19 ғасырдағы антиквариат сатушысы Моше Вильгельм Шапираның тағдыры
Moses Wilhelm Shapira
Моше Вильгельм Шапира – иерусалимский торговец древностями XIX века, известный подделками библейских текстов, включая свиток Шапира. Трагическая судьба и новые открытия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XIX ғасырдағы көне заттар сатушысы
19th century antiquities dealer
Мұса Вильгельм Шапира (; 1830 – 9 наурыз 1884) – Иерусалимде көне заттар сатқан және нақты да, жалған семит көнеліктерін, соның ішінде Бібліялық артефакттар деп саналған кейбір заттарды сатқан саудагер. Оның ең танымал туындысы – Шапира парқыншасы. Ежелгі Библия мәтіндерін жасауда күдік таныту оны 1884 жылы өзін-өзі өлтіруге мәжбүр етті. Идан Дершовицтің соңғы зерттеулеріне сәйкес, Шапира канондық Ескі өсиет кітабының алдындағы нұсқасын тапқан болуы мүмкін.
Moses Wilhelm Shapira (; 1830 – March 9, 1884) was a Jerusalem antiquities dealer and purveyor of both authentic and forged Semitic antiquities, including some allegedly Biblical artifacts, the most high profile of which was the Shapira Scroll. The shame brought about by accusations that he was involved in the forging of ancient biblical texts drove him to suicide in 1884. Recent scholarship by Idan Dershowitz says Shapira may have found a predecessor to the canonical book of Deuteronomy.
Ерте өмір және мансап
Мұса Шапира 1830 жылы Польшаның Каменец-Подольски қаласында поляк еврей ата-анасының отбасында дүниеге келген. Шапираның әкесі Мұсасыз Османдық Палестинаға көшіп кеткен. Кейін 1856 жылы 25 жасында Мұса Шапира әкесінің соңынан Қасиетті жерге келді. Оны бірге сүйреп әкелген әкесінің әкесі жол жүрісінде қайтыс болды. Жолда Бухарест қаласында Мұса Шапира христиан дініне өтіп, Пруссия азаматтығын алуға өтініш берді және есіміне Вильгельм деген ат қосты. Иерусалимге келген соң, ол Мәсіх шіркеуінде бас қосатын протестант миссионерлері мен дін өзгертушілер қауымына қосылды.
Moses Shapira was born in 1830 to Polish Jewish parents in Kamenets Podolski, which at the time was part of Russian annexed Poland (in modern day Ukraine). Shapira's father emigrated to Ottoman Palestine without Moses. Later, in 1856, at the age of 25, Moses Shapira followed his father to the Holy Land. His grandfather, who accompanied him, died en route. On the way, while in Bucharest, Moses Shapira converted to Christianity and applied for Prussian citizenship, adding Wilhelm to his name. Once in Jerusalem, he joined the community of Protestant missionaries and converts who met at Christ Church,
Көне бұйымдар сатушы және жалған бұйымдар жасаушы
Туристерге сувенирлер сатудан бөлек, Шапира түрлі көне заттарды да сатты, олардың бір бөлігі заңды, ал бір бөлігі жалған болды, соның нәтижесінде ол еуропалық коллекционерлер үшін ең танымал көне заттар сатушысына айналды. Берлин мұражайына 1700 жалған мүсін сатқаннан кейін Шапира отбасымен бірге Иерусалимнің ескі қала қабырғасынан тысқары қарай, қазіргі Рав Кук көшесіндегі әсем виллаға көшіп өтті, ол қазір Бейт Тихо (Тихо үйі) деп белгілі.
In addition to selling souvenirs to tourists, Shapira also sold a variety of antiquities, some of it legitimate, and some of it fake, becoming the pre eminent antiquities dealer for European collectors. After one lucrative deal in which he sold 1,700 fake figurines to a Berlin museum, Shapira was able to move outside the old city walls of Jerusalem with his family into an elegant villa on what is today Rav Kook Street, today known as Beit Ticho (Ticho House).
Қолжазба ісі
1870 жылы Шапира Эдвард Йорк МакКоулиге былғарыға жазылған бес шиыршықты сатты; 1884 жылы олардың жасанды түрде ескіртілгені анықталды. 1883 жылы Шапира қазір Шапира жолақтары деп белгілі, Өлі теңіз маңынан табылған деген уәде берген, былғары жолақтарда жазылған ежелгі шиыршықты ұсынды. Еврей мәтіні Ескі өсиеттің басқа нұсқасына сілтеме жасады, соның ішінде таңғаларлық басқа да өсиет бар ("Жүректеріңде бауырларыңды жек көрмеңдер: Мен – сендердің Құдайларың, Құдаймын"). Шапира оларды Британ мұражайына миллион фунт стерлингке сатуға тырысты және оларға 15 жолақтың екеуін көрсете алуға рұқсат алды. Көрмеге мыңдаған адам келді. Алайда, Клермонт Ганно да көрмеге қатысты; Шапира оған қалған 13 жолаққа қол жеткізуден бас тартты. Клермонт Ганно оларды мұқият зерттегеннен кейін, олардың жалған екенін мәлімдеді. Көп ұзамай британдық Киелі кітап зерттеушісі Кристиан Дэвид Гинзбург та осы қорытындыға келді. Кейін Клермонт Ганно осы Ескі өсиет шиыршығының былғарының Шапира бұрын мұражайға сатқан Йемен шиыршығының шетінен кесілген болуы мүмкін екенін көрсетті. Көптеген ғалымдар шиыршықты қабылдамағаннан кейін, «Punch» журналы Шапираны антисемит стереотиптерін пайдаланып сатиралық суретпен қысымға алды. Шапира үмітін жоғалтып, абыройы құлағандықтан Лондоннан қашып кетті. Блумендаал (Нидерланды) қонақ үйінде, Роттердамдағы «Adler» қонақ үйінде біраз уақыт өткізгеннен кейін, ол 1884 жылдың 9 наурызында Роттердамдағы «Willemsbrug» қонақ үйінде өзін-өзі атып өлтірді. Ол Крусвик зиратындағы кедейлерге арналған бөлімге жерленді. Шапира жолақтары жоғалып, бірнеше жылдан кейін «Sotheby’s» аукционында қайта пайда болды, онда олар 10 гинейге сатылды. Бұл жолақтар 1899 жылы өртте жойылған деген бұрынғы болжамдардың қате екені қазір белгілі болса да, олардың қазіргі орналасқан жері белгісіздігі болжамдарға орын береді. 1947 жылы Өлі теңіз шиыршықтарының табылуына байланысты, кейбір ғалымдар жалған айыптауларды қайта қарастыруға шақырды.
In 1870, Shapira sold five scrolls written on leather to Edward Yorke McCauley; these were discovered in 1884 to have been artificially aged. In 1883, Shapira presented what is now known as the Shapira Strips, a supposedly ancient scroll written on leather strips which he claimed had been found near the Dead Sea. The Hebrew text hinted at a different version of Deuteronomy, including a surprising alternate commandment ("Thou shalt not hate thy brother in thy heart: I am God, thy God"). Shapira sought to sell them to the British Museum for a million pounds, and allowed them to exhibit two of the 15 strips. The exhibition was attended by thousands. However, Clermont Ganneau also attended the exhibition; Shapira had denied him access to the other 13 strips. After close examination, Clermont Ganneau declared them to be forgeries. Soon afterward British biblical scholar Christian David Ginsburg came to the same conclusion. Later Clermont Ganneau showed that the leather of the Deuteronomy scroll was quite possibly cut from the margin of a genuine Yemenite scroll that Shapira had previously sold to the Museum. Following the rejection of the scroll by a large range of scholars, Punch ridiculed Shapira with a cartoon using anti Semitic stereotypes. Shapira fled London in despair, his name ruined and all of his hopes crushed. Having spent some time in a hotel in Bloemendaal (Netherlands), in hotel Adler in Rotterdam, he shot himself in Hotel Willemsbrug in Rotterdam on March 9, 1884. He was buried in the poor men's part of the Crooswijk cemetery. The Shapira Strips disappeared and then reappeared a couple of years later in a Sotheby's auction, where they were sold for 10 guineas. Although it is now known that the strips were not destroyed by fire in 1899 as had previously been suggested, the fact that their current whereabouts is unknown leaves room for speculation. In light of the discovery of the Dead Sea scrolls in 1947, some scholars have called for a re examination of the forgery charges.
Мұралық
Шапираның "Моабитика" жалғандары әлемнің музейлері мен жеке коллекцияларында әлі де кездеседі, бірақ олар көбінесе көрсетілмейді. Қазір олар өздері жекелеген коллекциялық заттарға айналды. Шапираның Иерусалимдегі Христиан кварталындағы дүкенінің нақты орны анықталды.
Shapira "Moabitica" fakes still exist in museums and private collections around the world but are rarely displayed. By now they have become desirable collectibles in their own right. The exact location of Shapira's shop on Christian Quarter Road in Jerusalem has now been identified.
Жеке өмір
Шапира Розетт Йеккельге үйленген және одан екі қызы болды: Мария Розетт Шапира (қалам аты: Мириам Гарри) мен Аугуста Луиза Вильгельмина Шапира.
Shapira was married to Rosette Jöckel and had two daughters with her; Maria Rosette Shapira (pen name: Myriam Harry) and Augusta Louisa Wilhelmina Shapira.
Әдебиетте
Шапираның өмірі Шуламит Лапидтің "Ке heres Ha nishbar" (Бұзылған ыдыс, Кетеp, Иерусалим, 1984) романының тақырыбы болып табылады. Бұл роман неміс тіліне "Er begab sich in die Hand des Herrn" деп аударылған.
Shapira's life is the subject of the novel Ke heres Ha nishbar (As a Broken Vessel Keter, Jerusalem, 1984) by Shulamit Lapid, translated into German as Er begab sich in die Hand des Herrn.