Кіріспе

1988 жылғы TACA рейсі 110 – Сан-Сальвадордан Нью-Орлеанға, Белиз қаласында аялдамамен ұшып бара жатқан TACA International Airlines компаниясының халықаралық рейсі еді. 1988 жылдың 24 мамырында Нью-Орлеан халықаралық әуежайына соңғы рет жақындағанда ұшақ қатты дауылға тап болды. Нәтижесінде, жаңа Boeing 737-300 ұшағының екі қозғалтқышы да қатты дауылдан төмен түскен кезде өшті, бірақ ұшқыштар NASA-ның Мишоуд құрастыру кешеніне жақын жердегі шөпті қоршауға сәтті апаттық қону жасады. Борттағылардың ешқайсысы ауыр жарақат алған жоқ, тек ұшақта шағын бұзылулар болды. Орындарына жеткізілген қозғалтқыштар ауыстырылғаннан кейін, ұшақ бұрын Мишоудтағы ұшу-қону жолағы болған Сатурн бульварынан ұшып кетті. Кейіннен ұшақ жөнделіп, 2016 жылға дейін пайдалануға берілді. Рейстің капитаны Карлос Дардано болды. 29 жасында Дардано 13 410 сағатқа жуық ұшу тәжірибесіне ие болды, оның ішінде 11 000 сағаты бас ұшқыш ретінде. Карьерасының басында ол Эль-Сальвадорға қысқа рейсте атыс кезінде көзін жоғалтқан, сол кезде елде азаматтық соғыс жүріп жатқан еді. Бірінші офицер Дионисио Лопес (48 жас) та өте тәжірибелі болды, ол 12 000 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие еді. Ұшқыштарға нұсқаушы капитан Артуро Соли де пилот кабинасында болды және жаңа 737 ұшағының жұмысын бақылады. Рейс қалыпты түрде өтті. Сан-Сальвадордың Комалапа халықаралық әуежайынан ұшып, 1988 жылдың 24 мамырында Белиз қаласының Филипп С. В. Голдсон халықаралық әуежайынан көтеріліп, Мексика шығанағы арқылы Луизиана жағалауына бағыт алды.

Оқиға

Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңестің (NTSB) тергеуі көрсеткендей, Boeing 737 3T0 ұшағы FL 350 (шамамен 35000 фут, 10668 м) биіктігінен Нью-Орлеан халықаралық әуежайына соңғы жақындау кезінде, ұшқыштар алдында және борттағы ауа райы радарындағы қатты найзағай белсенділігін байқады. Олар өз жолындағы жасыл және сары түстерде бейнеленген жеңіл және орташа жауын-шашын аймақтарын, сондай-ақ олардың жоспарланған ұшу бағытының екі жағындағы қатты жауын-шашынды көрсететін "кейбір оқшауланған қызыл жасушаларды" анықтады. Олар радардағы екі қатты қызыл ауа райы ұяшығының арасынан ұшуға тырысты. Ұшақ FL 300 (шамамен 30000 фут, 9144 м) биіктігінде бұлттарға кірді, пилоттар "үздіксіз тұтануды" қосып, турбовентиляторлық қозғалтқыштарды жауын-шашын мен мұздан қорғау үшін қозғалтқышты сөндіруді қосты, себебі олардың кез келгені қозғалтқыштың тоқтауына, яғни қуатының толық жоғалуына әкелуі мүмкін еді. Радарда көрсетілген қатты жауын-шашынның екі аймағы арасынан ұшса да, олар қатты найзағайға түсіп, қатты жаңбыр, бұрқасын және турбуленттілікке тап болды. Бірнеше минуттан кейін, ұшақ 16500 фут (5029 м) биіктігінен төмен түскенде, екі CFM International CFM56 турбовентиляторлық қозғалтқышы да тоқтады, нәтижесінде барлық электр қуаты жоғалып, ұшақ қозғалтқыштан итермелеу немесе электр қуатын өндірмей, күшсіз сырғанады. Екі қозғалтқыштың да газ тұтқалары қонуға дайындық кезінде ұшуға жарамсыз күйіне орнатылған еді. Ұшақ 3200 метрге төмендегенде қосалқы қуат блогы (APU) іске қосылып, электр қуатын және гидравликаны қалпына келтірді. Ұшақтың төмен түсуінен пайда болған ауа ағынымен қозғалтқышты "жел тегершігін қайта іске қосу" әрекеті сәтсіз аяқталды, бірақ ұшқыштар стандартты қайта іске қосу процедурасын қолданып, APU арқылы қуат алатын негізгі қозғалтқыш стартерлерін пайдаланып оларды қайта іске қоса алды. Алайда, қайта іске қосылғаннан кейін көп ұзамай, екі қозғалтқыш та бос айналыс қуатынан артық қуат өндірмеді және олар елеулі итермелеуді, тіпті жоғары итермелеуді өндіретін деңгейге жетпеді. Газ тұтқаларын арттыруға тырысқанда қозғалтқыштар қызып кетті, сондықтан ұшқыштар екі қозғалтқышты да сөндіріп, апаттық қозғалтқыш өртін болдырмауға тырысты. Бірінші офицер Лопес радио арқылы көмек шақыруын жіберді, бірақ Нью-Орлеан әуе қозғалысын бақылаушылардың Лейкфронт әуежайына жақын векторларды ұсынғанына қарамастан, ол тым алыс болды. Осы сәтте, зақымдалған, дұрыс жұмыс істемейтін екі қозғалтқышты қайта іске қосудың бекер екенін түсінген ұшқыштар аймақты барлап, батпақты жерге апаттық қону мүмкіндіктерін қарастырды, себебі қалған биіктік пен жылдамдықпен ешқандай ұшу-қону жолына жете алмады. Ұшақ дауыл бұлттарының төменгі қабатынан төмендеп келе жатқанда, ұшқыштар бастапқыда шығанақтың ішкі жағалау су жолына жапырақтары мен шассисін жиып, құлап түсуді жоспарлады. Дардано әуежайдың шығысындағы өнеркәсіптік аймақтағы каналмен қатар тұрды және ұшақтың тоқтамай ұшу қашықтығын барынша арттыруға тырысты, ал бірінші офицер Лопес теңізге түсу тізімін қарап шығып, ұшақты суға қонуға дайындады. Лопес каналдың оң жағында шөпті бөгетті байқап, апаттық қонуды сонда жасауды ұсынды. Дардано келісті және жылдамдықты азайту үшін бүйірлік сырғанауды пайдаланып, тар шөпті бөгетке жету үшін қажетті биіктікті түсіріп, зақымдалған ұшақтың апаттық қонуын сәтті орындады. Бұл бөгет Нью-Орлеанның шығысындағы NASA Michoud Assembly Facility (MAF) аумағында, Миссисипи өзенінің шығанағымен Intracoastal Waterway ағысының қосылған жеріне жақын орналасқан. Ұшып шыққаннан кейін 737 ұшағы Moisant Field-ке ұшып барып, одан әрі техникалық қызмет көрсету жұмыстарын жүргізді. Ұшақ қайтадан пайдалануға берілгеннен кейін, 1989 жылдың наурызына дейін TACA компаниясы оны Aviateca сатып алғанға дейін ұшады. Кейін ұшақты 1991 жылдың сәуірінде N319AW ретінде America West Airlines сатып алды, содан кейін 1993 жылдың қаңтарында Morris Air. Авиакомпания 1995 жылдың қаңтар айында ұшақты N764MA деп сатып алды, кейін 1995 жылдың наурыз айында N697SW деп тіркелді. Ол 2016 жылдың 2 желтоқсанына дейін Оңтүстік-Батыс үшін қызмет етті, ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін Пинал әуе айлағында сақталды.

Медиа

Ол "Mayday" телешоуының "Nowhere to Land" деген атпен шыққан эпизодында көрсетілді; бұл эпизод 11-ші маусымның 11-ші бөлімі.