Кіріспе
Америкалық ассириолог Александр Хайдель (1907–1955) – ассириолог және Библияны зерттеуші, Чикаго университетінің Шығыс институтының ғылыми қызметкері.
Alexander Heidel (1907–1955) was an Assyriologist and biblical scholar, and a Member of the Research Staff of the Oriental Institute of the University of Chicago.
Өмір
Хайдель Аргентинада туған. Ол Бразилияда оқыды, содан кейін Сент-Луистегі Конкордия семинариясында білім алды, ал Чикаго университетінен докторлық диссертациясын қорғады.
"Бабылдық Жаратылыс: Жаратылыс тарихы" (1942)
"Бабылдық Жаратылыс" – "Энума Элиш" деп аталатын вавилондық эпостың аудармасы және түсіндірмесі (мәтіннің алғашқы екі сөзі "Жоғарыда болғанда" деп аударылады). Ол жарық көргеннен кейін American Oriental Society журналында "эпостың қазіргі кездегі ең толық қалпына келтірілген түріндегі салмақты және түсінікті аудармасы" деп бағаланды. Чикаго университетінің баспасы 1942 жылы бірінші, ал 1951 жылы екінші басылымын шығарды. Кітап қазірге дейін басылып келеді. Кітапта төрт тарау бар. Бірінші тарауда "Энума Элиштің" табылуы, оның мақсаты, жазылған мерзімі, көзі және құрылымы баяндалады, содан кейін сөздік аудармасы келтіріледі; екінші тарауда сол кезде белгілі болған басқа вавилондық және Месопотамиялық жаратылыс туралы мәліметтердің аудармалары берілген; үшінші тарауда классикалық мәтіндерде сақталған вавилондық жаратылыс туралы әңгімелер қарастырылады (Берос және Дамаск); ал төртінші тарауда вавилондық жаратылыс оқиғалары мен Жаратылыс кітабындағы оқиғалар салыстырылады. Хайдель кітабын басқа ассириологтарға емес, библиялық ғалымдар мен христиан дін қызметкерлеріне арнады, сондықтан оны Хайдельдің ассириология саласына қосқан үлесі ретінде емес, христиан апологетикасының еңбегі ретінде қарастыру керек. Оның Жаратылыс кітабындағы жаратылыс оқиғасының ерекшелігін көрсеткен көптеген аргументтері кейінгі зерттеулермен жоққа шығарылды, бірақ кітап жарық көрген кезде Месопотамия және еврей мифологиясының ұқсастығын кеңінен таныстырудағы маңызды кезең болды.
Гилгамеш эпосы мен Ескі Келісімдегі параллельдер (1946)
Гейдельдің Гилгамеш су тасқыны туралы кітабы – Месопотамия дастаны мен Нұхтың кемесі және Киелі кітаптағы су тасқыны туралы айтылатын оқиғаның салыстыруы. Чикаго университетінің баспасы алғашқы басылымын 1946 жылы, екінші басылымын 1949 жылы жариялады. Кітап қазірге дейін басылымда болып келеді.