Кіріспе
NASA Astronaut Group 4 ("Ғылымгерлер") – 1965 жылдың маусымында NASA таңдаған алты ғарышкерден тұратын топ. Алғашқы екі топтың ғарышкерлері инженерлік немесе ғылым саласында бакалавр дипломына немесе оған тең дәрежедегі кәсіби біліміне ие болуы керек болғанмен (біразы жоғары ғылыми дәрежеге ие болды), олар сынақ ұшқыштары ретіндегі тәжірибелері үшін таңдалды. Үшінші топқа сынақ ұшқыштарының тәжірибесі талап ретінде қойылмады, оның орнына әскери реактивтік ұшақтардағы тәжірибеге рұқсат берілді. 4-топ зерттеу және академиялық тәжірибесіне негізделген алғашқы топ болды (табиғат ғылымдары немесе инженерлік мамандықтар бойынша медицина ғылымдарының докторы (М.Д.) немесе философия докторы (Ph. D.) дипломы таңдаудың қажетті шарты болды), ал NASA қажет болған жағдайда ұшқыштарды даярлауды қамтамасыз етті. Үміткерлердің алғашқы іріктеуін Ұлттық ғылым академиясы жүргізді. Таңдалған алты ғарышкердің төртеуі әскери тәжірибеге ие болды. Геолог Шмитт Айға бас салды, ал Гарриотт, Гибсон және Кервин Skylab станциясына ұшты. Гарриотт сондай-ақ ғарыш кемесімен де ұшты. Грейлин мен Мишель ғарышқа ұшпай NASA-дан кетті.
NASA Astronaut Group 4 ("The Scientists") was a group of six astronauts selected by NASA in June 1965. While the astronauts of the first two groups were required to have an undergraduate degree or the professional equivalent in engineering or the sciences (with several holding advanced degrees), they were chosen for their experience as test pilots. Test pilot experience was waived as a requirement for the third group, and military jet fighter aircraft experience could be substituted. Group 4 was the first chosen on the basis of research and academic experience (an M. D. or Ph. D. in the natural sciences or engineering was a prerequisite for selection), with NASA providing pilot training as necessary. Initial screening of applicants was conducted by the National Academy of Sciences. Of the six ultimately chosen, four had military experience. Schmitt, a geologist, walked on the Moon, while Garriott, Gibson and Kerwin all flew to Skylab. Garriott also flew on the Space Shuttle. Graveline and Michel left NASA without flying in space.
Өмірбаян
1957 жылғы 4 қазанда Кеңес Одағының "Спутник-1" спутнигін ұшыруы "ғарыш жарысы" деп аталатын АҚШ-пен салқын соғыс кезеңіндегі технологиялық және идеологиялық бәсекелестікті бастады. Американың технологиялық кемістігін көрсету американдық қоғамды зор қызықтырды. "Спутник" дағдарысына жауап ретінде, ол "Спутник" ауыр қауіп емес деп есептегенімен, АҚШ Президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр американдық ғарыш бағдарламасын бақылау үшін жаңа азаматтық мекеме – Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасын (NASA) құрды. Осы арқылы ол американдық ғарыш бағдарламасының ғылыми сипатын күшейтуге және оның әскери аспектілерін азайтуға тырысты. Конгресс тарапынан кеңестік ғарыш жетістіктеріне жете алу және олардан басып өту үшін NASA пилоттандырылатын ғарышқа ұшу жобасын құрды, ол "Меркурий" жобасы деп аталды. "Меркурий" жобасы ғарыш ғылымына жүйелі көзқарас ұсынған ғылыми қауымдастықтың сынына ұшырады. 1961 жылы Эйзенхауэрдің орнына Джон Ф. Кеннеди келген кезде, Дональд Хорниг басқарған Президенттің ғылыми кеңесшілер комитеті "Меркурий" жобасы туралы есеп беруді міндеттеді. NASA ғарыш зерттеулері Қорғаныс министрлігіне беріледі деп қорқып, бірақ Ұлттық ғылым академиясының Ғарыш ғылымдары кеңесінен (NAS) кеңейтілген ғылыми ғарыш бағдарламасына қолдау тапты. 1961 жылғы 10-11 сәуірде өткен отырысында Ғарыш ғылымдары кеңесі пилоттандырылатын ғарыш зерттеулерін қолдау туралы ресми қаулы қабылдады. АҚШ Кеңес Одағына жететіндей болды деген сенім 1961 жылғы 12 сәуірде Кеңес Одағы "Восток-1" ғарыш кемесін ұшырғанда және ғарышкер Юрий Гагарин Жер орбитасына шыққан алғашқы адам болғанда күйреп кетті. Осыған жауап ретінде Кеннеди 1961 жылғы 25 мамырда әлдеқайда амбициялы мақсатты жариялады: онжылдық соңына дейін адамды Айға жіберу. Бұл жобаның аты "Аполлон" болды. Келесі бірнеше жылда ғарыш ғылымына NASA бюджетінің 20 пайызына дейін бөлді, бірақ ол "Аполлон" жобасына жұмсалған қаражаттан әлдеқайда аз болды. NASA ғарыш кеңесінен ғарыш бағдарламасын қайта қарауды сұрады, бұл 1962 жылғы 17 маусым мен 31 шілде аралығында Айова штатының мемлекеттік университетінде жасалды. Салыстыру нәтижесінде ғалымдарды астронавттар қатарына қосу және алғашқы Айға сапарға ғалымды алу ұсынылды. Адам факторлары жөніндегі NASA директорының орынбасары Роберт Б. Воас ғалымдарды астронавттар ретінде іріктеу және даярлау жөніндегі ұсынысты жасады, ол 1963 жылғы 6 мамырда жоба түрінде ұсынылды. Ол NASA бюджеті Конгресте қарсылыққа тап болған кезде ғылыми қауымдастықтың қолдауын алудың маңыздылығын атап өтті. 1963 жылғы 5 маусымда NASA ғалымдарды астронавттар ретінде қабылдау ниеті туралы ресми түрде хабарлады. 1964 жылғы 1 қазанда NASA ғалым астронавттарды, сондай-ақ тағы бір пилот астронавттарды қабылдап жатқанын жариялады.
Топ мүшелері
+ Ғалымдар Бейне Аты Туған Өлген Мансабы Сілтеме (Дереккөз) Оуэн К. Гарриотт Энид, Оклахома, 22 қараша 1930 15 сәуір 2019 Гарриотт 1953 жылы Оклахома университетін электротехника мамандығы бойынша бітірген. 1953 жылдан 1956 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде электроника офицері болып қызмет етті. Содан кейін Стэнфорд университетіне түсіп, 1957 жылы магистр және 1960 жылы электротехника бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Ол сол жердегі Электр инженерлері кафедрасында ассистент, кейін доцент болып жұмыс істеді. Оның алғашқы ғарышқа сапары 1973 жылдың шілдесінде Skylab 3 миссиясында ғылыми ұшқыш ретінде, Skylab ғарыш станциясының екінші экипажының құрамында болды. 1974-1975 және 1976-1978 жылдары Джонсон ғарыш орталығында ғылым және қолданбалар жөніндегі директордың орынбасары, міндетін атқарушы және директоры қызметін атқарды. Осылайша ол Джонсон ғарыш орталығындағы физикалық ғылымдар саласындағы барлық зерттеулерге жауапты болды. 1984-1986 жылдары Ғарыш станциясы жобалық кеңсесінде жобалық ғалым болып жұмыс істеді. 1983 жылдың қарашасында STS 9 рейсімен Spacelab миссиясында миссия маманы ретінде екінші рет ғарышқа ұшты. 1986 жылдың маусымында NASA-дан зейнеткерлікке шықты. Эдвард Г. Гибсон Бәффало, Нью-Йорк, 8 қараша 1936 31 желтоқсан 2100 Гибсон 1959 жылы Рочестер университетін инженерлік мамандығы бойынша бітірді, 1960 жылы Калифорния технология институтынан инженерлік мамандығы бойынша магистр, ал 1964 жылы Калифорния технология институтынан физика мамандығы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Ол Аполлон 12 айға қону миссиясының қолдау экипажында болды және 1973 жылдың қарашасынан 1974 жылдың ақпанына дейін Skylab 4 миссиясында Skylab ғарыш станциясының үшінші экипажында ғылыми ұшқыш ретінде ғарышқа ұшты. 1974 жылдың желтоқсанында NASA-дан кетті. Дюэн Э. Гравелин Ньюпорт, Вермонт, 2 наурыз 1931 5 қыркүйек 2016 Гравелин 1951 жылы Вермонт университетінен бакалавр, ал 1955 жылы Вермонт университетінің медицина колледжінен медицина докторы ғылыми дәрежесін алды. Ол АҚШ Әуе күштерінің медициналық қызметіне қатысып, 1955 жылдың шілдесінен 1956 жылдың маусымына дейін Уолтер Рид армиялық ауруханасында стажер болып жұмыс істеді. Ол Техастағы Рэндольф әуе күштері базасында авиациялық медицина бойынша негізгі курсты бітірді және Техастағы Келли әуе күштері базасына авиациялық медицина қызметінің бастығы болып тағайындалды. 1957 жылдың ақпанында АҚШ Әуе күштерінің ұшу хирургінің құрметті атағын алды және Джонс Хопкинс гигиена және қоғамдық денсаулық мектебінен қоғамдық денсаулық саласында магистр дәрежесін алды. Бірінші әйелі ажырасуға өтініш бергеннен кейін 1965 жылдың тамызында NASA-дан кетіп, экипажға тағайындалған жоқ. Ол Вермонтқа оралды, онда Вермонт армиясының ұлттық гвардиясында ұшу хирургі болып қызмет етті және 1994 жылы штат оның медициналық лицензиясын жойғанға дейін медицинамен айналысты. Джозеф П. Кервин Оак Парк, Иллинойс, 19 ақпан 1932 31 желтоқсан 2100 Кервин 1953 жылы Массачусетс штатының Вурчестер қаласындағы Holy Cross колледжінде философиядан бакалавр, ал 1957 жылы Иллинойс штатының Чикаго қаласындағы Солтүстік-Батыс университетінің медициналық мектебінен медицина докторы ғылыми дәрежесін алды. Ол Вашингтондағы Колумбия округінің бас ауруханасында стажировкасын аяқтады және Флорида штатының Пенсакола қаласындағы АҚШ Әскери-теңіз авиациялық медицина мектебінде оқыды, онда 1958 жылдың желтоқсанында әскери-теңіз ұшу хирургі болып біліктілік алды. 1962 жылы Техас штатының Бивилл қаласында АҚШ-тың әскери-теңіз авиаторының қанатын алды. Ол 1973 жылдың мамыр және маусым айларында Skylab 2 миссиясында Skylab ғарыш станциясының алғашқы экипажының ғылыми ұшқышы ретінде ғарышқа ұшты. 1982-1983 жылдары NASA-ның Австралиядағы аға ғылыми өкілі, 1984-1987 жылдары Джонсон ғарыш орталығының ғарыш және өмір ғылымдарының директоры болды, содан кейін Lockheed компаниясына қосылды, онда ол Freedom ғарыш станциясы және кейін Халықаралық ғарыш станциясы үшін жабдықтарды әзірлеуге қатысты. Ф. Кертис Мишель Ла Крос, Висконсин, 5 маусым 1934 26 ақпан 2015 Мишель 1955 жылы физикадан бакалавр, ал 1962 жылы Калифорния технология институтында физика бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Ол 1955 жылы АҚШ Әуе күштеріне қосылғанға дейін Firestone Tire and Rubber Company компаниясының бағытталатын зымыран бөлімінде кіші инженер болып жұмыс істеді. AFROTC курсын бітірген ол Аризонадағы Марана әуе базасында, Техастағы Ларедо және Перрин әуе күштері базаларында ұшуды үйренді және АҚШ пен Еуропада F 86D Interceptors ұшақтарын ұшырды. 1958 жылы Калифорния технология институтының ғылыми қызметкері болды. 1963 жылы Техас штатының Хьюстон қаласындағы Райс университетінің профессоры болып кірді. 1969 жылдың қыркүйегінде NASA-дан кетіп, экипажға тағайындалған жоқ, Райс университетіне оралды, онда ол Эндрю Хейс Буханан астрофизика профессоры болды. 1979 жылы Гуггенхайм стипендиясын алды және 1982 жылы Александр фон Гумбольдт қорының сыйлығын жеңіп алды. Харрисон Х. Шмитт Санта Рита, Нью-Мексико, 3 шілде 1935 31 желтоқсан 2100 Шмитт 1957 жылы Калифорния технология институтынан бакалавр, ал 1964 жылы Гарвард университетінен геология бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Ол Аризона штатының Флагстафф қаласындағы АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) Астрогеология орталығында жұмыс істеді, онда ол айда геологиялық зерттеулер жүргізу әдістемесін әзірлеуге жауапты болды. Ол Айдың фото және телескоптық картасын жасауға қатысты және астронавттарды оқыту кезінде геологиялық сапарларға қатысқан USGS астрогеологтарының бірі болды. Ол Аполлон 15 миссиясының резервтік ай модулінің пилоты және 1972 жылдың желтоқсанындағы соңғы пилоттық айға қонған Аполлон 17 миссиясының негізгі ай модулінің пилоты болды. Осылайша ол Айға қадам басқан он екінші адам атанды. 1975 жылдың тамызында NASA-дан кетіп, Нью-Мексико штатынан АҚШ Сенатына сайлауға түсті. Ол 2 қараша 1976 жылы сайланды және бір мерзім қызмет етті. Кейін Висконсин-Мэдисон университетінде инженерлік физикадан қосымша профессор болды.
Оқыту
Алты ұшқыштың екеуі білікті ұшқыш болды: Мишель Әуе күштерінде, ал Кервин Әскери-теңіз күштерінде. Оларға тиісінше ғарыш костюмдері және Аполлон эксперименттерімен байланысты жұмыстар тапсырылды, ал қалғандары 55 апталық ұшқыш даярлығына Аризонадағы Уильямс әуе күштері базасына жіберілді. Грейвлин 1965 жылғы 18 тамызда бірінші әйелі Кэрол Джейн Толлертон ажырасуға шағымданғаннан кейін, ол оны "бақылаусыз және қаһарлы ашуға" кінәлады. Жанжалдың алдын алу және басқа ғарышкерлерге үлгі көрсету үшін НАСА оның отставкаға кетуін талап етті. Райс университетінде жұмыс істейтін Мишельден басқа, олар бұрынғы зерттеулерін жалғастыра алмағанын анықтады. Ұшқыштар даярлығы аяқталғаннан кейін, барлығы Алан Биннің Аполлон қолданбалар бөліміне қосылды. NASA Astronaut Group 5 тобының он тоғыз пилотымен бірге топ астронавт даярлығын бастады. Оқу дүйсенбі, сәрсенбі күндері өтті, ал бейсенбі, жұма күндері саяхаттар ұйымдастырылды. Оларға астрономия (154 сағат), аэродинамика (8 сағат), зымырандық қозғалтқыш (8 сағат), байланыс (10 сағат), ғарыш медицинасы (17 сағат), метеорология (4 сағат), жоғарғы атмосфера физикасы (12 сағат), навигация (34 сағат), орбиталық механика (23 сағат), компьютерлер (8 сағат) және геология (112 сағат) бойынша дәрістер оқылды. Геология бойынша оқулар Аризонадағы Гранд-Каньонға және Метеор кратеріне, Нью-Мексикодағы Филмонт скаут ранчосына, Орегон штатындағы Бендтегі Ат лава түтігі жүйесіне, Техастағы Марафон көтерілісіндегі күл ағынына, сондай-ақ Аляска мен Гавайи сияқты басқа да жерлерге саяхаттарды қамтыды. Панамада ғалымдар үшін джунглиде тірі қалу, ал Невада штатының Рино қаласы маңында шөлде тірі қалу жаттығулары өткізілді. Суда тірі қалу жаттығуы Дильберт Дункерін пайдалана отырып, Пенсакола әскери-әуе базасында жүргізілді. Аполлон ғарыш кемесі бойынша 30 сағат, ал Ай модулі бойынша 12 сағат брифингтер өткізілді.
Операциялар
Ғалымдардың тапсырмалары әртүрлі болды. Шмитт, топтағы жалғыз геолог, уақытының көп бөлігін Айға қону орнын таңдауға жұмсады. 1967 жылға қарай, бастапқы жоспарланғаннан гөрі әлдеқайда аз миссиялар орындалатын болды, ал астронавттар мансаптарын тәуекелге тікті. Ғарышкерлерге ұшқыш дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік жасалды, бірақ ғалымдарға мұндай жеңілдік берілмеді. Гибсон 1969 жылғы сәуір айында Аполлон-12 миссиясының қолдау экипажының мүшесі ретінде таңдалған алты ғалымның біріншісі болды, бірақ 1969 жылғы тамызда Аполлон-13 және Аполлон-14 миссияларының негізгі және қосалқы экипаждардың жариялануы көптеген адам үшін шегіне жеткен нәрсе болды. Негізгі және қосалқы экипаждарға 1966 жылғы ұшқыштар тобының сегіз мүшесі кірді, ал Аполлон-14 миссиясын Меркурий жетілігінің астронавты Алан Шепард басқарды. Мишель қыркүйек айында Райс университетіне оқытушы болып қайта оралды, сондай-ақ NASA ғалымдары Дональд У. Уайз, Эльберт А. Кинг-младший, Уилмот Н. Хесс және Юджин Шумейкер де қызметтен кетті. Барлығының кету себептері әртүрлі болды, бірақ барлығы да NASA-ны қатаң сынады. Ғалымдардың қатысуын арттыру туралы талаптар назарсыз қалмады, және NASA әкімшісінің орынбасары Джордж Мюллер 1969 жылғы қыркүйекте Адамды ғарышқа жіберу орталығының (MSC) директоры Роберт Р. Гилрутке хат жолдап, бұл мәселеге жеке назар аударуын сұрады. MSC ғылыми қауымдастықпен қарым-қатынасты жақсарту үшін қадамдар жасады. 1970 жылғы 26 наурызда Слейтон Шмиттің Аполлон-15 ай модулінің қосалқы пилоты болатынын хабарлады, Ричард Ф. Гордон, Аполлон-12 командалық модулінің пилоты, қосалқы командир, ал Вэнс Брэнд командалық модульдің пилоты болып тағайындалды. Айналым жүйесі бойынша, бұл Шмиттің Аполлон-18 миссиясында Айға қадам басуына мүмкіндік берді. Алайда, 1970 жылғы қыркүйекте тағы екі Аполлон миссиясы тоқтатылды, Аполлон-17 Айға соңғы Аполлон миссиясы болды. Бұл жағдай тағы да наразылық тудырды. Басқарушы әкімшісі Гомер Э. Ньюэлл кіші ғалым-астронавттармен сөйлесіп, олардың мәселесін NASA әкімшісі Джеймс С. Флетчерге жеткізді. Ньюэлл келесі Ай миссиясына ғалым-астронавтты тағайындауды және әр Skylab миссиясына екі астронавтты тағайындауды ұсынды. Слейтон әр Skylab миссиясы үшін екі оқытылған ұшқыш-астронавт талап еткенімен, 1971 жылғы 13 тамызда Шмитт Аполлон-17 миссиясының негізгі экипажының құрамына енді. Ол Ай бетіне қадам басқан соңғы адам болды. Қалған үш ғалым Skylab миссияларында ұшты, бірақ әр миссияда тек біреуі ғана «ғылыми пилот» ретінде қатысты.