Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Моше Гринберг (; 10 шілде 1928 – 15 мамыр 2010) – американдық раввин, Библияны зерттеуші ғалым және Иерусалим қаласындағы Еврей университетінің зейнеткер профессор.
Moshe Greenberg (; July 10, 1928 – May 15, 2010) was an American rabbi, Bible scholar, and professor emeritus of the Hebrew University of Jerusalem.
Өмірбаян
Моше Гринберг 1928 жылы Филадельфияда дүниеге келген. Еврей тілінде сөйлейтін, сионистік рухта тәрбиеленген ол, жастығынан Киелі кітап пен еврей әдебиетін оқыған. Оның әкесі, раввин Саймон Гринберг, Хар-Цион ғибадатханасының раввині және консервативті қозғалыстың ең ірі көшбасшыларының бірі болды. Моше Гринберг 1954 жылы Пенсильвания университетінде Е. А. Шпейзердің жетекшілігімен Киелі кітап пен ассириология салаларында докторлық диссертациясын қорғады; сонымен қатар, Американың еврей теологиялық семинариясында (JTSA) Киелі кітаптан кейінгі иудаиканы оқыды, онда ол раввин қызметіне бекітілді. Гринберг Эвелин Гелберге үйленген және үш ұлы болған. Ұзаққа созылған аурудан кейін Иерусалимде қайтыс болды.
Moshe Greenberg was born in Philadelphia in 1928. Raised in a Hebrew speaking Zionist home, he studied Bible and Hebrew literature from his youth. His father, Rabbi Simon Greenberg, was the rabbi of Har Zion Temple and one of the most important leaders of the Conservative movement. Moshe Greenberg received his doctorate from the University of Pennsylvania in 1954, studying Bible and Assyriology under E. A. Speiser; simultaneously, he studied post Biblical Judaica at the Jewish Theological Seminary of America (JTSA), where he was ordained as a rabbi. Greenberg was married to Evelyn Gelber and had three sons. He died in Jerusalem after a long illness.
Академиялық және әдеби мансап
Гринберг 1964 жылдан 1970 жылға дейін Пенсильвания университетінде Киелі кітап пен иудаиканы оқытты. Ол 1970 жылдан бері оқытып келген Иерусалимдегі Еврей университетінде еврей тану кафедрасын басқарды. Сонымен қатар, ол Свартмор колледжінде, JTSA, Калифорния университеті, Беркли және Шектер еврей зерттеулер институтында сабақ берді. Гринберг Америка еврей баспа қоғамының Киелі кітаптың жаңа ағылшын аудармасының Кетувим бөлімінің бас редакторы болды. Ол он кітап және көптеген мақаланың авторы еді. 1994-1995 жылдары ол Кац жоғары дәрежелі еврей зерттеулер орталығында тарихнама саласында зерттеу жұмыстарын жүргізді.
Greenberg taught Bible and Judaica at the University of Pennsylvania from 1964 1970. He held a chair in Jewish studies at the Hebrew University of Jerusalem, an institution at which he had taught since 1970. He also taught at Swarthmore College, the JTSA, the University of California, Berkeley and the Schechter Institute of Jewish Studies. Greenberg was editor in chief of the Ketuvim section of the Jewish Publication Society of America's new English translation of the Bible. He was the author of ten books and numerous articles. From 1994 1995 he held a fellowship at the Katz Center for Advanced Judaic Studies, doing research in Historiography.
Шәкіртақы
Гринберг Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әлемдік университеттегі лауазымға тағайындалған алғашқы еврей ғалымы болды және Киелі кітапты зерттеудің дамуына маңызды үлес қосты. Ол библиялық әңгімелерге енген қарапайым дұғалардың қарапайым халықтың имандылығын көрсететінін көрсетті және спонтанды дұға етудің жиілігі Израиль дініндегі теңдікке ұмтылысты күшейте түсті, бұл синагогтардың құрылуына әкелді. Киелі кітап заңдары саласында Гринберг «заң – мәдениеттің негізгі қағидалары мен құндылықтарының көрінісі» деген тұжырым келтірді және Киелі кітап пен ежелгі Таяу Шығыс заңдары арасындағы айырмашылықтар әлеуметтік дамудың әртүрлі кезеңдерін емес, әртүрлі құқықтық және діни принциптерді көрсетеді деп сабырлылық танытты (Studies, 25–41). Торадағы экономикалық, әлеуметтік, саяси және діни заңдарды талдап, ол олардың билікті қоғамда кеңінен таратып, тар элиталық топтардың бедел мен билікті монополиялауына жол бермейтінін көрсетті (Studies, 51–61). «Шығу» (1969) және «Езекиіл» (1983, 1997) кітаптарына жазған түсіндірмелерінде Гринберг «жан-жақты» түсіндіру әдісін қолданып, назарды мәтіннің «гипотетикалық түрде қайта құрылған элементтерінен» Киелі кітаптардың ойлы және көркемдік жобаның тұтас өнімдері ретіндегі кітаптарына бұрды. Гринбергтің еврей ойларын зерттеуіне ортағасырлық еврей экзегезисінің интеллектуалдық жетістіктері, заңсыз бұйрықтарға наразылық білдіру туралы раввиндердің ойларын зерттеулер (Studies, 395–403) және басқа діндердің өкілдеріне қатысты көзқарастар (Studies, 369–393; «Проблемалы мұра») кірді. Ол Киелі кітапқа негізделген діннің фундаментализмнен аулақ болуы үшін таңдау жасау және құндылықтарды қайта басымдыққа қою қажет екенін айтты.
Greenberg was the first Jewish Bible scholar appointed to a position in a secular university after World War II and had an important influence on the development of Biblical scholarship. He showed that the prose prayers embedded in biblical narratives reflect the piety of commoners, and reasoned that the frequency of spontaneous prayer strengthened the egalitarian tendency of Israelite religion which led to the establishment of the synagogue. In the area of biblical law, Greenberg argued that "the law [is] the expression of underlying postulates or values of culture" and that differences between biblical and ancient Near Eastern laws were not reflections of different stages of social development but of different underlying legal and religious principles (Studies, 25 41). Analyzing economic, social, political, and religious laws in the Torah, he showed that they dispersed authority throughout society and prevented the monopolization of prestige and power by narrow elite groups (Studies, 51 61). In his commentaries on Exodus (1969) and Ezekiel (1983, 1997), Greenberg developed a "holistic" method of exegesis, redirecting attention from the text's "hypothetically reconstructed elements" to the biblical books as integral wholes and products of thoughtful and artistic design. Greenberg's studies of Jewish thought include studies of the intellectual achievements of medieval Jewish exegesis, investigations of rabbinic reflections on defying illegal orders (Studies, 395 403), and attitudes toward members of other religions (Studies, 369 393; "A Problematic Heritage"). He argued that a Scripture based religion must avoid fundamentalism through selectivity and re prioritizing values.
Марапаттар
1961 жылы Гринберг Гуггенхайм стипендиясын алды. Ол сонымен қатар көрнекті оқыту және зерттеу еңбектері үшін Харрисон сыйлығымен марапатталды. 1994 жылы оған Израиль сыйлығы табысталды. Гринберг Бейіт Мидраш леШалом бейбітшілік зерттеу орталығында да сабақ берді, бұл орталық Израильдік діни бейбітшілік қозғалысы Netivot Shalom және Tikkun журналының бірлескен демеушілігінде жұмыс істейді.
In 1961, Greenberg was awarded a Guggenheim Fellowship. He was also awarded the Harrison Prize for Distinguished Teaching and Research. In 1994, he was awarded the Israel Prize in Bible. Greenberg also taught at Beyt Midrash leShalom, the Peace Study Center sponsored jointly by the Israeli Religious Peace Movement Netivot Shalom and by Tikkun Magazine.