Кіріспе

Ахондриттік тас метеорит

Эукриттер – ахондриттік тас метеориттер, олардың көпшілігі 4 Веста астероидінің бетінен шыққан және HED метеорит тобының құрамына кіреді. 100-ден астам метеорит табылды, олар ең көп таралған ахондрит тобы болып табылады. Эукриттер 4 Вестаның қабығынан немесе оған ұқсас аналық денеден алынған базальт тау жыныстарынан тұрады. Олардың құрамында негізінен кальцийға кедей пироксен, голубит және кальцийге бай плагиоклаз (анортит) бар. Химиялық құрамының және құраушы кристалдардың ерекшеліктеріне сүйене отырып, олар бірнеше топқа бөлінеді:
Құраспайтын эукриттер – ең көп таралған түрі, олардың ішінде тағы да жіктемелер бар:
Негізгі сериялы эукриттер бетке жақын қалыптасқан және көбінесе реголиттік брекшиялардан тұрады. Станнер тренді эукриттері – сирек кездесетін түр. Нуэво-Ларедо тренді эукриттері 4 Веста қабығының терең қабаттарынан пайда болған деп саналады және кумулятивті эукриттерге өту тобы болып табылады. Кумулятивті эукриттер – сирек кездесетін, бағытталған кристалдары бар тип, олар 4 Веста қабығының тереңдігіндегі магма камераларында қатып қалған деп есептеледі. Полимиктік эукриттер – көбінесе эукрит сынықтарынан және оннан бір бөлігінен кем диогениттен тұратын реголиттік брекшиялар. Олар жиі кездеспейді.

Этимология

Евкрит атауы грекше "eukritos" сөзінен шыққан, ол "оңай ажыратылатын" деген мағынаны білдіреді. Бұл олардың құрамындағы силикат минералдарына байланысты, оларды салыстырмалы түрде ірі түйірленуіне байланысты оңай ажыратуға болады. Евкрит – бұрын қолданылған, қазірде қолданылмайтын термин, ол Жер қыртысында пайда болған байтаун габбро магмалық тау жынысын білдіреді. Бұл термин Шотландияның палеогендік магмалық жыныстарының кейбіреулерін сипаттау үшін тау жынысы түрінің атауы ретінде де қолданылған.