стансасын салуға 50 жылдық федералдық лицензия алды. Бірінші генератор 1927 жылдың қыркүйегінде коммерциялық пайдалануға берілді, ал екіншісі 11 айдан кейін іске қосылды. 1955 жылдың шілдесінде Шелан округінің Коммуналдық қызмет көрсету ауданы «Вашингтон Су Энергиясы» компаниясынан (қазіргі Avista Corp.) «Шелан көлінің Гидроэнергетикалық жобасын» 21 миллион долларлық облигациялардың түсімдерімен сатып алды. Жобадан өндірілген барлық электр энергиясы Шелан округінің үйлері мен кәсіпорындарына қолжетімді. Бөгетті, су тасымалдау жүйесін, су жинағыш резервуарды және бөгеттен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан электр стансасын қамтитын «Шелан көлінің Гидроэлектр станциясының» тарихи ауданы 1988 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.

Сипаттама

Плотина – темір бетон арматурасы бар гравитациялық құрылым. Оның биіктігі 40 фут (12 м), ал ұзындығы 490 фут (149 м). Онда сегіз су төгу бөлімі бар. Су төгу қақпалары ашылғанда, су әдетте құрғақ Челан өзені арнасынан төгіледі. Турбина генераторларын қоздыруға қажетті су, бөгет пен электр стансасын байланыстыратын жер асты туннелі арқылы жеткізіледі. Ол Челан көлінің оңтүстік-шығыс жағындағы бөгеттен Челан шарлауығындағы электр стансасына су жеткізеді, бұл тік құлаудың шамамен 400 футы (122 м) құрайды. Бұл темір және бетон туннелінің ұзындығы шамамен 2.2 миль (4 км). Туннельдің көрінетін жалғыз бөлігі – электр стансасының үстіндегі төбеде салынған, 130 фут (40 м) биіктіктегі су жинағыш резервуары, ол жүктеме азайтылған жағдайда судың гидравликалық импульсін жұтады. Электр стансасы Челан шарлауығында орналасқан. Оның ұзындығы 150 фут (46 м), ені 83 фут (25 м) және биіктігі 130 фут (40 м). Екі генераторлық бөлімнен басқа, электр стансасында басқару бөлмесі, мастерская, коммутациялық жабдықтар, кран және байланыс құралдары бар. Қуат туннелі арқылы ағып келетін су, әрқайсысы 24 мегаваттқа дейін қуат бере алатын екі турбинаға бағытталады. Турбиналар минутына 300 айналыммен жұмыс істейді. Алғашқы турбиналар 1985 және 1986 жылдары жаңаланды. Турбиналар болат шахталар арқылы генераторлармен байланыстырылған. Олардың біріктірілген қуаты 58 мегаватқа жетеді. Алғашқы генераторлар 1951 және 1952 жылдары қайта оралды. Турбинаның қанаттары арқылы өткеннен кейін, су электр стансасының шығыс жағында орналасқан су тоқтату арнасына төгіледі, онда ол Колумбия өзеніне құяды.