Кіріспе

Австралиялық британдық заңгер Джеффри Рональд Робертсон (30 қыркүйек 1946 жылы туған) – австралиялық-британдық сот өкілі, ғалым, жазушы және теледиктор. Робертсон Doughty Street Chambers-тің негізін қалаушысы және бірлескен жетекшісі. Ол Middle Temple-дің Мастері, сот судьясы және Лондон Королева Мэри университетінде қонақ профессор болып қызмет етеді.

Ерте өмір және білім

Робертсон Австралияның Сидней қаласында дүниеге келді және Иствуд қалашығында өсті. Оның әкесі Франк, кейін Комонвелл банкінің жоғары лауазымды қызметкері, содан соң қор брокері болды, 1943 жылы Виктория штатының Чилтерн қаласындағы RAAF оқу сапарындағы апаттан аман қалды. Ол Эппинг Бойз орта мектебінде оқыды, кейін Сидней университетіне түсіп, 1966 жылы өнер бакалаврын, ал 1970 жылы үздік дипломмен заң бакалаврын бітірді. Ол Оксфорд университетінде оқу үшін Родс стипендиясын жеңіп алды, онда 1972 жылы Юниверсити колледжінде азаматтық құқық бакалаврын бітірді. 2006 жылы Сидней университеті оған құрметті заң докторы дәрежесін берді.

Марапаттар

Робертсон 2014 жылы адам құқықтарын қорғаушы адвокат және жақтаушы ретіндегі қызметі үшін «Жылдың австралиялық гуманисті» сыйлығына ие болды.

Заң мансабы

Робертсон 1973 жылы адвокат болды, ал 1988 жылы QC болып тағайындалды. Ол қорғаушы ретінде әрекет еткеннен кейін белгілі ағылшын қылмыстық сот процестерінде – OZ, Gay News, ABC ісі, Британиядағы римдіктер (Мэри Уайтхаус қозғаған қудалау), Рэндл мен Поттл, Брайтонды бомбалау және Matrix Churchill істерінде танымал болды. Ол сондай-ақ суретші Дж. С. Г. Боггсты Англия Банкі британ валютасын бейнелегеніне байланысты жеке айыптаудан қорғады. Ол сонымен қатар белгілі жала жабу істерінде, оның ішінде "The Guardian" газетін Нил Гамильтонға қарсы қорғады. Робертсонды Салман Рушдиді қорғағандығы үшін террористер қорқытқан. 1972 жылы ол Питер Хейнге Маккензидің досы ретінде кеңес берді, ол апартеидке қарсы наразылықтарына қатысқандығына байланысты бірнеше айыптаудан өзін-өзі қорғады. Он күндік сот процесінде Хейн өзінің QC-лерін босатты, бірақ Робертсонды және тағы біреуін кеңесшілер ретінде сақтап, сотталды және 200 фунт стерлинг айыппұл салынды. Робертсон 1974 жылы өзінің өлімін жасампаздықпен жасауға сәтсіз тырысқаннан кейін Джон Стоунхаусты қорғау үшін де жұмысқа алынды. Кейіннен бұл жағдай Tiger Aspect Productions компаниясымен Summerhill атты телесериалға түсіріліп, BBC Four және CBBC арналарында көрсетілді. 2000 жылдың тамызында Робертсон ауыр салмақтағы бокс чемпионы Майк Тайсонды Британдық бокс бақылау кеңесі (BBBoC) алдындағы тыңдауға өкілдік етті. Бұл тәртіптік сот Тайсонның сол жылдың маусым айында Глазгода Лу Савареске қарсы 38 секундтық жеңісінен кейінгі мінез-құлқына қатысты екі айыптау бойынша болды. Тайсон Ұлыбританияда жекпе-жекке қатысуға тыйым салынбады. Робертсон Тайсонды сөз бостандығы бойынша сәтті қорғады, бұл BBBoC алдындағы алғашқы қолданыс, бірақ Тайсон басқа айыптама бойынша кінәлі деп танылып, айыппұл салынды. 2002 жылы Dow Jones & Co Inc v Gutnick ісінде Dow Jones-ты қорғады, онда австралиялық тау-кен магнаты Джозеф Гатник Dow Jones-ты Баррон газетінің веб-сайтында жарияланған сын мақаласынан кейін сотқа берді. Гатник Австралияның Жоғарғы сотына жүгінді, ол АҚШ-та емес, Австралияда қаралуын сұрады, онда Бірінші түзету сөз бостандығын қорғайды. Содан кейін Робертсон бұл істі БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комитетіне шағымдады. Бұл іс "өте алаңдаушылық тудыратын шешім" деп сипатталды, өйткені ол интернет-жарияланымдарға қатысты жала жабу істерін кез келген елде және бір мақала үшін бірнеше елде қарауға мүмкіндік беретіндей болды. 2002 жылдың желтоқсанында Робертсон The Washington Post газетінің тәжірибелі соғыс тілшісі Джонатан Рэндалды Гаагадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының сотында, бұрынғы Югославия үшін халықаралық қылмыстық трибуналда өкілдік етуге алды. Ол соғыс қылмыстары сотында журналистерді қорғау үшін біліктілік принципін орнатты. 2006 жылы Джеффри Робертсон Jameel v Wall Street Journal Europe ісінде The Wall Street Journal (WSJ) газетін сәтті қорғады. Бұл іс 2002 жылы WSJ-де жарияланған мақалада АҚШ-тың Сауд Арабиясының бизнесменінің банктік шоттарын террористерді қаржыландырмауын бақылап отырғаны туралы айтылған. Джамиль, Картер Рактың өкілі болған, бастапқыда 40 000 фунт стерлингтен зиянды өтеу алды, бірақ бұл WSJ пайдасына өзгертілді. The Lawyer журналы бұл істі тарихи оқиға деп бағалады, ол бұрынғы Reynolds v Times Newspapers Ltd ісін қайта қарастырып, егер ол қоғамдық мүддеге сай деп табылса, жариялау құқығын бекітті. 2007 жылдың басында жергілікті адвокат Майкл Манселлдің тапсырмасымен Робертсон тасманиялық аборигендер үшін Лондонның Табиғи тарих мұражайының жертөлесінде сақталған ұрланған ата-бабаларының 15 жиынтығын қайтаруға шаралар қолданды. Ол мұражайды оларды "генетикалық зерттеулер" үшін сақтап қалуды көздеп отыр деп айыптады. Робертсон Еуропалық адам құқықтары сотында және әлемнің басқа да соттарында сотталды. Олардың ішінде Робертсон Тринидадта Майкл Х-ті қорғады және Сингапурдың бұрынғы премьер-министрі Ли Куан Юға қарсы жала жабу ісінде қорғауға қатысты. Ол сондай-ақ Хелен Смит ісінің даулы тергеуіне және Антигуа арқылы Израильден Колумбияға қару-жарақ тасымалдануына қатысты Блом Купер комиссиясының тергеуіне қатысты. 2010 жылы Робертсон Ұлыбританиядағы экстрадиция ісінде WikiLeaks негізін қалаушы Джулиан Ассанжды сәтті қорғады. 2015 жылдың 28 қаңтарында ол Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотта (АЕҚС) Арменияның адвокаты Амаль Клунимен бірге Перинчек Швейцарияға қарсы ісін қорғады. Ол ЕҚҚСС отырысында Доғу Перинчекті "дауласуға құмар, зиянкес" деп атады. 2016 жылдан бастап Робертсон Бразилияның бұрынғы президенті...

Медиа мансабы

1981 жылдан бері, көбінесе үлкен үзілістермен, Робертсон «Джеффри Робертсонның Гипотетикалық жағдайлары» деп аталатын австралиялық телешоулар циклын жүргізіп келеді.

Жазушылық мансап

Робертсон көптеген кітап жазды. Оның 2005 жылы жарық көрген «Тиранды өлтіру туралы қысқаша мәлімет: Чарльз I-ді дарға асуға жіберген адамның тарихы» атты кітабы Англия королі Чарльз I-нің өліміне әкелген мемлекеттік қасаздық ісінде соттаған Джон Кук туралы айтады. Жаңару кезеңінен кейін Кук мемлекеттік қасаздық қылмысы үшін сотталып, асылып, кесіліп, төрт бөлікке бөлінді. 2006 жылы «Адамзатқа қарсы қылмыстар» еңбегінде Робертсон адам құқықтары, адамзатқа қарсы қылмыстар және соғыс қылмыстары туралы егжей-тегжейлі талқылайды. Кітап адам құқықтарының тарихымен басталады және Чили генералы Аугусто Пиночет ісі, Балқан соғыстары және 2003 жылғы Ирак соғысы сияқты бірнеше мысалдарды қарастырады. АҚШ-тың Жапониядағы Хиросима мен Нагасаки қалаларына тастаған атом бомбалары туралы оның пікірлері даулы болып саналады. Ол Хиросимадағы бомбаның әбден орынды болғанын, ал Нагасакидегі екінші бомба да, мүмкін, орынды болғанын, бірақ оны қаладан тыс жерге тастаған тиімдірек болар еді деп санайды. Оның ойынша, бомбалар 100 мыңнан астам бейбіт тұрғынды өлтіргенімен, олар Жапония императоры Хирохитоны капитуляцияға мәжбүр еткендіктен, одақтас күштердің, сондай-ақ жапон сарбаздары мен бейбіт азаматтарының жүздеген мыңдаған өмірін сақтап қалды. 2010 жылы жарық көрген «Папаның ісі» атты кітабында Робертсон папа Бенедикт XVI педофильдерді қорғауға кінәлі деп мәлімдейді, себебі шіркеу құрбандарды үнсіздік сақтауға міндеттеді және католиктердегі сексуалдық зорлық-зомбылық істерінде кінәлілерді балаларға қол жеткізе алатын басқа лауазымдарға ауыстырды, олардың қайтадан қылмыс жасауы мүмкін екенін білген күйінде. Робертсон бұл кәмелетке толмағандарға сексуалдық зорлық-зомбылыққа көмектесу құрамына кіретініне сендіреді және зейнеткер папа, әлі де кардинал Ратцингер болған кезде, 2002 жылдың қарашасына дейін осы саясатты мақұлдаған. Робертсонның пікірінше, Ватикан тәуелсіз мемлекет емес және папа сотталудан иммунитет алмайды. «Құрбандық геноциді: Қазір кім армяндарды есіне алады?» (2014) кітабында Робертсон фактілерге, дәлелдерге және халықаралық құқық туралы біліміне негізделген аргументтер келтіріп, 1915 жылы болған қайғылы оқиғалар геноцид екенін мәлімдейді.

Жеке өмір

1990 жылы Робертсон жазушы Кэти Леттеге үйленді және олар Лондонда балаларымен бірге тұрды. Олар 1988 жылы ABC телеарнасы үшін түсірілген "Гипотетикалық" атты бағдарламаның түсірілім кезінде танысты. Робертсон сол кезде Найджела Лоусонмен қарым-қатынаста болса, Летт Ким Уильямсқа үйленген еді. Робертсонның 2010 жылғы "Кім кім" анықтамалығында оның хоббилері теннис, опера және балық аулау деп көрсетілген.