Құрбандықтарды еске алу: Теннесси оқушылары Холокост құрбандарына арналған ескерткіш құрыстырып, 30 миллионнан астам скрепка жинады. Тарихты зерделеңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Холокост құрбандарын еске алу ескерткіші
Monument commemorating Holocaust victims
Теннесси штатының оңтүстік-шығысындағы Уитвелл қалашығының орта мектеп оқушыларының «Қағаз түйіршіктер жобасы» нацистік Германияның Холокост құрбандарына арналған ескерткіш құрды. Бұл жоба 1998 жылы 8-сынып оқушыларының басқа мәдениеттерді зерттеу мақсатымен басталып, кейіннен бүкіл әлемнің назарын аударды. Соңғы мәліметтерге сәйкес, 30 миллионнан астам қағаз түйіршік жиналды. Жоба туралы «Paper Clips» атты марапатқа ие болған деректі фильм 2004 жылы Miramax Films компаниясымен жарыққа шығарылды.
The Paper Clips Project, by middle school students from the small southeastern Tennessee town of Whitwell, created a monument for the Holocaust victims of Nazi Germany. It started in 1998 as a simple 8th grade project to study other cultures, and then evolved into one gaining worldwide attention. At last count, over 30 million paper clips had been received. An award winning documentary film about the project, Paper Clips, was released in 2004 by Miramax Films.
Даму
1998 жылы Теннесси штатының Уитвелл қаласындағы Уитвелл орта мектебінің директоры Линда М. Хупер, балаларды төзімділікке үйрету үшін мектептен кейінгі ерікті жоба табуды көмекші директоры Дэвид Смиттен сұрады. Дэвид Смит пен Сандра Робертс Холокост туралы білім беру бағдарламасын бастады және 1998 жылдың күзінде алғашқы сабақты өткізді. Көп ұзамай студенттер Холокосттың ауқымдылығына тәнті болып, Холокост кезінде қаза тапқан адамдардың өмірін бейнелейтін бірдеңе жинауға бола ма деп Миссис Хуперден сұрады. Миссис Хупер Холокостқа немесе Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты нәрсе тапса, олай істей алатындарын айтты. Интернеттегі зерттеулер нәтижесінде студенттер норвегиялықтардың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік оккупацияға қарсы наразылық ретінде жақаларына қағаз қыстырғыштар тағуды қалыптастырғанын білді. Студенттер Адольф Гитлердің нацистік үкіметі тұсында 1939-1945 жылдар аралығында қаза тапқан шамамен 6 миллион еврейді бейнелейтін 6 миллион қағаз қыстырғыш жинауға шешім қабылдады. Бастапқыда жоба көп жарияланбағандықтан, баяу дамыды. Оқушылар веб-сайт құрып, достарына, туыстарына және танымал адамдарға хаттар жіберді. Жоба, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияда туған және неміс газеттері үшін Ақ үйді жариялаған Питер мен Дагмар Шрёдердің назарына іліккеннен кейін қарқын алды. Олар Германияда жобаны насихаттаған бірнеше мақала және 2000 жылдың қыркүйек айында жарық көрген «Das Büroklammer Projekt» (Қағаз қыстырғыштар жобасы) атты кітап жариялады. АҚШ-тағы үлкен жетістік 2001 жылдың 7 сәуірінде Дита Смит жазған «The Washington Post» газетіндегі мақаладан кейін болды.
In 1998, Linda M. Hooper, principal of Whitwell Middle School in Whitwell, Tennessee, asked Assistant Principal David Smith to find a voluntary after school project to teach the children about tolerance. David Smith and Sandra Roberts started a Holocaust education program and held the first class in the fall of 1998. Soon the students were overwhelmed with the massive scale of the Holocaust and asked Mrs. Hooper if they could collect something to represent the lives that were exterminated during the Holocaust. Mrs. Hooper responded that they could if they could find something that related to the Holocaust or to World War II. Through Internet research, the students discovered that Norwegians wore paperclips on their lapels during World War II as a silent protest against Nazi occupation. The students decided to collect 6,000,000 paper clips to represent the estimated 6,000,000 Jews killed between 1939 and 1945 under the authority of the Nazi government of Adolf Hitler. At first the project went slowly, as it did not gain much publicity. Students created a website and sent out letters to friends, family and celebrities. The project began to snowball after it received attention from Peter and Dagmar Schroeder, journalists who were born in Germany during World War II and who covered the White House for German newspapers. They published some articles as well as a book, Das Büroklammer Projekt (The Paper Clip Project) published in September 2000, that promoted the project in Germany. The big break in the US came with an article in The Washington Post on April 7, 2001, written by Dita Smith.
Уитвелл қаласы
Барлық бақылаушылар жобаның күтпеген орналасқан жерін атап өтті. Уитвелл деген шағын ауылдың 1600 тұрғыны бар, ал АҚШ халық санағы бойынша, олардың 97,35 пайызы ақ нәсілді. Жоба басталған кезде 425 оқушының арасында бірде-бір еврей болған жоқ. Мектепке баратын 425 оқушының бесеуі ғана афроамерикалық, ал біреуі – испаниялық. Қала өте кедей, себебі оның басты кәсібі – көмір өндіру – 30 жыл бұрын болған оқиғадан кейін төмендеп кетті; соңғы шахта 1997 жылы толығымен жабылды. Орта мектептегі оқушылардың шамамен жартысы тегін түскі ас алуға құқылы, бұл – аз қамтылған американдық оқушыларға берілетін көмек.
Almost all observers note the unexpected location of the project. The small rural town of Whitwell has about 1,600 residents and, according to the U. S. census, 97.35 percent of them are white. There was not a single Jew among the population of 425 students when the project began. Out of the 425 students that attend the school, there are only five African Americans and one Hispanic person. The city is quite poor, as its main business, coal mining, started to decline after an accident 30 years ago; the last mine was shut down completely in 1997. About half of the students at the middle school qualify for the free lunch program, which is a benefit for lower income American school children.
Қағаз түймешіктері
Қағаз түймешіктерін таңдаудың бір себебі – норвегиялықтардың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік оккупацияға қарсылықтың символы ретінде оларды кеудешелеріне тағуы болды. Бұл түймешіктер ынтымақ пен бірлікты білдіруі керек еді ("біз байланыстымыз"); норвег тілінде қағаз түймешіктері "байндерлер" деп аталады. (Норвегиялық Йохан Ваалер қазіргі заманғы қағаз түймешігінің алға құрылғышысы деп есептеледі.) Қағаз түймешіктері әртүрлі адамдар пошта арқылы жіберді; хаттар шамамен 20 түрлі елден келді. Джордж Буш, Билл Клинтон, Билл Косби, Стивен Спилберг, Том Босли және Том Хэнкс сияқты белгілі адамдар да түймешіктерді жібергендердің қатарында болды. 2004 жылдың жазында мектеп шамамен 24 миллион қағаз түймешігін жинады. 2005 жылы түймешіктер әлі де түсе берді. Көптеген хаттарда оқиға немесе қоса берілген қағаз түймешіктердің белгілі бір адамға арналғаны туралы жазылған. Осы оқиғалардың кейбірі фильмде де айтылады.
Paper clips were chosen in part because Norwegians wore them on their lapels as a symbol of resistance against Nazi occupation during World War II. The clips were meant to denote solidarity and unity ("we are bound together"); in Norwegian, paper clips are called binders. (Norwegian Johan Vaaler is often credited with the invention of a progenitor of the modern paper clip.) The paper clips were sent by various people by mail; the letters came from about 20 different countries. Some celebrities, like George W. Bush, Bill Clinton, Bill Cosby, Steven Spielberg, Tom Bosley and Tom Hanks were among those mailing in the clips. As of the summer of 2004, the school had collected about 24 million paper clips. As of 2005, more were still coming in. Most letters contain a story or a dedication of the attached paper clips to a certain person. Some of these stories are shared in the film.
Ескерткіш
Балалар Холокосты еске алу мемориалы неміс көлігінен және оны қоршаған шағын бақшадан тұрады (көлік 2001 жылдың 9 қыркүйегінде Балтимор портына келді). Көлік 11 миллион қағаз түймешікке толы (6 миллионы қаза тапқан еврейлер үшін, 5 миллионы – рома, католиктер, гомосексуалдар, Ехоба куәгерлері және басқа да топтар үшін). Ескерткіш 2001 жылдың 9 қарашасында, «Кристалл түнінің» жылдығында ашылды. Линда Пикетт бұралған мыстан жасалған он сегіз көбелектің мүсінін жасады, олар көліктің төңірегіндегі бетонға орнатылған. Көбелектер 1942 жылы Терезин концлагерінде Павел Фридманн жазған өлеңнен алынған, ал 18 саны еврей тілінде «өмір» сөзін білдіреді (гематрия бойынша 18 саны – «חי» сөзінің сандық мәні, ол «Хай» деп айтылады және «өмір» деген мағынаны білдіреді). Көліктің ішінде қағаз түймешіктерден басқа, Шредерстердің кітабы және неміс мектеп оқушыларының Анне Франкқа жазған кешірім хаттарымен толтырылған чемодан бар. Теннесси штатының Оолтева қаласынан келген суретші салған мүсін көліктің жанында тұр, ол нацистер құрбан болған 1,5 миллион баланы еске салады және тағы 11 миллион қағаз түймешікті қамтиды.
The Children's Holocaust Memorial consists of an authentic German transport car (which arrived in the Baltimore seaport on September 9, 2001) surrounded by a small garden. The railcar is filled with 11 million paper clips (6 million for murdered Jews and 5 million for Roma, Catholics, homosexuals, Jehovah's Witnesses, and other groups). The monument was unveiled on the anniversary of the Kristallnacht, November 9, 2001. Linda Pickett sculpted eighteen butterflies of twisted copper which are embedded in concrete around the railcar. Butterflies came from a poem written by Pavel Friedmann in Terezin concentration camp in 1942 and the number 18 in Hebrew symbolizes life (in Gematria, 18 is the numerical value of the word חי, pronounced Chai, meaning life). Inside the railcar, besides the paper clips, there are the Schroeders’ book and a suitcase filled with letters of apology to Anne Frank by a class of German schoolchildren. A sculpture designed by an artist from Ooltewah, Tennessee stands next to the car, memorializing the 1.5 million children murdered by the Nazis, and incorporating another 11 million paper clips.
Фильм
2004 жылғы "Кәгазь қыстырғыштар" деректі фильмін Эллиот Берлин мен Джо Фаб түсірген. Бұл фильм жобаны сипаттау және жасалған жұмысты көрсету үшін жасалған.
The 2004 documentary film Paper Clips was directed by Elliot Berlin and Joe Fab. It was made to describe the project and highlight what was done.
Еске алу үшін саяхат
2006 жылы Еврей мотоциклшілер альянсы және Торонто қаласындағы «Yidden on Wheels» еврей мотоцикл клубы Солтүстік Американың әртүрлі нүктелерінен Уитвелл, Теннесси штатына (Whitwell, TN) қағаз қыстырма жобасын еске алу және Холокост құрбандарын құрметтеу мақсатында мотосаяхат ұйымдастырды. Саяхат сонымен қатар мектепке қаржы жинауға бағытталды, нәтижесінде мектепке интерактивті тақталар сатып алуға 35 000 доллардан астам қаражат жиналды. Торонтолық кинорежиссер Митчелл Белман осы саяхаттың мәнін «Кәделік клиптер: есте қаларлық саяхат» атты деректі фильмінде бейнеледі.
In 2006 the Jewish Motorcyclists Alliance and Yidden on Wheels, a Toronto based Jewish motorcycle club, organized a ride from points across North America to Whitwell, TN to commemorate the Paperclip Project and in honor of the Holocaust's victims. The ride was also a fundraiser for that school, with over $35,000 raised to help the school buy interactive blackboards. Mitchell Belman, a Toronto based filmmaker, captured the essence of this ride in his documentary Paper Clips: A Ride to Remember.