Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Лацу шамамен 1367 жылдан 1375 жылға дейін Молдавия воеводасы болды. Ол Рим католик дініне ауысып, Рим папасының тікелей бағынысындағы Рим католик дінінің епархиясын құру арқылы өзінің мемлекетінің тәуелсіздігін күшейтуге тырысты. Дегенмен, өмірінің соңғы жылдары Венгрия және Польша королі Людовик I-нің жоғары билігін мойындаған сияқты.
Lațcu was Voivode of Moldavia from c. 1367 to c. 1375. He converted to the Roman Catholic faith and attempted to strengthen his realm's autonomy by establishing a Roman Catholic diocese directly subordinated to the Holy See. However, he seems to have accepted the suzerainty of King Louis I of Hungary and Poland in his last years.
Өмір
Лацу Молдавияның Богдан I-нің ұлы, ол Молдавияның Луи I-ге тәуелсіздігін алған воевода. 1367 жылы әкесі орнына билік басына келді. Басқа дереккөздерде оның 1368 жылы Молдавияның Петру I немере інісін биліктен құлағаны айтылады. 1370 жылы Польшаның патшасы Людовик I Польшаны өзінің ағасы Польшаның Казимир III-нен мұра еткеннен кейін, ол Лацуды шығыстан да, солтүстіктен де қысымға алды. Қазіргі замандағы Иоанн Кюкюлле Молдавияның воеводалары Венгрияның Людовик I-нің билігін қабылдады деп айтты, бұл Лацу (немесе оның әкесі) патшаға мойынсұнуға мәжбүр болды дегенді білдіреді. Алайда, Иоанн Кюкюлле билігінің қай күні берілгенін анықтаған жоқ, бұл туралы тарихшы Денис Делатант былай дейді: "Венгрияның билігі қалпына келтірілгенін көрсететін ештеңе жоқ". 1369 жылы ол Рим-католик дінін қабылдады. 1370 жылдың басында Лацу поляк тектес екі францискан монахтарын Римге жіберіп, Рим папасы Урбан V-ге православиеден католик дініне көшу туралы шешімін білдірді. Сондай-ақ ол Рим папасынан Сирет қаласында Рим-католик шіркеуінің епархиясын құруды өтінді. Тарихшы Делетант Лацу католицизмге ең алдымен саяси себептермен көшуді шешкен болуы керек дейді, өйткені ол Мажар прелаттарының аралассыз тікелей Киелі орынға жақындады. Көп ұзамай папа үш прелатты (Праганың архиепископы, Влашимнің Яну Очко, Вроцлав епископы, Погорзеланың Пжецлав және Краковтың епископы, Флориан Мокрский) князьдіктегі жағдайды тексеруге тағайындады. Олардың есебі оның орнын басқан папа Григорий XI-ге жеткен. Ол 1371 жылы Мокрский Флорианға поляк епискобы Анджей Ястрзэмбичті Сиретте діни орынды иеленуге уәкілеттік берген. Жаңа епархия тікелей Киелі орынға бағынышты болды. Рим папасы оған "Молдавияның бөлігі немесе Валахия халқының герцогы" (dux Moldaviensis partium seu nationis Wlachie) деген атақ берді. Лацудың әйелі Ана мен қызы Анастасия католик дінін қабылдамады. Карл IV, Киелі Рим императоры 1372 жылы 14 наурызда Вроцлав қаласында Людовик I-нің Венгрия, Польша және басқа елдерде, соның ішінде Молдавияда құқықтарын мойындағанын мәлімдеген актіге қол қойды. Чарльздің әрекетінің нақты себептері белгісіз. Тарихшы Ж. Сюкора Лацу Мажарстан монархына қарсы Киелі Рим императоры Карл IV-мен одақ құрған деп болжайды. Румын тарихшысы Виктор Спинейдің пікірінше, Лацу 1370 жылдары Қара теңіз жағалауларына қарай билігін кеңейту арқылы Людовик I-мен бейбіт қарым-қатынасын пайдаланды. Оған қарама-қайшы, Иоанн Аурель Поп Людовик I 1374 жылы Лацуға қарсы экспедицияны дайындады деп болжайды. Оның қайтыс болған күні нақты белгісіз. Ол 1374 немесе 1375 жылы қайтыс болды. Лацу атасының қасында Рэдэутидегі православие монастырында жерленді. Оның өлімінен кейін болған оқиғалар туралы аз мәлімет бар. XV ғасырдағы литвалық рутяндық хроникаға сәйкес, Влахтар белгілі бір күні белгілі бір тарихшылардың айтуынша, Георгий Кориатовичті воевода етіп сайлады. Басқа бір деректер бойынша, 1374 жылы Георгий Молдавияның бір бөлігін билеп алды. Тарихшы А. Болдур Лацудың қызы Анастасия Георгий Кориатовичке үйленген және олардың балалары Иуга Ологул мен Анна, Молдавияның Александр I әйелі болған. Бұл гипотеза кеңінен сынға ұшырады, өйткені ол дереккөздерге негізделмеген. Анастасия Молдавияның Роман I-іне үйленді, олардың ұлы Александр I болды.
Lațcu was the son of Bogdan I of Moldavia, the voivode achieving Moldavia's independence of Louis I. He succeeded his father around 1367. Other sources mention that he deposed his nephew Petru I of Moldavia in 1368. After Louis I of Hungary inherited Poland from his uncle, Casimir III of Poland, in 1370, he could put Lațcu under pressure from both the east and the north. The contemporaneous John of Küküllő said that the voivodes of Moldavia accepted the suzerainty of Louis I of Hungary, suggesting that Lațcu (or already his father) had been forced to yield to the king. However, John of Küküllő did not determine the date of the submission, for which historiand Dennis Delatant says that "[t]here is nothing to suggest that Hungarian suzerainty was restored". In 1369 he converted to the Roman Catholic faith. Lațcu sent two Franciscan friars of Polish origin to Rome in early 1370 in order to inform Pope Urban V of his decision to convert from Orthodoxy to the Roman Catholic faith. He also asked the Pope to establish a Roman Catholic diocese at his seat in Siret. Historian Deletant says that Lațcu must have decided to convert Catholicism primarily for political reasons, because he approached the Holy See directly, without the mediation of Hungarian prelates. The pope soon appointed three prelates (Jan Očko of Vlašim, Archbishop of Prague, Przecław of Pogorzela, Bishop of Wrocław, and Florian Mokrski, Bishop of Cracow) to examine the state of affairs in the principality. Their report was received by his successor, Pope Gregory XI who authorized Florian of Mokrsko to consecrate the Polish Andrzej Jastrzębiec bishop with his see in Siret in 1371. The new diocese was directly subordinated to the Holy See. The pope bestowed on him the title "duke of the Moldavian parts or of the people of Wallachia" (dux Moldaviensis partium seu nationis Wlachie). Lațcu's wife, Ana, and his daughter, Anastasia, did not convert to Catholicism. Charles IV, Holy Roman Emperor signed a deed in Wrocław on 14 March 1372, declaring that he acknowledged the rights of Louis I of Hungary in Hungary, Poland and other countries, including Moldavia. The exact reasons of Charles's act are unknown;. Historian J. Sýkora theorizes that Lațcu had sought an alliance against the Hungarian monarch with Charles IV, Holy Roman Emperor. The Romanian historian Victor Spinei argues that Lațcu took advantage of his peaceful relations with Louis I by expanding his authority towards the Black Sea coasts in the 1370s. In contrast with him, Ioan Aurel Pop suggests that Louis I prepared an expedition against Lațcu in 1374. The exact date of his death is unknown. He died either around 1374 or in 1375. Lațcu was interred in the Orthodox monastery at Rădăuți alongside his father. Little information is known of the events that directly followed his death. According to the 15th century Lithuanian Ruthenian Chronicle, the Vlachs elected a prince, George Koriatovich, voivode, according to some historians at an unspecified date. Other stated that George became ruled a part of Moldavia in 1374. According to historian A. Boldur Lațcu's daughter Anastasia married to George Koriatovich and their children were Iuga Ologul and Anna, wife of Alexander I of Moldavia. This hypothesis was widely criticized as were not based on sources. In fact, Anastasia married Roman I of Moldavia, and had a son together, Alexander I of Moldavia.